Kategorie

Wypowiedzenie zmieniające - na czym polega i kiedy jest możliwe?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Dokonanie wypowiedzenia zmieniającego następuje w momencie, gdy pracownikowi zaproponowano nowe warunki pracy lub płacy./fot. Shutterstock
Wypowiedzenie zmieniające jest mało znaną formą wyrażania woli przez pracodawców. Z tego rodzaju wypowiedzeniem najczęściej spotykamy się w sytuacji przejęcia zakładów pracy czy w momentach kryzysowych występujących w zakładach pracy. Czym jest wypowiedzenie zmieniające i jakie konsekwencje niesie za sobą?

Wypowiedzenie zmieniające a porozumienie zmieniające

Słowem wstępu należy rozpocząć od wyjaśnienia trzech podstawowych pojęć: wypowiedzenie zmieniające, wypowiedzenie warunków płacy i pracy oraz porozumienie zmieniające. Pierwsze dwa pojęcia są tożsame i używa się ich zamiennie, zaś porozumienie zmieniające jest zupełnie innym pojęciem, które wyróżnia się swoimi cechami. Mówiąc najprościej wypowiedzenie zmieniające jest jednostronną wolą wyrażaną przez pracodawcę, zaś porozumienie zmieniające jest czynnością dwustronną, z którą może wystąpić zarówno pracownik jak i pracodawca. Dodatkowo wypowiedzenie zmieniające zawiera co do zasady mniej korzystne warunki niż obecnie obowiązujące, zaś porozumienie zmieniające jest z reguły korzystniejszą formą zmiany warunków płacy i pracy, chociaż i tutaj zdarzają się wyjątki. Jako przykład różnicy między wypowiedzeniem zmieniającym a porozumieniem można przytoczyć fragment postanowienia SN o sygn. I PK 123/18 z dnia 25 kwietnia 2019 roku, z którego wynika, że "mniej korzystne dla pracowników postanowienia zakładowego regulaminu płacowego wymagają dokonania indywidualnych wypowiedzeń zmieniających (art. 42 §1 k.p.) albo zawarcia niebudzących wątpliwości porozumień zmieniających (art. 11 k.p. - tj. zasada swobodnego nawiązania stosunku pracy). Ustalenie sądu w kwestii uzyskania dorozumianej zgody pracownika na niekorzystne modyfikacje istotnych elementów indywidualnych umów o pracę jest możliwe, choć wymaga ujawnienia oraz wykazania istnienia takiej woli pracownika w sposób co najmniej dostateczny".

Polecamy: Kodeks pracy 2019. Praktyczny komentarz z przykładami + PDF

Podstawa prawna i orzecznictwo

Zagadnienie wypowiedzenia zmieniającego zostało uregulowane w art. 42 Kodeksu pracy (dalej: k.p.). Jego dokonanie następuje w momencie, gdy pracownikowi zaproponowano nowe warunki pracy lub płacy. Istotnym jest, aby warunki zostały wskazane na piśmie (§2 k.p.). Jednocześnie w przypadku wypowiedzenia warunków płacy lub pracy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę (§1 k.p.). Celem uzupełnienia należy zwrócić uwagę na wyrok SN o sygn. II PK 283/17 z dnia 12 lutego 2019 roku, w którym zwrócono uwagę, na fakt, iż "do wypowiedzeń zmieniających (art. 42 k.p.) dokonywanych wobec większej liczby pracowników stosuje się przepisy o zwolnieniach grupowych, gdy w wyniku tych wypowiedzeń u pracodawcy doszło do zwolnień w rozumieniu art. 1 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy Rady nr 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych".

Reklama

Ponieważ w praktyce zaproponowane wypowiedzenie zmieniające jest mniej korzystne dla pracownika, to ustawodawca pozostawił jego przyjęcie do decyzji pracownika. W rezultacie pracownik może zgodzić się na nowe warunki, które zaproponowano w wypowiedzeniu warunków płacy i pracy, ale może również odmówić przyjęcia zaproponowanych warunków i wówczas zgodnie z §3 k.p. umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. W tym miejscu należy zwrócić szczególną uwagę, na dalszą część §3 k.p., albowiem w sytuacji, gdy pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki. Nadto pracodawca wypowiadając warunki pracy lub płacy powinien zawrzeć w wypowiedzeniu pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków. Istotna jest również forma poinformowania pracownika o jego prawach, gdyż nie powinna ona wprowadzać pracownika w błąd, a tym bardziej nie może ona być pewnego rodzaju szantażem czy wymuszeniem, co wynika z wyroku SN o sygn. II PK 342/17 z dnia 17 kwietnia 2019 roku, w którym zwrócono uwagę, iż "pracodawca dopuszcza się wobec pracownika „wymuszenia” jego zgody na przyjęcie zmiany warunków pracy, informując go, że odmowa może spowodować rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym (dyscyplinarnym). Ewentualna odmowa przyjęcia zmienionych warunków pracy nie może zostać uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.".

Wypowiedzenie zmieniające nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika (§ 4 k.p.).

Specyfika wypowiedzenia zmieniającego jest widoczna również w odniesieniu do pracownika, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku, gdyż zgodnie z art. 43 k.p. takiemu pracownikowi również można wypowiedzieć warunki płacy i pracy, jeżeli jest to konieczne ze względu na wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub ich grupy, do której pracownik należy bądź w sytuacji gdy stwierdzono orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Polecamy serwis: Praca

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.

    Opłaty za wstęp do parków narodowych

    Opłaty za wstęp do parków narodowych nie muszą uiszczać określone grupy osób. Komu przysługuje bilet ulgowy?

    Minimalna emerytura nie dla każdego

    Minimalna emerytura dla każdego bez względu na posiadany okres składkowy? Obecnie ministerstwo rodziny nie pracuje nad takimi rozwiązaniem.

    Ograniczenia w działalności hoteli a obowiązki likwidacyjne

    Ograniczenia w działalności hoteli mogą utrudnić ubezpieczycielom wykonywanie obowiązków likwidacyjnych. Dlaczego?