Kategorie

Odstąpienie od umowy o świadczenie usług turystycznych w związku z epidemią koronawirusa

Odstąpienie od umowy o świadczenie usług turystycznych w związku z epidemią koronawirusa/fot. Shutterstock
Odstąpienie od umowy o świadczenie usług turystycznych w związku z epidemią koronawirusa/fot. Shutterstock
shutterstock
Czy w związku z epidemią koronawirusa SARS-CoV-2 w Europie podróżny wybierający się w rejony, w których występują zachorowania lub organizator imprezy turystycznej mogą odstąpić od umowy o świadczenie usług turystycznych? - o tym prawnicy z kancelarii prawnej Rakoczy i Wroński.

W związku ze stałym wzrostem liczby zachorowań w Europie wywołanych koronawirusem SARS-CoV-2, powstało zagadnienie prawne dotyczące możliwości odstąpienia zarówno przez kupującego wycieczkę, jak i biuro podróży, od umowy o usługi turystyczne. Sytuacja ta dotyczy głównie Włoch, a zwłaszcza regionów północnych, gdzie liczba zachorowań jest największa w Europie, ale omawiany problem ma szerszy kontekst.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Główny Inspektor Sanitarny w dniu 23.02.2020 r. wydali komunikaty, w których nie zalecają podróżowania do Chin oraz Korei Południowej, Włoch (w szczególności do regionu Lombardia, Wenecja Euganejska, Piemont, Emilia Romania, Lacjum), Iranu, Japonii, Tajlandii, Wietnamu, Singapuru i Tajwanu, z uwagi na rozprzestrzenianie się wirusa. 23.02.2020 r. 11 gmin na północy Włoch zostało objętych kwarantanną i nie jest możliwy wjazd ani wyjazd z ich terytorium.

Odstąpienie od umowy przez podróżującego

W sytuacji, gdy podróżny zawarł umowę o świadczenie usług turystycznych z biurem podróży, zastosowanie znajduje Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, która weszła w życie 1.07.2018 r., implementując do prawa polskiego dyrektywę unijną 2015/2302. Ustawa przyznaje prawo odstąpienia od przedmiotowej umowy zarówno podróżnemu, jak i organizatorowi turystyki, przy spełnieniu określonych przesłanek. Przesłanki te zostały jednak bardzo generalnie określone przez ustawodawcę przy implementacji dyrektywy unijnej i sprawiają trudności interpretacyjne.

Zgodnie z art 47 ust. 1 „Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej w każdym czasie przed jej rozpoczęciem”. Podróżny może, co do zasady, zostać zobowiązany do zapłacenia odpowiedniej i uzasadnionej opłaty za odstąpienie od umowy o udział w imprezie turystycznej na rzecz organizatora turystyki, jednak na podstawie art. 47 ust. 4

Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za odstąpienie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego”, co ma kluczowe znaczenie dla omawianego zagadnienia. Regulacja ta może odnosić się zarówno do wycieczek objazdowych, jak i do podróży do jednego miejsca docelowego.

W art. 4 pkt 15 ustawy znajduje się definicja legalna nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Należy przez nie rozumieć „sytuację pozostającą poza kontrolą strony powołującej się na taką sytuację, której skutków nie można było uniknąć, nawet gdyby podjęto wszelkie rozsądne działania”. W motywie 31 preambuły dyrektywy 2015/2302 wskazano, że nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności mogą obejmować, na przykład, „działania wojenne, inne poważne problemy związane z bezpieczeństwem, takie jak terroryzm, znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, takie jak wybuch epidemii poważnej choroby w docelowym miejscu podróży lub katastrofy naturalne, takie jak powodzie lub trzęsienia ziemi, lub warunki pogodowe uniemożliwiające bezpieczną podróż do miejsca docelowego uzgodnionego w umowie o udział w imprezie turystycznej”. Oznacza to, że skutki wywołane przez koronawirusa w danym miejscu podróży także mogą zostać objęte zakresem tej definicji.

