Kiedy można żądać orzeczenia rozwodu?

Przesłanki orzeczenia rozwodu uregulowane są w artykule 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Art. 56

§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

§ 2. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

§ 3. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Orzeczenie rozwodu jest zatem możliwe, gdy zaistnieje przesłanka pozytywna:

• zupełny i trwały rozkład pożycia

oraz nie wystąpią przesłanki negatywne:

• sprzeczność rozwodu z dobrem wspólnych małoletnich dzieci,
• sprzeczność z zasadami współżycia społecznego,
• żądanie rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia i brak zgody małżonka niewinnego.

W pozwie o rozwód należy wykazać, że nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Tę przesłankę sąd będzie badał jako pierwszą. Trzeba zatem w uzasadnieniu pozwu opisać okoliczności, które będą wskazywały na rozkład pożycia.

Kiedy jednak mamy do czynienia z zupełnym i trwałym rozkładem pożycia?

Pożycie małżeńskie jest sumą współistniejących elementów wspólnoty duchowej, fizycznej oraz gospodarczej. Więzi te tworzą istotę związku małżeńskiego. Ustanie któregokolwiek z elementów tej wspólnoty można uznać za objaw rozkładu pożycia, jednak ustanie jednej z więzi nie będzie uzasadniało orzeczenie rozwodu.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22.10.1999 r., sygnatura III CKN 386/98 wskazał, że rozkład pożycia jest zupełny dopiero wtedy, gdy zerwaniu uległy wszystkie więzi łączące małżonków (więź duchowa, fizyczna, gospodarcza). Rozkład, o którym mowa, jest przy tym procesem rozciągniętym w czasie a nie zdarzeniem jednorazowym.

Ocena trwałości rozkładu pożycia powinna być dokonywana z uwzględnieniem nie tylko faktycznego czasu pozostawania małżonków w rozłączeniu, ale również z uwzględnieniem przyczyn rozkładu pożycia czy aktualnej sytuacji życiowej małżonków tj. pozostawanie w nowym związku, posiadanie dzieci z nowym partnerem/partnerką.

Rozwód jest z wielu względów zjawiskiem niepożądanym społecznie, jednakże w wielu przypadkach, jeszcze gorsze byłoby sztuczne utrzymywanie małżeństwa, w sytuacji ustania więzi między małżonkami.

Polecamy serwis: Rozwody