Zasiłki

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pilotuje go Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli zapowiedzi przedstawicieli rządu zostaną zrealizowane i wejdzie ona w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych więc ją omawiam na początku artykułu. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Od maja ubiegłego roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca dodatek dopełniający do renty socjalnej dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Kto ma prawo do tego dodatku i jak go uzyskać? Ile wynosi ten dodatek przed i po waloryzacji od 1 marca 2026 r.

Dziś zasiłek celowy z MOPS jest jednorazowy. Na konkretny cel - zakup leków, jedzenia, odzieży, drobny remont. Prowadzi to do wielokrotnego składania powtarzalnych wniosków o ten zasiłek (nawet co kilka miesięcy). Powtarzalnych, czyli na ten sam cel. Np. ktoś potrzebuje z MOPS 200 zł na lek każdego miesiąca. I ma tak trudną sytuację dochodową, że bez problemu otrzymuje od MOPS zasiłek celowy na pokrycie tego wydatku przez 2 miesiące. Czyli 400 zł. MOPS się zgadza, wydaje decyzję i potrzebujący ma przelew 400 zł na konto. Mijają dwa miesiące. Lek jest dalej potrzebny. Więc emeryt czy rencista składa wniosek o kolejny zasiłek celowy. MOPS go pozytywnie rozpatruje. I tak co kilka miesięcy. Absurd tego dostrzegło Ministerstwo Rodziny i proponuje, aby w danym roku była możliwość złożenia jednego wniosku na zasiłek celowy - będzie wypłacany w ratach. W przypadku wydatków powtarzalnych (np. na leki, jedzenie) zasiłek celowy ma szansę upodobnić się do zasiłku pielęgnacyjnego (obecnie 215,84 zł) - jego beneficjenci będą otrzymywali płatności z MOPS raz w miesiącu (w przykładzie 200 zł miesięcznie na leki, łącznie w roku 2400 zł). Z tą różnicą, że zasiłek celowy jest uznaniowy i ratalna wypłata jest możliwa przez rok (potem potrzebna będzie nowa decyzja MOPS). 

Rząd konsekwentnie rozwija system wspierania osób potrzebujących pomocy świadczeniami niepieniężnymi. Ubocznym efektem tego jest trwająca właśnie likwidacja MOPS, które gminy przekształcają krok po kroku w CUS. Dziś rząd zachęca do przekształcania MOPS w CUS. Czym są CUS? To instytucje, które zastąpią (w mojej ocenie) MOPS w perspektywie dekady. Bo mają o wiele więcej niż MOPS uprawnień w zakresie świadczeń niepieniężnych. Na razie jest ich 130, ale już 250 kolejnych gmin jest zainteresowanych powołaniem CUS na swoim terenie (wszystkich gmin w Polsce jest 2479). Niestety w przypadku zainteresowania w małych gminach MOPS musi zniknąć i przekształcić się w CUS (w większych miastach może być jednocześnie CUS i MOPS). Mnie prywatnie niepokoi bardzo duży nacisk na świadczenia niepieniężne w CUS. Obawiam się, że w przyszłości będą one dominowały nad świadczeniami pieniężnymi takimi jak zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne czy świadczenie wspierające (to ostatnie wypłaca ZUS, a nie MOPS ale chodzi mi tu o proporcje między pieniędzmi w ręku osoby potrzebującej, a tylko usługą niepieniężną dla niej nawet tak ważną jak zapewnienie mieszkania treningowego czy opieka wytchnieniowa).

Kto wypłaci zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłki z pomocy społecznej? Będą to coraz częściej Centra Usług Społecznych (CUS). Dziś jest ich przeszło 130, ale do 2030 r. ma być ich 600. Wszystkich MOPS/GOPS/OPS jest około 2500. Są środki unijne na powstawanie CUS w miejsce MOPS. Dlaczego UE daje na to pieniądze? Wynika to m.in. z zastępowania prostej wypłaty zasiłków przez MOPS oferowaniem potrzebującym bardziej usług - przede wszystkim świadczeń niepieniężnych (w ramach usług społecznych np. związanych ze zdrowiem, mieszkalnictwem).

Wsparcie udzielane przez ośrodki pomocy społecznej obejmuje nie tylko zasiłki stałe, okresowe czy celowe. To również mniej znane świadczenia i usługi, o którym nie każdy wie. Jaką pomoc można uzyskać w MOPS w 2026 r.? Czy trzeba spełnić dodatkowe kryteria? Oto kilka ważnych przykładów!

