Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Bezprawne zatrzymanie dowodu osobistego

Aleksandra Pajewska
Zatrzymanie dowodu osobistego w wypożyczalni sprzętu sportowego jest działaniem bezprawnym. /fot. Fotolia
Zatrzymanie dowodu osobistego w wypożyczalni sprzętu sportowego jest działaniem bezprawnym. /fot. Fotolia
Zatrzymanie dowodu osobistego w wypożyczalni sprzętu sportowego, serwisie narciarskim, ski serwisie jest działaniem bezprawnym. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zatrzymania dowodu osobistego uprawnia jedynie wskazane podmioty, np. policję.

W okresie od 20 stycznia do 2 marca 2014 roku trwają ferie zimowe w poszczególnych województwach. Zimowa przerwa w szkole wynosi dwa tygodnie i jest podzielona na tury zgodnie z podziałem kraju na województwa. Jej termin wyznacza corocznie Minister Edukacji Narodowej i Sportu (komunikatem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie terminów ferii zimowych w roku szkolnym 2013/2014 z dnia 29 czerwca 2012 roku). Jest to czas wzmożonego zainteresowania zimowymi wyjazdami, tym samym zwiększonego ruchu w sklepach sportowych oraz wypożyczalniach. Jakie zasady obowiązują przy wypożyczaniu sprzętu sportowego?

Zobacz również: O czym należy pamiętać podczas zimowego urlopu?

Bardzo częstą praktyką serwisów oferujących wypożyczenie sprzętu sportowego jest żądanie pozostawienia w zastaw dokumentu potwierdzającego tożsamość, tj. dowodu osobistego. Ma on stanowić zabezpieczenie terminowego zwrotu niezniszczonego sprzętu: nart, łyżew, butów czy choćby gogli. Dla usługodawców jest to jedyna forma zabezpieczenia intratnego biznesu. Nie mają oni możliwości by ubezpieczyć wypożyczane przedmioty, takie usługi są praktycznie niedostępne na rynku. Pobieranie kaucji, która realnie chroniłaby przed ryzykiem utraty sprzętu także jest niemożliwe, ze względów finansowych. Dowodów osobistych żądają często także: biblioteki, czytelnie, domy studenckie, punkty usługowe.

Warto podkreślić, że praktyka ta nie ma żadnego uzasadnienia prawnego. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych dowodu osobistego nie wolno zatrzymywać, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Do zatrzymania i przetrzymywania dokumentu tożsamości wskazana wyżej ustawa uprawnia tylko określony krąg podmiotów. Należą do niego m.in. policja oraz Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO). Co do zasady hotel czy pensjonat, w którym wykupiliśmy nocleg ma prawo żądać podania szczegółowych danych osobowych (np. nr PESEL), jednak żądanie pozostawienia dowodu osobistego nie jest tożsame i stanowi nadużycie. Warto w takich sytuacjach wykazać się rozsądkiem i zachować ostrożność.

Mamy prawo odmówić pozostawienia dowodu a nawet jego kserokopii w wypożyczalni sprzętu. W zamian możemy zaproponować wypożyczającemu inny dokument, który potwierdzi naszą tożsamość: legitymację studencką, prawo jazdy, itp. Jest to zgodne z uregulowaniami wskazanej wyżej ustawy.  

Na temat pozostawiania dokumentu tożsamości w depozyt wypowiadali się niejednokrotnie przedstawiciele prokuratury. Zgodnie z ich stanowiskiem pozostawienie dowodu następuje z dobrej woli pozostawiającego, nie ma więc znamion przestępstwa. Wyrażenie zgody na pozostawienie dokumenty w zastaw jest warunkiem udzielenia usługi. Trudno więc przyjąć, że jest to zgoda dobrowolna. Natomiast na gruncie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi wykroczenie, obwarowane sankcją ograniczenia wolności do jednego miesiąca albo karą grzywny (art. 55.1. Kto zatrzymuje bez podstawy prawnej cudzy dowód osobisty podlega karze ograniczenia wolności albo karze grzywny).

Zdaniem GIODO nikt nie może żądać pozostawienia dowodu osobistego w zastaw. Zatrzymywanie bowiem dowodu, jako zastawu za wypożyczony np. rower, sprzęt wodny, leżak czy audio przewodnik w muzeum jest niezgodne z prawem i nie powinniśmy się na to godzić. Wystarczy by dane osoby wypożyczającej sprzęt zostały (na podstawie dowodu osobistego) spisane.

