Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy 2018

Niezbędne potrzeby bytowe

Zasiłek celowy przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. pieniądze mogą być wypłacane w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów:

• zakupu żywności,
• leków i leczenia,
• opału,
• odzieży,
• niezbędnych przedmiotów użytku domowego,
• drobnych remontów i napraw w mieszkaniu,
• kosztów pogrzebu.

Nie jest to katalog zamknięty kosztów. Oznacza to, iż możliwe jest wnioskowanie o pomoc finansową na pokrycie także innych wydatków. Każda sprawa powinna być jednak rozpatrywana indywidualnie z uwzględnieniem sytuacji wnioskodawcy oraz celów pomocy społecznej.

W pewnych sytuacjach można zatem ubiegać się o zasiłek na spłatę zaległości czynszowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2007 r. (sygn. akt I OSK 45/07), „przepis art. 3 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) stanowi, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z przepisu tego, w oparciu o "utartą linię orzecznictwa", składające skargę kasacyjną Kolegium wyprowadza wniosek, iż nie jest możliwe przyznanie pomocy społecznej na spłatę zaległości czynszowych. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Art. 39 tej samej ustawy reguluje kwestię przyznawania zasiłków celowych. Zasiłek taki, stosownie do ust. 1 tego artykułu, może być przyznany w celu zaspokojenia "niezbędnej potrzeby bytowej". W ust. 2 tego artykułu wymieniono w sposób przykładowy, używając zwrotu "w szczególności", cele, na które może być taki zasiłek przyznawany, nie wspominając nic o zadłużeniu czynszowym. W żadnym jednak przypadku nie można uznać, że zaległości w opłacie czynszu nie mieszczą się w kategorii "niezbędnej potrzeby życiowej". Posiadanie, czy też utrzymanie mieszkania niewątpliwie do takiej kategorii należy”.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Osoby bezdomne

Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.

Dochód nie zawsze uwzględniany

Co do zasady zasiłek celowy jest przyznawany osobom spełniającym kryterium dochodowe. W 2018 r. kryterium to wynosi:

a) dla osoby samotnie gospodarującej – w wysokości 634 zł,

b) dla osoby w rodzinie – w wysokości 514 zł;

Kwoty te obowiązują do końca września 2018 r.

Od 1 października 2018 r. wzrosły kwoty kryteriów dochodowych oraz zasiłków z pomocy społecznej. Zobacz więcej: Zasiłki z pomocy społecznej - wyższe kwoty w 2018 r.

W pewnych sytuacjach pomoc przysługuje pomimo przekroczenia kryterium dochodowego.

Zasiłek celowy w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego może być wypłacany niezależnie od dochodu przez okres do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba objęta kontraktem socjalnym, w trakcie jego realizacji, stała się osobą zatrudnioną.

Zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Specjalny zasiłek opiekuńczy

Świadczeniem przyznawanym pomimo przekroczenia kryterium dochodowego jest również specjalny zasiłek opiekuńczy.

Jest on wypłacany w szczególnie uzasadnionych przypadkach w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego (odpowiednio rodziny lub osoby samotnej).

„Specjalny zasiłek celowy może być przyznany stronie tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek. Uprawnienie do otrzymania tego rodzaju zasiłku dotyczy osób, których dochody przekraczają kryterium ustawowe oraz spełniają przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku. W doktrynie przyjmuje się, iż przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak: Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Tożsamą wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. wyroki z dnia: 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1416/07, 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11. Specjalny zasiłek celowy winien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku winno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności” (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 383/17).

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769);

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058).

Polecamy serwis: Pomoc społeczna