W jakim terminie należy złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Przepisy prawa spadkowego dokładnie regulują czas, w jakim należy złożyć stosowne oświadczenie o przyjęciu (wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza), odrzuceniu spadku. Niedochowanie terminu ma swoje prawne konsekwencje, z których nie wszyscy również zdają sobie sprawę.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Polskie prawo stanowi, iż spadkobierca na złożenie oświadczenia o przyjęciu (wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza) odrzuceniu spadku ma 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Najprościej rzecz ujmując, od dnia – co do zasady - w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy. Możliwe są również przypadki, iż bieg terminu rozpocznie się:

1. od dnia w którym spadkobierca dowiedział się o uznaniu za niegodnego dziedziczenia spadkobiercy wyłączonego,
2. od dnia w którym osoba mająca silniejsze od niego prawo do dziedziczenia (osoba bliższa spadkobiercy) odrzuciła spadek,
3. od dnia, w którym powziął wiadomość o powołaniu go do spadku na podstawie testamentu,

Wspomniany termin jest tzw. terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że po jego upływie wygasa uprawnienie spadkobiercy do złożenia oświadczenia o przyjęciu (wprost lub dobrodziejstwem inwentarza), odrzuceniu spadku. Konsekwencją niezłożenia takiego oświadczenia w terminie jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli przyjęcie zarówno aktywów jak i pasywów, z tym, że za długi spadkowe odpowiada się wyłącznie do wysokości przyjętych aktywów. Nie oznacza to jednak, iż za długi spadkowe odpowiemy wyłącznie z tego, co odziedziczyliśmy, ale całym swoim majątkiem, do wysokości odziedziczonej kwoty.

Przed wejściem w życie nowelizacji kodeksu cywilnego wprowadzonej ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.539), tj. przed 18 października 2015 r. brak złożenia oświadczenia powodował proste przyjęcie spadku (z wyłączeniem osób nie mających pełnej zdolności do czynności prawnych oraz osób, co do których istniały podstawy do ubezwłasnowolnienia). Jednakże nowe, korzystniejsze przepisy stosuje się jedynie w przypadku spadków po osobach zmarłych po 18 października 2015 r. (czyli po dniu wejścia w życie nowelizacji).

Polecamy serwis: Spadki