Kiedy można odwołać wykonaną darowiznę?

Wykonana darowizna

Oznacza taką sytuację, w której przedmiot darowizny (jakikolwiek by nie był) obciążył majątek darczyńcy i został przekazany obdarowanemu.

W takim wypadku, nie jest istotna dla ważności umowy jej forma – umowa wykonana nie wymaga aktu notarialnego dla ważności (poza np. darowizną nieruchomości- która zawsze wymaga aktu. )

Rażąca niewdzięczność

Odwołanie darowizny z powodu niewdzięczności musi być bardzo mocno uzasadnione. Jest to czynność nadzwyczajna.

Przesłanki rażącej niewdzięczności.

• czyn lub zaniechanie będący przejawem rażącej niewdzięczności musi być wymierzony bezpośrednio, lub pośrednio w darczyńcę .

Przykład działania pośredniego  - znęcanie się na dzieckiem, lub innym członkiem rodziny darczyńcy – w celu uderzenia w niego (np. kiedy był nieobecny).

•  zarówno działanie, jak i zaniechanie musi być rażącym naruszeniem norm społecznych i rodzinnych.
•  przykłady:
•  przemoc fizyczna (np. pobicie),
•  znęcanie się,
•  nieudzielenie pomocy, mimo oczywistych możliwości,
•  nie wypełnianie obowiązku alimentacyjnego mimo oczywistych możliwości,
•  zaniedbanie, w przypadku osoby nieporadnej (np. schorowanej),
•  przemoc psychiczna,
•  poważne pomówienie – np. złożenie fałszywego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, publiczne ,lżenie,
•  oszustwo (na dużą skalę),
•  kradzież.

 Przesłanki należy ważyć pod kątem środowiska z jakiego wywodzą się strony umowy.

Zobacz również: Co to jest rażąca niewdzięczność obdarowanego?

Sposób odwołania:

Odwołanie darowizny następuje poprzez złożenie obdarowanemu oświadczenia o odwołaniu darowizny na piśmie.

W piśmie powinno znaleźć się oświadczenie o odwołaniu darowizny, oraz jego uzasadnienie. Można również wpisać żądanie zwrotu przedmiotu.

Oświadczenie o zwrocie darowizny nie ma skutku rzeczowego –oznacza to, że samo oświadczenie nie przywraca pierwotnego stanu własności przedmiotu darowizny.

W praktyce oznacza to, że cofając darowiznę – zobowiązuje się obdarowanego do złożenia oświadczenia o zwrotnym przekazaniu przedmiotu darowizny.

Jeśli obdarowany odmawia – darczyńca uprawniony do wytoczenia powództwa o stwierdzenie obowiązku złożenia przez obdarowanego oświadczenia woli co do przeniesienia własności z powrotem na darczyńcę

Zobacz też: Kiedy obdarowany musi zwrócić darowaną rzecz?

Zasady zwrotu darowizny

Obowiązany do zwrotu darowizny powinien:

•  wydać przedmiot darowizny w naturze (czyli w takim stanie w jakim się znajduje)
•  jeśli przekazał przedmiot osobie trzeciej, powinien o tym powiadomić darczyńcę – ten może skierować roszczenie do tej osoby.
•  zwrócić równowartość rzeczy, jeśli nie może zwrócić jej w naturze – darczyńca może wówczas złożyć pozew o zapłatę.
•  jeśli rzecz zbył, powinien oddać darczyńcy wszystko co uzyskał w zamian rzeczy- np. pieniądze ze sprzedaży

Nakłady:

•  obdarowany może domagać się zwrotu nakładów- o tyle, o ile zwiększyły one wartość przedmiotu darowizny.

Termin na zwrot darowizny wykonanej:

Darczyńca może domagać się zwrotu darowizny, nie później niż w ciągu 1 roku od dnia, w którym dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego.

Zobacz również serwis: Darowizny