Zasiłek pogrzebowy 2024 - ile wynosi, komu przysługuje

• Zasiłek pogrzebowy 2024 - ile wynosi?
• Zasiłek pogrzebowy 2024 - komu przysługuje?
• Jakie koszty pokrywa zasiłek pogrzebowy?
• Kiedy przysługuje zasiłek pogrzebowy?
• Zasiłek pogrzebowy - do kiedy?
• Zasiłek pogrzebowy 2024 - dokumenty
• Zasiłek pogrzebowy w przypadku donacji zwłok
• Zasiłek pogrzebowy a śmierć za granicą

Zasiłek pogrzebowy 2024 - ile wynosi?

Ponad 354 tys. zasiłków pogrzebowych na kwotę prawie 1,4 mld złotych wypłacił ZUS w 2023 roku. To o ponad 85 tys. mniej niż w 2022 r. Zasiłek pogrzebowy to nic innego jak zwrot poniesionych kosztów pogrzebu. Co jest kosztem uwzględnianym przy wypłacie zasiłku pogrzebowego przez ZUS, a co już nie jest refundowane w ramach zasiłku?

Od 1 marca 2011 r. kwota zasiłku się nie zmieniła się i wynosi maksymalnie 4000 zł.

Zasiłek pogrzebowy 2024 - komu przysługuje?

- O zwrot kosztów pogrzebu może do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystąpić nie tylko rodzina, ale także każda osoba i instytucja, która te koszty udokumentuje - mówi Iwona Kowalska-Matis Regionalny Rzecznik Prasowy ZUS na Dolnym Śląsku. - Tak, więc w sytuacji, gdy za pochówek zapłaci np. dom pomocy społecznej, gmina lub pracodawca zasiłek przysługuje tym podmiotom w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższych jednak niż 4.000 zł - dodaje.

Według rzeczniczki, zasada ta ma także zastosowanie w przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż członek rodziny, czyli osobę obcą np. sąsiada czy przyjaciela osoby zmarłej.  

Rzeczniczka wyjaśnia, że w sytuacji, gdy koszty pokryje więcej niż jedna osoba lub podmiot, zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub podmioty - proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu. Osoby obce, aby otrzymać zasiłek pogrzebowy z ZUS muszą szczegółowo udokumentować poniesione wydatki do wysokości zasiłku.

Jakie koszty pokrywa zasiłek pogrzebowy?

- To, jakie koszty należy uznać za koszty pogrzebu, nie określa żadna ustawa. Tak, więc przyjmuje się, że sam pogrzeb to czynności, które trwają od chwili zgonu do pochowania zwłok lub prochów osoby zmarłej – wyjaśnia Kowalska-Matis.

Pojawiają się niekiedy wątpliwości czy np. zakup samej trumny wystarczy do udowodnienia kosztów pogrzebu? Czy wydatki poniesione na ceremonię pogrzebową zostaną uwzględnione w wysokości wypłacanego przez ZUS świadczenia? Czy, w końcu, do kosztów pogrzebu można zaliczyć wydatki związane z postawieniem nagrobka?

- Przedstawienie rachunku za samą trumnę nie stanowi dowodu pokrycia kosztów pogrzebu. Dzieje się tak, dlatego, że istnieje domniemanie, że pozostałe koszty poniósł ktoś inny, kto również będzie ubiegał się o zasiłek pogrzebowy – przestrzega rzeczniczka.

Zasiłek pogrzebowy zaś wypłacany jest w takim przypadku, proporcjonalnie i w związku z tym Zakład musi ustalić wszystkie okoliczności. Należy dodać, że kosztu pogrzebu nie stanowi również zakup samych kwiatów, gdyby tak było to każdy żałobnik nabywałby prawo do zasiłku pogrzebowego w wysokości proporcjonalnej do poniesionych wydatków.

Co do ceremonii kościelnej to jak najbardziej wydatki z nią związane i potwierdzone przez instytucję kościelną są uwzględniane w wypłacanym przez ZUS świadczeniu. Inna rzecz to wydatki poniesione na wystawienie nagrobka. Z uwagi na fakt, iż jego zakup nie jest bezpośrednio związany z pochówkiem osoby zmarłej, nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku pogrzebowego. Wszak brak nagrobka nie oznacza, że pogrzeb się nie odbył. A może on być wystawiony nawet kilka lat po pochówku.

Kiedy przysługuje zasiłek pogrzebowy?

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci: 

• osoby mającej ustalone prawo do emerytury lub renty, 
• osoby mającej ustalone prawo do emerytury pomostowej, 
• ubezpieczonego, w tym ubezpieczonego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia, 
• osoby mającej ustalone prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, 
• osoby, która zmarła w okresie pobierania zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia, 
• członka rodziny rencisty i emeryta.

Zasiłki pogrzebowe wypłacone przez ZUS w 2020,  2021, 2023 r.

Zasiłek pogrzebowy - do kiedy?

Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w czasie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w tym terminie nie było możliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, prawo do zasiłku wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Dokumentem potwierdzającym te okoliczności jest zaświadczenie policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający przyczyny uniemożliwiające zgłoszenie wniosku.

Zasiłek pogrzebowy 2024 - dokumenty

Podstawowymi dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku pogrzebowego są:

1. wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego, 
2. skrócony odpis aktu zgonu albo odpis zupełny aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, 
3. oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały zostały złożone w banku - kopie rachunków potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem, 
4. dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo zgłaszającego wniosek z osobą zmarłą (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty zawierający wymagane dane), 
5. zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniu w dniu śmierci (w przypadku, gdy zmarła osoba ubezpieczona lub członek rodziny osoby ubezpieczonej), nie dotyczy to osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz osób z nimi współpracujących.

Zasiłek pogrzebowy w przypadku donacji zwłok

W razie donacji zwłok na cele naukowe sprawienie pogrzebu możliwe jest dopiero po przekazaniu rodzinie przez instytucję naukową szczątków osoby zmarłej po zakończeniu badań. Z przyczyn, więc całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej do zasiłku pogrzebowego nie ma ona możliwości zgłoszenia wniosku o wypłatę w ciągu ustawowych 12 miesięcy. Osoby uprawnione mogą, więc złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy za pogrzeb tzw. symboliczny wraz z fakturami dokumentującymi poniesione koszty.

Zasiłek pogrzebowy a śmierć za granicą

Przepisy unijne określają, że w przypadku, gdy pracownik najemny lub osoba pracująca na własny rachunek albo członek jego rodziny umrze na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo właściwe uznaje się, że zgon nastąpił na terytorium tego ostatniego państwa. Instytucja właściwa zobowiązana jest do przyznania zasiłków pogrzebowych, należnych z tytułu stosowanego przez nią ustawodawstwa, nawet, jeżeli świadczeniobiorca mieszka na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo właściwe. Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy na mocy ustawodawstwa państwa członkowskiego innego niż to, w którym wnioskodawca ma miejsce zamieszkania, trzeba złożyć wniosek bądź do instytucji właściwej, bądź do instytucji miejsca zamieszkania. Do wniosku dołącza się dokumenty wymagane przez ustawodawstwo stosowane przez instytucję właściwą (tą, do której skalda się wniosek). Zgodnie z ogólną zasadą nie kumulacji świadczeń, zasiłek pogrzebowy dostaje się tylko w jednym z krajów. Nie można, więc wnioskować o niego zarówno w kraju np., w którym się pracuje jak i w Polsce.