Dobra osobiste – ochrona, przykłady

Dobra osobiste - przykłady

Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Tak stanowi art. 23 Kodeksu cywilnego.

Zwrot „w szczególności” świadczy o tym, iż powyższy katalog dóbr osobistych jest otwarty.

Dobrami osobistymi mogą być zatem również wartości, które nie zostały wymienione w tym katalogu.

Przykładowo, w orzecznictwie uznaje się, iż dobrem osobistym jest również kult pamięci po osobie zmarłej czy więź rodzinna.

Z kolei w uchwale z dnia 28 maja 2021 r. (III CZP 27/20) Sąd Najwyższy stwierdził, iż prawo do życia w czystym środowisku nie jest dobrem osobistym. „ Ochronie, jako dobra osobiste (art. 23 k.c. w związku z art. 24 k.c. i art. 448 k.c.), podlegają zdrowie, wolność, prywatność, do naruszenia (zagrożenia) których może prowadzić naruszenie standardów jakości powietrza określonych w przepisach prawa” – uznał sąd.

Ochrona dóbr osobistych

Zgodnie z art. 24 k.c. osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. 

Można także domagać się, by osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Chodzi tu w szczególności o złożenie oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. 

Istnieje możliwość dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny ma zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym.

Jeżeli zaś wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.