Rzecznik Praw Obywatelskich, Orzeczenie o niepełnosprawności

Osoby niepełnosprawne, posiadające odpowiednie orzeczenie, mogą ubiegać się o dofinansowanie zakupu lub adaptacji mieszkania. PFRON określił najwyższe możliwe kwoty wsparcia na ostatni kwartał 2024 roku. Wysokość dofinansowania jest uzależniona od miejsca zamieszkania i decyzji konkretnej gminy lub powiatu. Oto szczegóły. 

Urlop wypoczynkowy jest jednym z fundamentalnych praw pracowniczych, a jego długość zależy głównie od stażu pracy i statusu zawodowego. Jednak osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą liczyć na dodatkowe przywileje w tej kwestii, w tym na dłuższy urlop wypoczynkowy. Jakie są zasady przyznawania dodatkowego urlopu dla niepełnosprawnych? Przyjrzyjmy się szczegółom.

W dniu 30 września 2024 r. upłynie ważność orzeczeń o niepełnosprawności prawie 400 tys. osób. Nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (która 3 sierpnia 2024 r. weszła w życie) pozwoli na zachowanie statusu osób niepełnosprawnych przez okres oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia - ale nie dłużej niż do 31 marca 2025 r. Ale to przedłużenie ma być pod warunkiem złożenia wniosku o nowe orzeczenie. Chodzi o zabezpieczenie tych osób przed nagłą utratą otrzymywanych świadczeń i uprawnień przysługujących na podstawie dotychczasowego orzeczenia. Ustawa ta ma także ograniczyć spiętrzenie w czasie wniosków o nowe orzeczenie o niepełnosprawności.

Sejm kolejny raz zmienia przepisy o przedłużaniu ważności orzeczeń o niepełnosprawności (posiedzenie 25-28 IX 2024 r.). Tym razem skorzystają: 1) osoby niepełnosprawne w wieku 17. i 18. lat, którym zostaną przedłużone orzeczenia o niepełnosprawności oraz 2) osoby starające się o np. przedłużenie świadczeń takich jak zasiłek pielęgnacyjny albo dodatki do zasiłku rodzinnego związane z niepełnosprawnością (nie będą składać w MOPS wniosku, wystarczy zaświadczenie).

Luka w przepisach dla osób niepełnosprawnych polega na tym, że: 1) Zespół orzeczniczy (PZON) wydaje "nowe" orzeczenie o niepełnosprawności z "lżejszą" kwalifikacją stopnia niepełnosprawności (czyli mniej uprawnień dla osoby niepełnosprawnej). 2) Jednocześnie w obiegu prawnym jest wciąż poprzednie "stare" orzeczenie o niepełnosprawności z "wyższą" kwalifikacją stopnia. PZON nie ma podstawy prawnej do usunięcia "starego" orzeczenia. Lukę w przepisach usunie nowelizacja przepisów dla osób niepełnosprawnych.

W komunikacie z 5 września 2024 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wyjaśnił, jak stosować w praktyce przepisy dot. przedłużania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności - w kontekście dofinansowania do wynagrodzeń lub refundacji składek ZUS lub KRUS.

W MOPS nie trzeba będzie składać wniosków o przedłużenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Zniknie też problem orzeczeń o niepełnosprawności dla osób poniżej 16-ego roku życia. Po osiągnięciu 17. roku życia definitywnie wygasają. Nawet jak 16-latek złożył wniosek o przedłużenie w odpowiednim terminie. Musi wystąpić o nowe orzeczenie o niepełnosprawności. Czekając na nie traci prawa do ulg i świadczeń. Najczęściej przez kilka miesięcy. W Sejmie pojawił się pomysł rozwiązania tego problemu. Jest on jednak nielogiczny, gdyż zakłada przedłużenie ważności orzeczeń, które już wygasły.  

Nie jest prawdą, że przedłużanie orzeczeń dla osób niepełnosprawnych dotyczy tylko orzeczeń wygasających w terminie do 30 września 2024 r. Nieprawdą jest również, że przepisy o przedłużeniu ważności 400 0000 orzeczeń wygasających w tym terminie znikną po "załatwieniu" sprawy wrześniowych orzeczeń.

„Na co dzień borykam się z wieloma chorobami. Są to m.in. problemy neurologiczne, cukrzyca, choroby wzroku, a także dolegliwości związane z poruszaniem się. Czy wszystkie te choroby zostaną wymienione w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności?” – pyta Czytelnik. Otóż zgodnie z przepisami w orzeczeniu znajdą się maksymalnie trzy przyczyny niepełnosprawności.