Pozostawienie dowodu osobistego może nas narazić na ogromne straty. Dostęp do danych osobowych w wielu placówkach wystarcza by założyć konto lub otrzymać kredyt gotówkowy. Taki wyłudzony kredyt (otrzymany na podstawie cudzego dowodu tożsamości) może obciążać nas przez wiele lat. Zgodnie z bankowymi statystykami w samym ostatnim kwartale 2013 roku prób wyłudzeń było aż 1860 na kwotę ok. 80,1 mln zł.

Kontrola takich praktyk leży w kompetencji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKIK).

Polecamy serwis: Konsument - turystyka

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 1974 nr 14 poz. 85).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Czas pracy 2022
Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kodeks wykroczeń
    Kodeks wykroczeń jest ustawą, która określa m.in. zasady odpowiedzialność za wykroczenia. Z jakich części się składa i co zawiera?
    Wakacje kredytowe korzystne dla kredytobiorców, ale co z bankami?
    W reakcji na gwałtowne podwyżki stóp procentowych oraz znaczny wzrost inflacji rząd zapowiada wprowadzenie nowych preferencji dla kredytobiorców. Z perspektywy banków dobrą wiadomością jest uchylenie w całości przepisów regulujących „wakacje kredytowe” z tzw. Tarczy antykryzysowej 4.0. Do projektu dodano jednak przepisy przejściowe, których lektura może przyprawić o niemały zawrót głowy oraz inne propozycje, które oznaczają komplikacje dla sektora bankowego.
    Czternasta emerytura zostanie wypłacona na przełomie sierpnia i września
    Zgodnie z rządową autopoprawką czternasta emerytura będzie wypłacana od 25 sierpnia do 20 września 2022 r. Przesunięcie terminu uzasadniono koniecznością dostosowania systemów informatycznych ZUS i KRUS. Aby otrzymać czternastkę, nie będzie trzeba składać wniosków.
    Limity dorabiania dla emerytów i rencistów od 1 czerwca 2022 r.
    Od 1 czerwca 2022 r. wzrosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów. Kogo obowiązują kwoty graniczne przychodów?
    Kredyt bez wkładu własnego bez minimalnego limitu gwarancji
    Kredyt bez wkładu własnego limit gwarancji przewiduje obecnie limit gwarancji w wysokości od 10 do 20 proc. wartości nieruchomości. Rząd jednak chce wprowadzić zmiany. Jakie?
    MZ o zakazie odwiedzin pacjentów
    Jak przekazało ministerstwo zdrowia, utrzymywanie zakazu odwiedzin pacjentów nie znajduje podstawy w świetle obowiązującego prawa, a także jest sprzeczne z rekomendacjami Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego w tym zakresie.
    Tusk: nie sądzę, by to, co zostało ustalone ws. projektu noweli o SN, przybliżyło nas do europejskich środków
    Nie sądzę, żeby to, co ustalił prezydent Andrzej Duda z ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą ws. projektu noweli ustawy o Sądzie Najwyższym, przybliżało nas w sposób istotny do europejskich środków - powiedział w piątek przewodniczący PO Donald Tusk
    Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców - jakie zasady?
    Jakie są zasady dotyczące nabycia nieruchomości w Polsce? Czy konieczne jest uzyskanie zezwolenia?
    Ile dokładnie kosztuje rozwód?
    W ostatnich latach rozwody w Polsce stały się coraz popularniejsze. Sądy uginają się od ilości spraw rozwodowych, co powoduje, że czas oczekiwania na termin rozprawy może się wydłużyć. Niezależnie od tego osoby zainteresowane ta tematyką w pierwszej kolejności poszukują informacji na temat tego z jakimi kosztami sądowymi będą musiały się mierzyć składając pozew rozwodowy i jakie są ceny usług prawnych: koszt adwokata czy radcy prawnego.
    Prezydent podpisał ustawę o Zespole Pomocy Humanitarno-Medycznej
    Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o Zespole Pomocy Humanitarno-Medycznej. ZPHM będzie prowadził działania obejmujące m.in. zapewnienie natychmiastowej i niezbędnej pomocy poza terytorium Polski osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego
    Co zrobić ze starym sprzętem elektrycznym i elektronicznym?
    Stary sprzęt elektryczny i elektroniczny nie może zostać wyrzucony do śmieci razem z innymi odpadami. Za ich wyrzucenie do nieodpowiedniego miejsca grożą wysokie kary. Nawet do 5 tys. zł. Co zatem z nim zrobić?
    Wypadek pożyczonym samochodem – o zasadach odpowiedzialności
    Może się zdarzyć, że podczas korzystania z cudzego samochodu dojdzie do wypadku. Zasady odpowiedzialności wydają się oczywiste, gdy jego sprawca, a zarazem kierujący pojazdem, jest właścicielem auta uczestniczącego w zdarzeniu. Co jednak w sytuacji, gdy za kierownicą zasiada osoba, której samochód ten jedynie udostępniono?
