Trybunał Konstytucyjny, Działka

Kto po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. ma szansę na wyższą emeryturę i wyrównanie? Na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

Prezydent Karol Nawrocki zabrał głos w sprawie przyszłości Trybunału Konstytucyjnego. W liście z okazji 40-lecia działalności orzeczniczej TK ocenił, że potrzebna jest głęboka reforma konstytucyjna, która pozwoli odbudować pozycję, niezależność i społeczne poważanie Trybunału. Prezes TK Bogdan Święczkowski mówił natomiast o znaczeniu konstytucji i ochronie praw obywatelskich.

Kupujesz działkę w rodzinnym ogrodzie działkowym? Od tego, co faktycznie przejmujesz i jak wartości poszczególnych składników zostaną określone w umowie, zależy, czy zapłacisz PCC według stawki 1 proc., czy 2 proc. Dyrektor KIS w interpretacji z 25 sierpnia 2026 r. odpowiedział na pytanie dotyczące stawki podatku od czynnosci cywilnoprawnych od takiej sprzedaży.

Po ponad kilkunastu miesiącach obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 można już pokusić się o pewne podsumowania, a także wskazać, jak w praktyce powinien funkcjonować ten wyrok - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Drzewo sąsiada może zacieniać działkę, zagrażać budynkowi, ogrodzeniu czy też zaśmiecać liśćmi podwórko. Co zgodnie z prawem można z tym zrobić? Czy można przyciąć gałęzie przechodzące z działki sąsiada, żądać przycięcia zbyt wysokich drzew albo nawet wycięcia całego drzewa?

Palenie gałęzi i liści, nawet na własnej posesji, może skończyć się mandatem. Zakaz obowiązuje nie tylko w miastach, ale też na wsiach i działkach rekreacyjnych. Sprawdź, co grozi za spalanie gałęzi w 2026 roku i gdzie zgłosić uciążliwego sąsiada, który zadymia okolicę.

Ogłoszenia „przyjmę ziemię z wykopów” wyglądają jak prosty sposób na wyrównanie działki. Problem w tym, że w wielu przypadkach taka ziemia przestaje być materiałem, a staje się odpadem. A to oznacza realne ryzyko kar – nawet do 1 mln zł.

15 maja 2026 r. mija termin zapłaty drugiej raty podatku od nieruchomości dla osób fizycznych. Nie każdy właściciel mieszkania, domu, garażu czy działki powinien jednak automatycznie wykonywać przelew. W przypadku osób fizycznych wysokość podatku ustala gmina w decyzji. To z niej wynika, ile trzeba zapłacić, w jakich ratach i na jaki rachunek.

Seniorzy wygrywają z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sądach. Coraz więcej osób, które najpierw skorzystały z wcześniejszej emerytury, a później miały obniżone docelowe świadczenie, decyduje się na walkę o swoje prawa — i często odnosi sukces. W części spraw zapadają wyroki zobowiązujące do wypłaty nawet 30 tys. zł wyrównania.

Mowa nawet o kilkudziesięciu tysiącach złotych. RPO skierował skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego w sprawie zasad przeliczania emerytur dla osób, które skorzystały z prawa do wcześniejszego przejścia na emeryturę przed 2013 rokiem. W wielu przypadkach nowo ustalona emerytura okazała się niższa od dotychczas pobieranej. Wyrok w tej sprawie może otworzyć drogę dla dziesiątek tysięcy emerytów do ubiegania się o rekompensatę za zaniżone świadczenia – korzystniejszą niż ta przewidziana w rządowej specustawie przeliczeniowej.

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało również opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ale jednym z warunków była rezygnacja przez nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 25 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższą przesłanką za niegodną z Konstytucją, w związku z czym – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. I o ww. wznowienie (i wypłatę świadczenia) mogą starać się nie tylko rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, ale również – opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Na wystąpienie z wnioskiem jest jednak niewiele czasu.

Sprzedaż nieruchomości gruntowych podlega na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług kwalifikacji jako odpłatna dostawa towarów. Co do zasady obejmuje to zarówno grunty zabudowane, jak i niezabudowane. Przepisy przewidują jednak możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku, jeśli spełnione zostaną warunki wynikające m.in. z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy możliwe jest zastosowanie zwolnienia, ma przeznaczenie gruntu wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub - w przypadku jego braku - decyzji o warunkach zabudowy. To właśnie przeznaczenie formalnoprawne, a nie faktyczne wykorzystanie gruntu, determinuje kwalifikację jako teren budowlany.

A jednak będą zmiany w odśnieżaniu? Małgorzata Manowska, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, zapowiedziała walkę z kontrowersyjnym obowiązkiem odśnieżania miejskich chodników przez prywatnych właścicieli posesji. Skieruję wniosek w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli sędziowie TK stwierdzą niekonstytucyjność tego obowiązku, gminy stracą darmową siłę roboczą. Czy to koniec pańszczyzny?

