Dodatkowe wolne od pracy na pielgrzymkę 2026 – zwolnienie od pracy na czas obchodzenia święta religijnego?
REKLAMA
REKLAMA
Pierwsza połowa sierpnia to szczyt sezonu pielgrzymkowego na Jasną Górę. Trasa najdłuższej w Polsce pielgrzymki do Częstochowy liczy aż 638 km i jej pokonanie zajmuje pielgrzymom 19 dni. Czy mogą oni skorzystać z przewidzianego w art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania zwolnienia od pracy, celem obchodzenia święta religijnego?
- Kiedy przypada szczyt pielgrzymkowy w Polsce w 2026 r. i ile trwają sierpniowe pielgrzymki na Jasną Górę?
- Zwolnienie od pracy na czas obchodzenia święta religijnego – czy można z niego skorzystać, jako z dodatkowego dnia wolnego od pracy, w ramach pielgrzymki na Jasną Górę w 2026 r.?
- Pielgrzymka 2026 – w jaki sposób uzyskać wolne od pracy, celem uczestniczenia w sierpniowej pielgrzymce na Jasną Górę?
Kiedy przypada szczyt pielgrzymkowy w Polsce w 2026 r. i ile trwają sierpniowe pielgrzymki na Jasną Górę?
Większość pieszych pielgrzymek na Jasną Górę w Polsce, odbywa się na przełomie lipca i sierpnia oraz w pierwszej połowie sierpnia, ze względu na wypadającą w dniu 15 sierpnia uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, która jest celem większości odbywających się wówczas marszów. Zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy – ww. święto religijne, w które przypada również Święto Wojska Polskiego – jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny to jednak nie jedyny cel sierpniowych pielgrzymek na Jasną Górę, ponieważ niektóre z nich kończą się 26 sierpnia, kiedy to wypada inne święto religijne – uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej, które nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.
REKLAMA
REKLAMA
Sierpniowe, piesze pielgrzymki na Jasną Górę trwają zazwyczaj od 2 do 19 dni. Decydująca jest w tym przypadku odległość, jaką mają do pokonania pielgrzymi i miejsce wyjścia grupy. Najdłuższą pielgrzymką w Polsce jest Piesza Pielgrzymka Kaszubska z Helu, która w ciągu 19 dni, pokonuje 638 km (dziennie średnio 35 km), przechodząc kolejno przez województwo pomorskie, kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, łódzkie i śląskie.
Zwolnienie od pracy na czas obchodzenia święta religijnego – czy można z niego skorzystać, jako z dodatkowego dnia wolnego od pracy, w ramach pielgrzymki na Jasną Górę w 2026 r.?
Pielgrzymka (sama w sobie) nie stanowi święta religijnego, a jest formą praktyki religijnej. Tak jak zostało już wspominane powyżej – celem większości pielgrzymek są jednak uroczystości, które przypadają w święta religijne (takie jak Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w dniu 15 sierpnia czy uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej w dniu 26 sierpnia). Pierwsze z ww. świąt jest jednocześnie dniem ustawowo wolnym od pracy, a drugie – nie. Czy zatem, na podstawie art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania – pracownik, który odbywa pielgrzymkę na Jasną Górę, która kończy się w dniu 26 sierpnia 2026 r. – może skorzystać z dodatkowego dnia wolnego od pracy, na czas niezbędny do obchodzenia ww. święta religijnego (w ramach pielgrzymki)?
Art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania stanowi, że – osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogą na własną prośbę uzyskać zwolnienie od pracy lub nauki na czas niezbędny do obchodzenia tych świąt, zgodnie z wymogami wyznawanej przez siebie religii. Ww. zwolnienie udzielane jest jednak pod warunkiem odpracowania czasu zwolnienia, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w dni ustawowo wolne od pracy lub pracę w godzinach nadliczbowych.
Kluczowe jest w tym przypadku sformułowanie „osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy”, które przesądza o tym, że – z ww. zwolnienia od pracy, w celu obchodzenia święta religijnego – co do zasady, mogą skorzystać wyłącznie osoby należące do grup wyznaniowych, których kalendarz świąt nie pokrywa się z listą dni ustawowo wolnych od pracy. Nie są więc nimi katolicy. Chociaż warto mieć na względzie, że 18 maja 2022 r., Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił w tej sprawie z interwencją do pełnomocnika rządu ds. równego traktowania, stwierdzając, że – „Przepis art. 42 ustawy o gwarancja wolności sumienia i wyznania w obecnym kształcie może prowadzić do nierównego traktowania osób należących do kościołów i związków wyznaniowych pod względem gwarancji wolności wyznania”. Niezależnie od wątpliwości związanych z zastosowaniem ww. przepisu (generalnie) wobec wyznawców religii katolickiej, w odpowiedzi na ww. wystąpienie – ówczesna pełnomocniczka rządu ds. równego traktowania – podkreśliła jednak ponadto, że ze zwolnienia z art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania – w jej ocenie – nie można skorzystać, jeżeli dane święto znajduje się poza listą tzw. „świąt nakazanych”, w myśl obowiązującej w polskim Kościele katolickim wykładni pierwszego przykazania kościelnego, zawartej w liście Episkopatu Polski z 21 października 2003 r. Takim „świętem nakazanym” nie jest natomiast uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej, przypadająca w dniu 26 sierpnia:
– „Podobnie, święta, uroczystości i wspomnienia spoza listy „świąt nakazanych” (np. dzień imienin, Środa Popielcowa, Dzień Strażaka obchodzony w dniu św. Floriana) w ocenie Pełnomocnika nie dają pracownikowi należącemu do Kościoła katolickiego podstaw do żądania zwolnienia od pracy z powodu subiektywnej potrzeby udziału w nabożeństwie, odbycia pielgrzymki, poszczenia itd.”1 – zaznaczyła ówczesna pełnomocniczka rządku do spraw równego traktowania, Anna Schmidt.
W ramach sierpniowych pielgrzymek na Jasną Górę, uczestniczącym w nich osobom, nie przysługuje zatem zwolnienie od pracy w celu obchodzenia święta religijnego, na podstawie art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.
Pielgrzymka 2026 – w jaki sposób uzyskać wolne od pracy, celem uczestniczenia w sierpniowej pielgrzymce na Jasną Górę?
W związku z brakiem możliwości skorzystania ze zwolnienia od pracy, o którym mowa w art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, celem uczestnictwa w trwającej nawet 19 dni pielgrzymce na Jasną Górę – osobom zatrudnionym w ramach stosunku pracy, pozostaje zatem wyłącznie skorzystanie:
REKLAMA
- z urlopu wypoczynkowego i/lub
- urlopu bezpłatnego.
Ten ostatni (tj. urlop bezpłatny, za który – jak sama nazwa wskazuje – nie przysługuje wynagrodzenie), udzielany jest pracownikowi na wniosek złożony pracodawcy (w postaci papierowej lub elektronicznej), a okres ww. urlopu nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
1 Odpowiedź pełnomocnik rządu do spraw równego traktowania w sprawie zmiany uprawnień pracowników należących do kościołów i innych związków wyznaniowych do zwolnienia od pracy w dniu świątecznym, z dnia 1 września 2023 r. (https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-swieta-religijne-wolne-praca-dyskryminacja-premier-schmidt-odpowiedz)
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 296)
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 265)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 z późn. zm.)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
