Przesłuchanie małoletniego pokrzywdzonego i świadka – zmiany od 2014 r.

Zmieniona regulacja art. 185a § 1 kodeksu postępowania karnego będzie stanowić, iż w  sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej lub określone w przepisach kodeksu karnego pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje się w charakterze świadka tylko raz i wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, lub żąda tego oskarżony, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego. Małoletni może zostać przesłuchany jedynie w obecności przedstawiciela ustawowego bądź opiekuna i na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa. Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. W myśl nowelizacji od 2014 r. będzie obowiązywać zasada, jeżeli oskarżony zawiadomiony o tej czynności nie posiada obrońcy z wyboru, sąd wyznacza mu obrońcę z urzędu.

Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania. Od 2014 do art. 185 k.p.k. zostanie wprowadzony § 4, który będzie stanowił, że małoletniego pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania ukończył 15 lat, przesłuchuje się we wskazanych warunkach (w obecności biegłego psychologa), gdy zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w innych warunkach mogłoby wywrzeć negatywny wpływ na jego stan psychiczny.

Zobacz również: Jak przebiega przesłuchanie podejrzanego?

Przesłuchanie małoletniego świadka

Zgodnie ze znowelizowanym art. 185b świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat w chwili przesłuchania, przesłuchuje się w warunkach określonych w art. 185a § 1-3, jeżeli zeznania tego świadka mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże małoletniego świadka, który ukończył 15 lat przesłuchuje się w trybie przesłuchiwania na odległość za pomocą środków komunikacji elektronicznej, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania świadka lub wywierać negatywny wpływ na jego stan psychiczny. Powyższe regulacje nie będą miały jednak zastosowania do świadka współdziałającego w popełnieniu czynu zabronionego, o który toczy się postępowanie karne, lub świadka, którego czyn pozostaje w związku z czynem, o który toczy się postępowanie karne.

Nowe przepisy od 2014 r.

Od stycznia 2014 r. będą obowiązywały nowe przepisy dotyczące przesłuchania pokrzywdzonego w charakterze świadka. Ustawodawca wprowadzi do kodeksu postępowania karnego art. 185c i 185d. Pierwszy z nich wskazuje, że zawiadomienie o przestępstwie składane przez pokrzywdzonego powinno ograniczyć się do wskazania najważniejszych faktów i dowodów. Ponadto przesłuchanie pokrzywdzonego w charakterze świadka przeprowadza sąd na posiedzeniu, w którym mają prawo wziąć udział prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego. Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania. Podobnie jak w przypadku przesłuchania małoletniego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania pokrzywdzonego lub wywierać negatywny wpływ na jego stan psychiczny, wówczas można przesłuchać pokrzywdzonego w trybie przesłuchania na odległość za pomocą elektronicznych środków komunikacji. Jeżeli przesłuchanie odbywa się z udziałem biegłego psychologa, należy zapewnić, na wniosek pokrzywdzonego, aby był on osobą tej samej płci co pokrzywdzony, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.

Art. 185d k.p.k. wprowadzony nowelizacją będzie stanowił o prowadzeniu powyższych przesłuchań w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach w siedzibie sądu lub poza jego siedzibą. Ponadto Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przygotowania przesłuchania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzania takich przesłuchań, w tym ich wyposażenie techniczne, mając na względzie konieczność zapewnienia swobody wypowiedzi i poczucia bezpieczeństwa osób przesłuchiwanych.

Zobacz też: Jak przebiega przesłuchanie świadka?