Wskazania stanowią ważny element orzeczenia o niepełnosprawności. Rodzice często zwracają uwagę na punkty 7 i 8. Co one oznaczają i dlaczego są istotne do uzyskania świadczeń? Co powinny wiedzieć osoby, ubiegające się o świadczenie pielęgnacyjne?

Trwa narodowa dyskusja nad wprowadzeniem skróconego tygodnia pracy. Sejm jeszcze nie znowelizował Kodeksu pracy, ale już są pracownicy, których obowiązuje 35-godzinny tydzień pracy. Ponadto mają oni prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego w wymiarze nawet 36 dni. O kogo chodzi?

Mam dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności, co dalej? Takie pytanie często zadają sobie rodzice, szukając informacji o przysługujących im świadczeniach i zasiłkach. W artykule prezentujemy kilka najpopularniejszych form wsparcia, a także najistotniejsze warunki, jakie trzeba spełnić.

Symbol przyczyny niepełnosprawności jest ważnym elementem orzeczeń wydawanych osobom z niepełnosprawnościami. Ile takich kodów może znaleźć się w dokumencie? Czy w najbliższym czasie planowane są zmiany w tym zakresie?

W związku z ostatnią interwencją Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Finansów w sprawie wysokich i niezaskarżalnych kar za brak ważnego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, którymi – jak wynika z interwencji – niekiedy karane są nawet osoby nie ponoszące winy za niewykupienie na czas ubezpieczenia, ponieważ np. przebywały w tym czasie w szpitalu – mówi się przede wszystkim o kwestiach problematycznych z punktu widzenia ukaranych. Stawiając się w roli poszkodowanego w wypadku z udziałem nieubezpieczonego pojazdu – można jednak spojrzeć na sprawę z nieco innej perspektywy. UFG przedstawiło swoje stanowisko w sprawie interwencji Rzecznika. 

W związku z pewnym już wzrostem płacy minimalnej od 1 stycznia 2025 r. – wzrosną również kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Spóźnialski posiadacz samochodu osobowego, będzie mógł zostać obciążony karą sięgającą nawet 9250 zł. Ostatnią szansą na zahamowanie ich wzrostu, jest interwencja Rzecznika Praw Obywatelskich.

Do ubiegania się o świadczenie wspierające niezbędne jest uzyskanie decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia. Decyzje wydają wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności. Niestety, rozpatrywanie wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia trwa zbyt długo.

Maksymalnie o sześć miesięcy zostanie przedłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności, które wygasają 30 września 2024 r. Tak przewiduje nowelizacja ustawy, którą właśnie uchwalił Sejm. Regulacja trafi teraz do prac w Senacie.

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Z dniem 30 września 2024 roku upływa termin ważności orzeczeń o niepełnosprawności wydłużonych specustawą covidową. Są już nowe przepisy niwelujące negatywne skutki upływu tego terminu. Szacowana liczba osób, których orzeczenia wygasają z upływem 30 września 2024 roku to około 399 599 osób.

W aktualnym stanie prawnym na zatrzymanie prawa jazdy kierowcy przez policjanta nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Infrastruktury o rozpoczęcie prac legislacyjnych w celu wprowadzenia podstawy prawnej do zaskarżania takiego zatrzymania prawa jazdy.

Pod koniec stycznia 2024 r. dziennikarze Telewizji Republika nie zostali wpuszczeni na konferencje prasowe Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministra Sprawiedliwości. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że żaden przepis prawa nie przyznaje  organom administracji rządowej, w tym MKiDN, kompetencji do oceny działalności i ewentualnego stosowania sankcji wobec nadawców. Kompetencję tę ma Przewodniczący KRRiT.

Jakie jest zadanie rzecznika praw obywatelskich? Jakie skargi składają rodacy? RPO Marcin Wiącek podsumował działalność za rok 2022.

PFRON informuje o możliwości odzyskania refundacji składek ZUS za okres po 5 sierpnia 2023 r. Skorzystać mogą m.in. pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne.

Sejm uchwalił pilny projekt ustawy przedłużającej terminy ważności orzeczeń o niepełnosprawności do 30 września 2024 r. Ustawa działa także wstecz na korzyść osób niepełnosprawnych - przywraca ważność orzeczeń, które już wygasły.

Utrata prawa do zasiłku, renty i karty parkingowej, to skutek zbliżających się terminów wygaśnięcia ważności orzeczeń o niepełnosprawności, z których wynika prawo do tych świadczeń. Osoby niepełnosprawne nie mogą odnowić ważności orzeczeń bo w zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności, są zatory. Zwiększą się po 1 stycznia 2024 r., kiedy wreszcie "ruszy" świadczenie wspierające.