Aby prawo odstąpienia mogło zostać przez podróżnego wykonane, muszą zostać spełnione wszystkie wyżej wymienione przesłanki.

Rozwiązanie umowy przez organizatora imprezy turystycznej

Możliwość rozwiązania umowy została przyznana również organizatorowi turystyki w art. 47 ust. 5 ustawy. Organizator może rozwiązać umowę, gdy z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności nie ma możliwości jej wykonania. W takim przypadku organizator powinien powiadomić podróżnego o odstąpieniu od umowy niezwłocznie przed rozpoczęciem imprezy turystycznej. W tej sytuacji warunki skorzystania przez organizatora z możliwości rozwiązania umowy zostały zaostrzone w porównaniu warunków obowiązujących podróżnego, od którego ustawodawca nie wymaga odstąpienia od umowy niezwłocznie, w razie wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. Organizator musi także nie mieć możliwości wykonania umowy z powodu wspomnianych okoliczności.

Ustawa przyznaje takie prawo organizatorowi również wtedy, gdy liczba osób, które zgłosiły się do udziału w imprezie turystycznej, jest mniejsza niż minimalna liczba osób podana w umowie o udział w imprezie turystycznej, przy dochowaniu określonych w ustawie terminów.

W obydwu przypadkach organizator powinien dokonać pełnego zwrotu podróżnemu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej.

Polecamy: Kodeks pracy 2020. Praktyczny komentarz z przykładami

Warto zwrócić uwagę, że dniu 1 marca 2020 r. do Sejmu został złożony rządowy projekt Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Art. 12 ust. 1 Ustawy stanowi, że w przypadku odstąpienia lub rozwiązania umowy o usługi turystyczne w związku z epidemią wirusa SARS-CoV-2, zarówno przez podróżnego, jak i przez organizatora turystyki, przedsiębiorcy turystycznemu przysługuje zwrot środków przekazanych na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny.

Jak interpretować przepisy o możliwości odstąpienia od umowy?

Na gruncie Ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych możliwa jest różna interpretacja jej przepisów z uwagi na brak w zakresie omówionych kwestii orzecznictwa sądowego oraz posługiwanie się przez ustawodawcę pojęciami nieostrymi.

Za nieuniknioną i nadzwyczajną okoliczność należy uznać sytuację zaistniałą już po zawarciu przez podróżnego z organizatorem umowy o świadczenie usług turystycznych, na którą strony umowy nie mogły mieć żadnego wpływu. Wspomniana okoliczność musi mieć także znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego, co obejmuje bardzo szeroki zakres przedmiotowy, np. brak możliwości skorzystania z atrakcji, jakie dane miejsce oferuje lub utrudnienia związane ze swobodnym przepływem osób zarówno na granicach państw, jak i na terytorium państwa docelowego. Trudności interpretacyjne sprawia również pojęcie „miejsca docelowego lub jego najbliższego sąsiedztwa”, gdyż z uwagi na dynamiczną sytuację trudne do przewidzenia są kierunki rozwoju epidemii i wzrostu zachorowań.

Z uwagi na wyżej wymienione kwestie, nie jest możliwe generalne i jednoznaczne stwierdzenie, kiedy podróżny może mieć prawo odstąpienia od umowy i może domagać się zwrotu kosztów, a kiedy rozwiązać umowę może organizator imprezy turystycznej. Każdy przypadek należy rozważyć indywidualnie, z uwzględnieniem wszelkich zaistniałych okoliczności.

Źródła:

  1. Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych z dnia 24.12017 (Dz. U. z 2019 poz. 548)
  2. Projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 1.03.2020 r., Druk nr 265,
  3. K. Kryla-Cudna, komentarz do art. 47, w: K. Osajda (red.), Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Komentarz., wyd. 1, 2019.
  4. Komunikat Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Głównego Inspektora Sanitarnego z 23.02.2020 r.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.