    Müller o żądaniach KE ws. SN: co do przywrócenia sędziów - "dajemy procedurę, w której to się może odbywać"
    Reforma systemu dyscyplinarnego jest, likwidacja Izby Dyscyplinarnej SN jest, a jeżeli chodzi o przywrócenie sędziów, to "dajemy procedurę, w której to się może odbywać" - mówił w czwartek rzecznik rządu Piotr Müller pytany o spełnienie przez Polskę warunków postawionych przez Komisji Europejskiej.
    Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość RODO – konferencja online 25 maja 2022 r.
    W środę 25 maja 2022 r. o godz. 9:00 odbędzie się konferencja online poświęcona tematyce RODO z okazji 4 lat jego funkcjonowania. Gośćmi wydarzenia będą jedni z najlepszych ekspertów z dziedziny ochrony danych osobowych w Polsce. Zaproszeni eksperci przybliżą praktyczne aspekty stosowania RODO ujęte w trzech perspektywach czasu. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tą konferencją.
    Horała: pierwszy wniosek do KE o płatność w ramach KPO w III kwartale
    Rząd planuje wysłać do Komisji Europejskiej pierwszy wniosek o płatność w ramach Krajowego Planu Odbudowy w III kwartale br. - poinformował w czwartek w Senacie wiceminister funduszy i polityki regionalnej Marcin Horała.
    Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
    Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia to ustawa regulująca polskie postępowanie w sprawach o wykroczenia.
    Mieszkanie bez wkładu - dla kogo nowe rozwiązanie?
    Czy aktualna sytuacja na rynku nieruchomości pozwala na realne skorzystanie z rozwiązań programu „Mieszkania bez wkładu”?
    Kodeks karny skarbowy
    Kodeks karny skarbowy (uchwalony 10 września 1999 r.; obowiązuje od 17 października 1999 r.), zwany skrótowo "kks", to pierwsza ustawa rangi kodeksowej w polskim systemie prawnym, która określa zasady odpowiedzialności karnej za przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe. Wcześniej (od 1 stycznia 1927 r. do uchwalenia obecnego kks) tę dziedzinę prawa karnego regulowały zwykłe ustawy karne skarbowe. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe to (najogólniej rzecz ujmując) określone w kks zachowania (czyny i zaniechania) godzące w szczególności w podatki, opłaty i inne daniny publiczne - szerzej: w interes finansowy Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego a także Unii Europejskiej.
    RPP: Odwiedziny u pacjentów w szpitalu nie mogą być ograniczane
    Utrzymywanie przez szpitale restrykcyjnych ograniczeń w korzystaniu z praw pacjenta może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów – podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta.
    Rehabilitacja 25 plus - ruszył nabór wniosków
    Rehabilitacja 25 plus to dofinansowanie przeznaczone dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które w roku 2016 lub później zakończyły uczęszczanie do placówek pobytu dziennego. Jakie są warunki jego uzyskania, a także kto i od kiedy może składać wnioski?
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje kwestie z zakresu prawa rodzinnego. Ustawa została uchwalona w 1964 r. i była wielokrotnie nowelizowana.
    Jak wyrobić paszport? Wszystko, co musisz wiedzieć
    Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 oraz do strefy Schengen kilka lat później sprawiło, że paszporty stały się w jakimś sensie zbędne. Każdy może przekroczyć pieszo granice z Niemcami lub Czechami i nie zwrócić na to większej uwagi. Jednak na strefie Schengen świat się nie kończy. Wycieczka w dalsze rejony świata wiąże się z koniecznością posiadania paszportu. Od czego zacząć, aby wyrobić paszport?
    Przemoc domowa - MS zapowiada nowe przepisy
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje kolejne narzędzia, mające przeciwdziałać przemocy domowej. Na jakim etapie jest projekt?
    Wakacje kredytowe tylko dla osób zaspokajających własne potrzeby mieszkaniowe
    Wakacje kredytowe mają być dostępne dla osób posiadających kredyt hipoteczny w złotówkach, które sfinansowały nim zakup nieruchomości na cele mieszkaniowe. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy mającej je wprowadzić do polskiego systemu prawa. Jakie założenia przyjął projektodawca?
    Kredyt bez wkładu własnego – nowe limity ceny m2
    Kredyt bez wkładu własnego niesie za sobą ograniczenia, np. limity cen metra kwadratowego kupowane mieszkania. Portal GetHome.pl sprawdził, jak duża jest obecnie w największych miastach oferta mieszkań do kupienia za taki kredyt.