Do czego uprawnia orzeczenie o niepełnosprawności? 10 najważniejszych praw, zniżek i świadczeń

• 1. Dodatkowy urlop wypoczynkowy
• 2. Czas pracy
• 3. Zasiłek pielęgnacyjny
• 4. Świadczenie pielęgnacyjne
• 5. Karta parkingowa
• 6. Niższa opłata paszportowa
• 7. Zwolnienie z abonamentu RTV
• 8. Zasiłek stały
• 9. Zasiłek okresowy
• 10. Dodatek na rehabilitację dziecka

1. Dodatkowy urlop wypoczynkowy

Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy. To 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego nabywa się po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności.

2. Czas pracy

Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Z kolei czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Ponadto, osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.

3. Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny to jedno ze świadczeń opiekuńczych wypłacanych przez gminy. Jego celem jest pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie to przysługuje też niepełnosprawnemu dziecku, a także osobie, która ukończyła 75 lat.

Warto pamiętać, iż osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, również można przyznać zasiłek, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.

4. Świadczenie pielęgnacyjne

Według nowych zasad (obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.)  świadczenie pielęgnacyjne przysługuje określonym osobom m.in. małżonkom, rodzicom, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się odpowiednim  orzeczeniem. Chodzi tu o orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

5. Karta parkingowa

Osoba z niepełnosprawnością może otrzymać kartę parkingową na postawie orzeczenia wydanego przez powiatowe lub miejskiej zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Kartę wydaje się m.in. osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Takim dokumentem może się też posługiwać osoba niepełnosprawna, która nie ukończyła 16 roku życia mająca znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Ponadto, orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności musi mieć jeden z symboli, który oznacza przyczynę niepełnosprawności: 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroba neurologiczna).

6. Niższa opłata paszportowa

Osoby z ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności mogą również korzystać z ulgowej opłaty paszportowej, wynoszącej 50% stawki. Uprawnienie to dotyczy również współmałżonków osób z niepełnosprawnościami pozostających na ich wyłącznym utrzymaniu.

7. Zwolnienie z abonamentu RTV

Osoby, co do których orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności są zwolnione z opłacania abonamentu RTV AGD. Ale jeśli osoba niepełnosprawna nie posiada takiego orzeczenia, powinna sprawdzić czy nie spełnia innych kryteriów. Zwolnione z opłat abonamentowych są bowiem także co do których orzeczono m.in. o  zaliczeniu do I grupy inwalidów, lub całkowitej niezdolności do pracy, trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

8. Zasiłek stały

Jest to świadczenie z pomocy społecznej, które przysługuje osobom niezdolnym do pracy z powodu  wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy. Aby otrzymać to świadczenie, trzeba też spełniać kryterium dochodowe. 

Całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej oznacza  całkowita całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

9. Zasiłek okresowy

Zasiłek okresowy z kolei przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. W tym przypadku również obowiązuje próg dochodowy. Co istotne, zasiłek okresowy można pobierać w okresie oczekiwania na nowe orzeczenie o niepełnosprawności. Trzeba jednak dopełnić odpowiednich formalności związanych z przedłużeniem wypłaty zasiłku stałego.

10. Dodatek na rehabilitację dziecka

Osoby uprawione do zasiłku rodzinnego mogą otrzymać dodatek na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka, które legitymuje się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności.