Kategorie

Ochrona świadka w postępowaniu karnym

Joanna Grynfelder
Ochrona świadka w postępowaniu karnym /fot. Fotolia
Ochrona świadka w postępowaniu karnym /fot. Fotolia
Ochrona świadka w postępowaniu karnym zostanie kompleksowo uregulowana w postaci jednolitego aktu prawnego. Przepisy projektowanej ustawy, regulują szczegółowo zasady, warunki i zakres stosowania środków ochrony i pomocy kierowanej do pokrzywdzonego i świadka oraz osób im najbliższych, jeśli istnieje realne zagrożenie dla ich życia lub zdrowia.

Rada Ministrów przyjęła projekt w/w ustawy na swoim posiedzeniu 15 lipca 2014 r. Zunifikowanie kwestii lepszej ochrony świadków wynika przede wszystkim z konieczności implementacji dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/99/UE oraz 2012/29/UE, ale także z bezwzględnej potrzeby poszerzenia regulacji dotyczących tego zagadnienia. Jak czytamy m.in. na stronie Premiera RP - obecny system ochrony i wsparcia dotyczy przede wszystkim świadka koronnego, obejmuje więc przestępcę, który zgodził się współpracować z wymiarem sprawiedliwości.

Zadaj pytanie na FORUM

Brak ochrony i wsparcia świadków

Przepisy kodeksu postępowania karnego chronią świadków, ale tylko w zakresie uniknięcia narażenia jego lub osoby dla niego najbliższej na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (uchylenie się od odpowiedzi na pytanie), czy narażenia na hańbę (możliwość wyłączenia jawności rozprawy).

Szczególną ochroną objęci są wezwani z zagranicy świadkowie lub biegli nie będący obywatelami polskimi, którzy stawią się dobrowolnie przed sądem. Według art. 589 KPK nie mogą być oni ani ścigani, ani zatrzymani, ani też tymczasowo aresztowani z powodu przestępstwa będącego przedmiotem danego postępowania karnego i jakiegokolwiek innego przestępstwa popełnionego przed przekroczeniem polskiej granicy państwowej. Nie może być także w stosunku do nich wykonana kara orzeczona za takie przestępstwo.

Przesłuchanie małoletniego pokrzywdzonego i świadka – zmiany od 2014 r.

Ochrona świadka koronnego

Szerzej pojętym zakresem ochrony objęty jest świadek koronny, czyli podejrzany, który został dopuszczony do składania zeznań w charakterze świadka, którego status uregulowany jest w odrębnej ustawie o świadku koronnym (Dz.U. 1997 nr 114 poz. 738 z późn. zm.). Wyodrębnione w ustawie formy ochrony świadka koronnego to:

  • wyłączenie jawności rozprawy – świadek koronny ma prawo wnioskować o wyłączenie jawności rozprawy na czas jego przesłuchania,
  • ochrona osobista – np. w szczególnie uzasadnionych wypadkach można wydać im dokumenty umożliwiające używanie innych niż własne danych osobowych, jak również mogą uzyskać inną formę pomocy, a zwłaszcza przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego usuwającego charakterystyczne elementy wyglądu lub operacji plastycznej,
  • pomoc w zakresie zmiany miejsca pobytu – istnieje możliwość wydania dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy,
  • pomoc w zakresie zmiany miejsca zatrudnienia - w razie niemożności zatrudnienia świadka koronnego lub osoby dla niego najbliższej, może być im przyznana pomoc finansowa, w szczególności przeznaczona na pokrycie kosztów utrzymania,
  • pomoc finansowa na pokrycie kosztów uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej.

Ochrona świadka w obliczu nowej ustawy

Istota rozwiązań zawartych w ustawie o ochronie pokrzywdzonego i świadka w postępowaniu karnym polega na ochronie za pomocą instrumentów, do których dostęp miałby każdy pokrzywdzony i świadek w procesie karnym, a także instrumentów ochrony w ścisłym znaczeniu, które podobnie jak w przypadku świadka koronnego realizowane mogą być wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych, tj. zagrożenia życia lub zdrowia pokrzywdzonego lub świadka.

Projekt przewiduje następujące rodzaje ochrony i pomocy: ochronę na czas czynności procesowej; ochronę osobistą; pomoc w zakresie zmiany miejsca pobytu oraz związaną z nią pomoc finansową na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, potrzeb mieszkaniowych lub na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Pokrzywdzony i świadek lepiej chronieni w procesie karnym

Ochrona świadka przez Policję

Ochrona świadka w postępowaniu karnym będzie łączyć się z obecnością funkcjonariuszy Policji. Na czas czynności procesowych świadek zostanie objęty eskortą policyjną. Ochrona osobista świadka lub pokrzywdzonego również będzie realizowana z pomocą stałej lub czasowej asysty policjantów, czasowej obserwacji osoby lub miejsca jej przebywania, wskazywaniu bezpiecznych warunków do przemieszczania. Policja - w rozumieniu tej ustawy - odgrywa bardzo ważną rolę tj. gwaranta bezpieczeństwa.

W nowej ustawie uwzględniona będzie też pomoc dla ofiar przestępstwa i ich najbliższych. Przy wojewódzkich komendach policji mają zostać powołani koordynatorzy, do których zadań należało będzie m.in. zapewnianie współdziałania jednostek policji w udzielaniu ochrony i zapewnianie pomocy psychologicznej.

Ochrona danych świadków

Projekt ustawy przewiduje regulacje, które dopuszczają niezamieszczanie w protokole danych dotyczących miejsca zamieszkania i pracy osób biorących udział w przesłuchaniach. Informacje te będą jedynie umieszczone w załączniku i  dostępne tylko dla organu prowadzącego postępowanie. Anonimizacja świadków pozwoli nie tylko na zachowanie poufności danych teleadresowych, ale także dopuści możliwość przeprowadzenia przesłuchania w formie wideokonferencji, co ma na celu niwelację negatywnego oddziaływania oskarżonego na świadka.

Zmiany w postępowaniu karnym w 2015 roku

Cel ochrony

Wprowadzenie uporządkowanych standardów w zakresie ochrony świadków zdecydowanie zwiększy poczucie bezpieczeństwa wśród objętych taką ochroną. Celem, który dodatkowo przyświeca ustawodawcy jest usprawnienie postępowania karnego. Osoba będąca świadkiem nie będzie musiała martwić się o bezpieczeństwo swoje i swoich najbliższych, tylko z większą swobodą będzie mogła się przyczynić do egzekwowania przestrzegania przepisów prawa.

Polecamy serwis: Świadek

Podstawa prawna:

Projekt ustawy o ochronie pokrzywdzonego i świadka w postępowaniu karnym (nr ZC35).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/99/UE.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE.

Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555; art. 183 z późn. zm., art. 589)

Ustawa o świadku koronnym (Dz.U. 1997 nr 114 poz. 738 z późn. zm.).

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.