Kandydaci na sędziów TK zostaną podani już wkrótce. Koalicja rządząca zaproponuje następującą liczbę kandydatów: Lewica, PSL i Polska2050 po jednym, a KO trzech.

W dniu 18 grudnia 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że nie respektując orzecznictwa TSUE polski Trybunał Konstytucyjny naruszył kilka podstawowych zasad prawa Unii. TSUE uznał także, że polski Trybunał Konstytucyjny nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu ze względu na poważne nieprawidłowości w powołaniu trzech jego sędziów oraz jego Prezes. Do Trybunału Sprawiedliwości UE nie należy ocena polskiej konstytucji i Trybunału Konstytucyjnego; najwyższym prawem w RP jest konstytucja, a nie decyzje zagranicznych organów; czwartkowa decyzja TSUE nie ma wpływu na funkcjonowanie konstytucyjnych organów RP - głosi komunikat TK z tego samego dnia.

Nie wszyscy o tym wiedzą, ale w kompetencjach Trybunału Konstytucyjnego leży także możliwość stwierdzenia niezgodności celów i działalności partii politycznej z Konstytucją RP! Za pomocą tego narzędzia prawnego istnieje możliwość otwarcia drogi do delegalizacji partii politycznych.

Garaże pod lupą Trybunału Konstytucyjnego. Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek alarmuje, że właściciele garaży mogą być nierówno traktowani przez prawo. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, identyczne pomieszczenia przeznaczone do przechowywania pojazdów są opodatkowane zupełnie inaczej – nawet 10 razy wyższą stawką, jeśli znajdują się poza budynkiem mieszkalnym. Sprawa trafiła do Trybunału Konstytucyjnego po wniosku I prezes Sądu Najwyższego Małgorzaty Manowskiej.

W budżetówce wciąż problem nadgodziny. O prawie do nich rzadko decydują nowelizacje ustaw z inicjatywy polityków. Częściej wyroki Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że wymóg składania oświadczenia o zameldowaniu przy uldze meldunkowej w latach 2007–2008 był niezgodny z Konstytucją. To otwiera drogę do odzyskania niesłusznie zapłaconego podatku – nawet sprzed kilkunastu lat – wraz z odsetkami. Czas na działanie jest ograniczony.

Emeryci, którzy przeszli na wcześniejsze świadczenia przed czerwcem 2012 r., mogą stracić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych przez wadliwy przepis. Trybunał Konstytucyjny uznał go za niezgodny z konstytucją, ale ZUS nie wypłaca rekompensat. Dlaczego?

Zestawienie i omówienie korzystnych 43 wyroków sądów powszechnych w sprawach dot. wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20, w tym dwa prawomocne.

Do naszej redakcji stale trafiają historie emerytów, którzy uważają, że zostali pokrzywdzeni przez niekorzystne przeliczenie wcześniejszych emerytur. Trwa to od 2013 r. aż do dnia dzisiejszego. Mechanizm pokrzywdzenia? Emerytura powszechna jest pomniejszana o np. 1000 zł miesięcznie jako sankcja za pójście na emeryturę wcześniejszą. Miesiąc w miesiąc. W artykule przykład takiego listu – autorem jest emerytowany operator kamery. Opisał, że wprost pytał się w ZUS w 2012 r (pracowników i służby prasowe), czy straci na emeryturze powszechnej za pójście na wcześniejszą emeryturę. Usłyszał, że absolutnie nie. Okazało się, że stracił i traci do teraz (do 2025 r.). Historia emeryta jest więc interesująca bo czuł w 2012 r., że zbyt piękne jest, aby nie było jakiegoś haczyka we wcześniejszej emeryturze. I próbował uniknąć zagrożenia szukając informacji w ZUS. Nie udało mu się (pomimo starań).

W dniu 23 kwietnia 2025 r., Trybunał Konstytucyjny ogłosił wyrok (o sygn. akt P 3/17), w którym uznał art. 42 par. 4 kodeksu karnego – w zakresie, w jakim zobowiązuje on sąd do orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – za niezgodny z art. 10 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ustawodawca nie może bowiem zastępować sądu w jego działalności orzeczniczej i wymierzaniu kary, biorąc pod uwagę wyłącznie fakt popełnienia danego czynu zabronionego, a już nie – cechy konkretnego sprawcy, okoliczności czynu oraz stopień zawinienia.

Nie tylko w Warszawie, ale i w Krakowie czy we Wrocławiu ceny działek są na rekordowych poziomach. Ale wciąż można znaleźć plac po okazyjnej cenie pod metropolią i zbudować na nim dom w kosztach zamykając się w cenie niższej niż trzypokojowe mieszkanie w centrum miasta.

W internecie czasem pojawiają się pytania o możliwość budowy dwóch domów jednorodzinnych na jednej działce. Wyjaśniamy, czy jest to dopuszczalne.