Urlop na pół dnia. Jak wnioskować o wypoczynek na godziny

• Co zapewniają przepisy o czasie pracy? 
• Wymiar urlopu wypoczynkowego i sposób udzielania urlopu
• Czy pracownik może wziąć urlop na połowę dnia pracy?
• Udzielenie urlopu na połowę dnia pracy – tak, ale pod warunkiem  

Urlop na pół dnia czy też urlop na godziny jest niemożliwy przy standardowym ośmiogodzinnym trybie pracy – Kodeks pracy jasno tę kwestię określa. Co do zasady bowiem urlop jest przeznaczony na wypoczynek pracownika, a nie na załatwienie jego spraw prywatnych w godzinach pracy. Czy istnieją jednak sytuacje, kiedy możliwe jest podzielenie urlopu n godziny? Tak, występują od tej zasady wyjątki. 

Co zapewniają przepisy o czasie pracy? 

Kodeks pracy gwarantuje pracownikowi prawo do wypoczynku, co zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy i o urlopach wypoczynkowych. Stwierdza się w art. 152 k.p., że pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Należy pamiętać, że nie m podstaw, by móc się tego prawa zrzec. Zatem zasadą jest urlop nieprzerwany, chociaż – zgodnie z art. 162 Kodeksu pracy – na wniosek pracownika urlop może zostać podzielony na części. W takiej sytuacji jednak, co najmniej jedna część wypoczynku powinna wynieść okres dłuższy niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Prawo do urlopu wypoczynkowego ukształtowano w przepisach tak, aby urlop nie mógł zostać podzielony wyłącznie na wiele krótkich okresów. Chodzi tutaj o cel urlopu i realny wypoczynek pracownika. 

Wymiar urlopu wypoczynkowego i sposób udzielania urlopu

W myśl art. 154 Kodeksu pracy pracownik ma prawo do 20 bądź też 26 dni urlopu wypoczynkowego w skali roku kalendarzowego, unormowane jest to tym, czy urlopowy staż pracy jest krótszy, czy też dłuższy niż okres 10 lat. 

W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, wymiar urlopu ustalany jest proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika. Bierze się za podstawę wymiar urlopu określony powyżej, niepełny dzień urlopu zaokrąglając w górę do pełnego dnia. 

Urlop udzielany jest w dni, które stanowią dla pracownika dni pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, mowa więc wyłącznie o dniach roboczych dla pracownika. Nie znaczy to, że jeden dzień nieobecności w pracy zawsze zbierze jeden dzień urlopu. Udzielany jest bowiem w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. 

Przy udzielaniu urlopu, jeden jego dzień odpowiada 8 godzinom pracy. Inaczej jest tylko wtedy, gdy obowiązująca pracownika dobowa norma czasu pracy, która wynika z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin. 

Czy pracownik może wziąć urlop na połowę dnia pracy?

Zgodnie z art. 1542 § 4 Kodeksu pracy, udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

Oczywiste jest, że korzystanie z urlopu wypoczynkowego tylko przez część dnia pracy, a w pozostałej części wykonywanie pracy, trudno jest uznać za sytuację umożliwiającą wypoczynek (nawiązanie do wyżej wspomnianej kodeksowej zasady prawa pracownika do wypoczynku). Dlatego też 

 zezwala na wzięcie urlopu na część dnia pracy tylko wyjątkowo.

Udzielenie urlopu na połowę dnia pracy – tak, ale pod warunkiem  

Normą jest fakt, że pracownik wykorzystuje swój urlop wypoczynkowy w okresie pełnych dni pracy. Udzielenie urlopu na część dnia pracy, czyli w wymiarze godzinowym, który odpowiada części dobowego wymiaru czasu pracy, jest możliwe wyłącznie w jednym przypadku. Mowa tutaj o części urlopu pozostałej do wykorzystania, która jest niższa aniżeli pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, w którym chciałby skorzystać z urlopu – stanowi o tym art. 154² § 4 Kodeksu pracy. W takim przypadku pracownik może zwolnić się z części dnia pracy za pomocą urlopu wypoczynkowego. Korzystając z urlopu w taki sposób oznacza, że w danym dniu pracownik rozpocznie pracę odpowiednio później bądź też zakończy ją odpowiednio wcześniej.   

Może być też oczywiście tak, że pracodawca zwyczajnie zezwoli swojemu pracownikowi na to, by wyszedł z pracy na kilka godzin i uzna te godziny, jako usprawiedliwioną, płatną nieobecność. W takiej sytuacji pracodawca powinien jednak pamiętać o tym, by równo traktować wszystkich pracowników, jakich zatrudnia. Są to jednak indywidualne relacje wewnątrz firmy, niepodlegające uregulowaniu w przepisach Kodeksu pracy. 

Podsumowanie: udzielenie urlopu na połowę dnia pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy liczba godzin urlopu pozostałych do wykorzystania jest mniejsza niż liczba godzin, które pracownik miałby przepracować, zgodnie z jego rozkładem czasu pracy w dniu, na który udzielany jest urlop.

Polecamy: „Urlopy wypoczynkowe. Ustalanie wymiaru, udzielanie i rozliczanie”