Kategorie

Tajemnica służbowa i zawodowa a zeznania świadka

Agnieszka  Żbikowska
Prawnik, ekspert z zakresu prawa karnego.
21.	Osoby, które obowiązuje tajemnica zawodowa mogą być przesłuchiwane jedynie, gdy jest to niezbędne.
21. Osoby, które obowiązuje tajemnica zawodowa mogą być przesłuchiwane jedynie, gdy jest to niezbędne.
inforCMS
Zgodnie z art. 180 k.p.k osoby, które z racji wykonywania swojego zawodu zobowiązane są do zachowania tajemnicy służbowej, albo też tajemnicy zawodowej mogą odmówić zeznań co do faktów, na które rozciąga się ten obowiązek. Zwolnić z tajemnicy czy to służbowej, czy zawodowej może jedynie sąd, a postępowaniu przygotowawczym prokurator wydając stosowne postanowienie o zwolnieniu z tajemnicy służbowej lub zawodowej.

Do przestrzegania tajemnicy zawodowej zobowiązani są między innymi: adwokaci, notariusze, radcowie prawni, dziennikarze, lekarze , a także komornicy. W stosunku do tajemnic poszczególnych grup zawodowych używa się twierdzeń:

  • tajemnica notarialna
  • tajemnica adwokacka
  • tajemnica radcowska
  • tajemnica dziennikarska
  • tajemnica lekarska

Powyżej wymienione grupy zawodowe czyli notariusze, radcowie prawni adwokaci, lekarze i dziennikarze, komornicy mogą być przesłuchiwane na okoliczność faktów objętych tajemnicą jedynie w sytuacji, kiedy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność ta nie może być ustalona przez inny dowód.

Dziennikarz

Co się tyczy zwolnienia dziennikarza z obowiązku zachowania tajemnicy - to ani sąd ani prokurator nie mogą żądać od przesłuchiwanego dziennikarza podania danych umożliwiających identyfikacje autora materiału prasowego, listu do redakcji , a także podania danych osób udzielających informacji opublikowanych lub przekazanych do opublikowania w sytuacji, kiedy te osoby zastrzegły sobie prawo do nieujawniania takich danych.

Wyjątkiem od tej zasady będzie sytuacja, kiedy dziennikarz lub inna osoba objęta tajemnicą czy to służbowa czy zawodową dysponuje informacją dotyczącą przestępstwa wymienionego w art. 240 § 1 Kodeksu karnego .

Zgodnie z tym artykułem osoba, która ma wiarygodną wiadomość o przygotowaniu, usiłowaniu, dokonaniu czynu zabronionego przestępstw takich jak:

  • eksterminacja;
  • zamach stanu;
  • usunięcie przemocą konstytucyjnego organu Rzeczpospolitej Polskiej;
  • szpiegostwo;
  • zamach na życie Prezydenta; zamach terrorystyczny;
  • zabójstwo;
  • spowodowanie niebezpiecznych zdarzeń (np. pożaru, zawalenia się budowli, zalewu, albo obsunięcia się skał lub śniegu, eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych albo innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących, gwałtownego wyzwolenia się energii jądrowe, promieniowania jonizującego);
  • piractwo;
  • wzięcie zakładnika;

a nie zawiadamia o tym fakcie niezwłocznie organów ścigania podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Jednak jeżeli osoba nie powiadomiła organów ścigania o w/w przestępstwie z powodu przypuszczenia, iż organ wie o przestępstwie- w takiej sytuacji nie popełnia w świetle prawa przestępstwa.

Zobacz: Świadek

Odpowiedzialności karnej nie będzie podlegała także osoba, która nie powiadomiła organów ściągania z obawy przed odpowiedzialnością karna grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

Dziennikarz może odmówić udzielenia danych osobowych autora materiału natomiast może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej za publikację informacji.

Definicje

Mówiąc o tajemnicy służbowej i zawodowej warto zdefiniować obie tajemnice.

Tajemnicą służbową będzie informacja niejawna, ale niebędąca tajemnicą państwową , uzyskana w związku z czynnościami służbowymi, której ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes państwa, interes obywateli a także interes publiczny.
Natomiast tajemnicą zawodową będzie informacja uzyskana przez osobę z racji wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia działalności czy sprawowania funkcji.

Od zachowania tajemnicy służbowej i zawodowej jak już wcześniej wspomniałam może zwolnić wyłącznie sąd i prokurator. Na postanowienie prokuratora w kwestii zwolnienia osoby należącej do grup zawodowych wyżej wymienionych zażalenie nie przysługuje. Zażalenie przysługuje natomiast innym osobom, których prawa zostały naruszone postanowieniem o zwolnieniu z tajemnicy służbowej czy zawodowej.

Notariusz

Tajemnica notarialna obejmuje fakty, o których notariusz dowiedział się wykonując czynności notarialne. Tajemnica notarialna obejmuje notariusza nawet gdy zostanie odwołany. Obowiązek do zachowania tajemnicy notarialnej ustaje, w sytuacji, kiedy notariusz składa zeznania w sądzie. Jeżeli owe zeznania zagrażają dobru państwa zwolnić notariusza może Minister Sprawiedliwości.

Adwokat

Tajemnicą adwokacką objęte są informacje jakie uzyskał adwokat od swojego klienta udzielając mu pomocy prawnej. I analogicznie taki sam obowiązek zachowania tajemnicy obejmuje radców prawnych.

Lekarz

Z kolei tajemnicą lekarską objęte są wszystkie informacje dotyczące pacjenta, czyli informacje na temat jego choroby, wyników badań i tp.

Zwolnienie

Wniosku o zwolnienie z tajemnicy służbowej czy zawodowej nie może złożyć policja może to uczynić w postępowaniu przygotowawczym prokurator.

Fakt uzyskania zezwolenia na przesłuchanie jak również fakt zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy służbowej czy zawodowej nie przesądza o sfinalizowaniu przesłuchania, wystarczy bowiem, że znajdą się inne dowody dzięki którym można dokonać właściwych ustaleń w sprawie i przesłuchanie zwolnionej z tajemnicy osoby nie jest już konieczne.

Zobacz serwis: Prawo karne

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.