Podszywanie się pod inną osobę, czyli o kradzieży tożsamości

• Podszywanie się pod inną osobę w Kodeksie karnym
• Czy podszywanie się pod inną osobę jest karalne?
• Na czym może polegać kradzież tożsamości?

Podszywanie się pod inną osobę w Kodeksie karnym

Przestępstwo to zostało stypizowane w art. 190a § 2 k.k. i prawo przewiduje za nie karę pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do nawet 8 lat. Jeśli wskutek tego czynu pokrzywdzony targnie się na własne życie, sprawca podlega zaostrzonej odpowiedzialności w wymiarze do 12 lat pozbawienia wolności. 

Czy podszywanie się pod inną osobę jest karalne?

Podszywanie się pod kogoś jest karalne, ale ściganie tego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego. Jest to czyn zabroniony, który można popełnić tylko w zamiarze bezpośrednim. Jak stanowi przepis, sprawca swym zachowaniem musi mieć na celu wyrządzenie osobie pokrzywdzonej szkody majątkowej lub osobistej.

Ustalenie w toku postępowania sądowego czy zachowanie sprawcy miało na celu wyrządzenie szkody pokrzywdzonemu ma kluczowe znaczenie dla jego odpowiedzialności karnej. Jeśli bowiem wykluczymy w postępowaniu dowodowym, że zachodził taki cel, to sprawca zostanie uniewinniony. 

Dla przykładu warto przytoczyć tezę jednego z orzeczeń:

„Mając na uwadze fakt, iż postepowanie oskarżonej nie było prowadzone w celu zaszkodzenia pokrzywdzonemu, ale w innym, nie znali się wcześniej, to nie można przyjąć, iż było ono wymierzone w pokrzywdzonego a zatem nie stanowi przestępstwa z art. 190 a § 1 KK.”(wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. II K 497/15).

Na czym może polegać kradzież tożsamości?

Poniżej najczęstsze formy realizacji tego przestępstwa:

1. wysyłanie wiadomości podając dane innej osoby (może łączyć się z wykorzystaniem zdjęć tej osoby);

2. wykorzystywanie zdjęć innej osoby, przy podaniu własnego lub wymyślonego imienia i nazwiska;

3. podanie cudzego imienia i nazwiska przy wykorzystaniu własnych zdjęć lub innej osoby;

4. podawanie się za inną osobę w rozmowie telefonicznej;

5. dokonywanie zamówień na koszt pokrzywdzonego;

6. logowanie się  internetowego konta bankowego osoby pokrzywdzonej i dokonywanie następnie przelewów;

Co istotne, dla bytu tego przestępstwa nie ma znaczenia fakt, że osoba pokrzywdzona udostępniła sprawcy wcześniej swoje zdjęcia, czy nawet dane do logowania na danym portalu.

Niezwykle ważne jest aby jeśli tylko zauważymy takie działanie, natychmiast zgłaszać to osobie, której wizerunek jest wykorzystywany. Może to zapobiec popełnieniu wielu przestępstw na jej szkodę.

Adwokat Pamela Opoczka