Większość form wsparcia (świadczenie wspierające, renty, dodatek i zasiłek pielęgnacyjny) wymagają orzeczeń lub formalnych stopni niepełnosprawności. Są jednak dostępne świadczenia, które mogą być udzielane bez orzeczeń. Na jakie wsparcie można liczyć?

W dniu 15 lipca 2024 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie nowych (wyższych) kwot kryteriów dochodowych i zasiłków z pomocy społecznej na 2025 rok. Wzrosły kwoty kryteriów dochodowych i samych zasiłków. O ile? Czy coś się zmieniło od 2026 roku?

Zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny to ważne formy wsparcia m.in. osób starszych i niepełnosprawnych. Komu przysługują te świadczenia? Czy można je łączyć? Co zmieniło się w 2025 r.? Jakich zmian można spodziewać się na rok 2026? Prezentujemy ważne informacje, kwoty i prosty przykład.

Chociaż zasiłki celowe na pogrzeb gminy wypłacały już wcześniej, to od początku 2026 r. zrobią to na zupełnie nowych zasadach. Kto będzie mógł otrzymać takie wsparcie z MOPS? Czy zasiłek będzie podlegał zwrotowi?

Jeden zasiłek z MOPS czy wiele?

Osoby niepełnosprawne, osoby starsze i osoby w niedostatku korzystające ze świadczeń w MOPS liczyły na korzystne dla nich zmiany w polskim prawie. Najnowsza propozycja rządu w mojej ocenie rozmija się z tymi oczekiwaniami. Zapowiadana nowelizacja ustawy o pomocy społecznej ma charakter porządkujący, a jedyna interesująca dla szerokiego grona klientów MOPS zmiana dotyczy rodzinnych wywiadów środowiskowych - obowiązek ograniczą oświadczenia zamiast rodzinnego wywiadu środowiskowego (przy kierowaniu do niektórych form wsparcia). W nowelizacji nie ma zaszytych podwyżek starych świadczeń oraz wprowadzenia nowych. Osoby korzystające ze świadczeń z MOPS oczekują dostosowania wsparcia z MOPS do problemów 2025 roku (np. były oczekiwane urealnione zasady ustalania progów dochodowych, ich coroczna waloryzacja, nowego typu dodatki rekompensujące wysokie czynsze, opłaty za centralne ogrzewanie, opłaty za prąd).

Nieufność staruszki z demencją (osoba niepełnosprawna, stopień znaczny) jest dodatkowym argumentem dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Bo staruszka ufa tylko swojej córce. I nie może wykonywać czynności opiekuńczych nikt inny. To ciekawostka z omówionego w artykule wyroku sądu. Wyrok ten pokazuje jednak stały problem z MOPS - urzędnicy wiedzą o tym, że nie ma limitu wieku (18 lat dla osoby nieuczącej się) przy świadczeniu pielęgnacyjnym (jako data powstania niepełnosprawności. Ale wciąż ten limit stosują. To karygodne. Bo wynika to w mojej ocenie z obawy, że wojewoda odbierze gminom pieniądze na świadczenie pielęgnacyjne albo RIO zarzucą gminie naruszenie zasad gospodarki środkami publicznymi - bo przepisy wciąż mówią o limicie 18 lat, a to że limit nie obowiązuje wynika z wyroku TK, którego Sejm nigdy nie przełożył na nowelizację przepisów

Tak bez podwyżek od ... 2019 r. do 2028 r.

Ile maksymalnie wyniesie zasiłek stały w 2026 roku? Od czego zależy kwota świadczenia? Kto może otrzymać takie wsparcie z MOPS? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

Zasiłek może przyznać nie tylko MOPS, ale i SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze to organ II instancji w sprawie zasiłków z MOPS. Zazwyczaj SKO nakazuje MOPS ponowne rozpoznanie sprawy o zasiłek zamiast samemu się nią zająć. Jeżeli SKO nakaże ponowne rozpoznanie sprawy przez MOPS, to często mamy przewlekłość (akta wracają do MOPS). Więc sądy przypominają SKO, że mają prawo do dodatkowych czynności w sprawach o zasiłki (bez odsyłania akt sprawy do MOPS). Przykładowy wyrok omówiony w artykule dotyczy odmowy przyznania zasiłku celowego na „pokrycie kosztów prywatnego podstawowego leczenia w zakresie nierefundowanym przez NFZ, środki higieny, żywność, opłaty prądu, czynszu, opłacenia zaległości czynszowych, zasiłku na dożywianie, zakup posiłku.” Sąd nakazał, aby SKO rozpatrzyło sprawę zamiast odsyłać ją do MOPS. Wyrok ważny dla osób wchodzących w spór z MOPS o zasiłek - wykorzystując argumentację sądu mogą zaoszczędzić kilkanaście miesięcy czasu wynikające z cofnięcia sprawy do MOPS.

