W jaki sposób jako pokrzywdzony przestępstwem mogę bronić swoich interesów majątkowych?

Istnieją trzy sposoby uzyskania przez Ciebie odszkodowania lub zadośćuczynienia od sprawcy przestępstwa:

• możesz wnieść o przeprowadzenie mediacji, celem zawarcia ugody ze sprawcą (por. art. 23a Kodeks postępowania karnego);

• do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej możesz wytoczyć przeciwko oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa (por. art. 62 Kodeks postępowania karnego);

• do momentu zakończenia Twojego pierwszego przesłuchania na rozprawie głównej możesz złożyć wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody jako środka karnego. W razie skazania sąd może, a na twój wniosek orzeknie obowiązek naprawienia szkody w całości lub części (por. art. 46 Kodeks karny – po zmianie obowiązującej do 8 czerwca 2010 r.).

Zobacz: Zaostrzenie kodeksu karnego

Dodatkowo możesz złożyć do sądu wniosek, nawet tuż przed ogłoszeniem wyroku, żeby w razie skazania sprawcy na określoną karę, której wykonanie zostanie przez sąd warunkowo zawieszone na okres próby, sąd zobowiązał go do naprawienia Ci szkody w całości lub w części (por. art. 72 § 2 Kodeks karny).

Ponadto, jeżeli jesteś ofiarą przestępstwa umyślnego, popełnionego z użyciem przemocy, i doznałeś średniego (trwającego dłużej niż 7 dni) lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, lub w wyniku takiego przestępstwa Twoja osoba najbliższa poniosła śmierć, możesz skierować do sądu rejonowego, w okręgu którego zostało popełnione przestępstwo, wniosek o przyznanie kompensaty.

Kompensata może być przyznana w kwocie do 12000 zł, na pokrycie: utraconych zarobków lub innych środków utrzymania, kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją oraz kosztów pogrzebu.

Kompensatę przyznaje się jedynie wówczas i w takiej wysokości, w jakiej nie możesz uzyskać powyższej kwoty od sprawcy przestępstwa, z tytułu ubezpieczenia, ze środków pomocy społecznej albo z innego źródła lub tytułu, niezależnie od tego, czy sprawca lub sprawcy przestępstwa zostali wykryci, oskarżeni lub skazani. Wzór wniosku (urzędowy formularz) otrzymasz w sądzie.

Zobacz serwis: Postępowanie karne

Tekst pochodzi z poradnika wydanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości: "Obywatel w postępowaniu karnym" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.