Zasiłek stały okresowy i celowy to ważne świadczenia, o które mogą ubiegać się m.in. osoby z niepełnosprawnościami. Ośrodki pomocy społecznej wypłacają też świadczenia rodzinne, w tym zasiłek pielęgnacyjny. Na jakich zasadach można otrzymywać takie wsparcie? Ile wynoszą zasiłki? Oto najważniejsze kryteria na 2025 rok i odpowiedzi na najważniejsze pytania!

Resort pracy: do 26 r.ż. nawet 9991 zł dodatku na usamodzielnienie. To tylko jedna z możliwości, bo kwoty pomocowe w zależności od konkretnych przesłanek ustawowych ale i lokalnego prawa samorządowego - mogą być różne, mniejsze ale też i większe. W każdym razie warto wiedzieć, że osobie usamodzielniającej się przyznaje się generalnie pomoc na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie, zagospodarowanie jak i udziela się pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych czy w zatrudnieniu. Nie można też pominąć innej formy pomocy jaką jest pomoc prawna i psychologiczna.

Zasiłek pogrzebowy ma odciążyć finansowo osoby organizujące pochówek bliskiego. Rząd planuje zmiany, które uproszczą procedurę jego przyznawania i przyspieszą wypłatę świadczenia. Nowe przepisy przewidują m.in. krótszy termin wypłaty, możliwość składania wniosków przez zakład pogrzebowy oraz ograniczenie przypadków, w których ZUS będzie musiał wydawać decyzję.

Przeszło 1,5 roku trwała dyskusja w Senacie o zrównaniu zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Autor pomysłu wycofał się z niego. Dlaczego w ogóle zastanawiano się nad tym? Chodzi o to, że zasiłek pielęgnacyjny nie jest automatycznie waloryzowany – inaczej jest z dodatkiem pielęgnacyjnym. Zasiłek pielęgnacyjny od 2019 roku ma wartość 215,84 zł. I także na 2025 r. nie został podniesiony. Otrzymuje ten zasiłek milion osób.

30 maja 2025 r. prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Nowela ta wprowadza podwyższenie zasiłku pogrzebowego z 4 000 zł do 7 000 zł.

Zasiłek pielęgnacyjny to podstawowe świadczenie pomocowe z MOPS od państwa dla 1 mln Polaków. Głównie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Bo znaczny stopień ma przede wszystkim świadczenie wspierające. W Sejmie przeliczają 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego na pieluchomajtki dla dorosłych. Umiarkowany stopień niepełnosprawności w trudnej sytuacji. Za 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego kupisz 7h opiekuna lub 70 sztuk pieluchomajtek. Takie wyliczenia przedstawił poseł w Sejmie. I pyta rząd "Co z tym zrobicie. Od 2023 r. nie ma miesiąca, aby do Sejmu, Senatu, rządu trafiało zapytanie o podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego z obecnie niskich 215,84 zł. Zapytania seryjnie trafiają do parlamentu albo rządu. Wspólny problem - brak waloryzacji zasiłku pielęgnacyjnego. Niestety z odpowiedzi wynika, że Najbliższa waloryzacja zasiłku pielęgnacyjnego możliwa pod koniec 2027 r.

Wsparcie udzielane przez ośrodki pomocy społecznej obejmuje nie tylko zasiłki stałe, okresowe, pielęgnacyjne czy dodatki mieszkaniowe. Jakie jeszcze świadczenia można uzyskać z MOPS? Prezentujemy aktualne kryteria i kwoty obowiązujące w 2025 r.

Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny w 2025 r.? Czy zasiłek pielęgnacyjny ulegnie zwiększeniu? Ile wyniesie w 2026 r.? Czy coś się zmieni? Kto może wystąpić o zasiłek pielęgnacyjny? Komu przysługuje? Kiedy złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny? Czy można pobierać równolegle zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny?

W jakich sytuacjach i kto może dostać zasiłek pogrzebowy. Ile wynosi w 2025 roku ten zasiłek? Jak i gdzie złożyć wniosek? Od kiedy podwyżka zasiłku pogrzebowego do 7000 zł?