Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zapis zwykły i zapis windykacyjny – czym się różnią?

Bartłomiej Ceglarski
Zapis zwykły i zapis windykacyjny – czym się różnią?/ fot. Fotolia
Zapis zwykły i zapis windykacyjny – czym się różnią?/ fot. Fotolia
Spadkodawca w testamencie dokonuje rozporządzeń swoim majątkiem na czas po swojej śmierci. Oprócz powołania spadkobiercy testament może zawierać szczegółowe rozporządzenia co do poszczególnych składników majątku w postaci zapisu zwykłego i zapisu windykacyjnego. Czym się różnią te dwa rozporządzenia i którym lepiej się posłużyć?

Rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci może nastąpić wyłącznie przez testament. Aby testament można było uznać za ważny musi spełniać on określone wymogi m.in. co do formy jak i treści – testament musi zawierać co najmniej jedno rozporządzenie majątkiem. Spadkodawca może rozporządzać majątkiem na wypadek śmierci poprzez ustanowienie spadkobiercy/spadkobierców co do całości lub części spadku, a może także zadecydować o przynależności poszczególnych składników majątku do poszczególnych osób właśnie poprzez zapis zwykły i zapis windykacyjny.

Polecamy : Poradnik Gazety Prawnej 9/18 Firma w spadku – zarząd sukcesyjny

Zapis zwykły

Spadkodawca może poprzez rozporządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę testamentowego lub ustawowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz innej, oznaczonej przez spadkodawcę osoby (zapisobierca). Zapis zwykły może być poczyniony tylko w testamencie.

Przedmiotem zapisu mogą być dowolne przedmioty, a także prawa majątkowe.

Przedmiotem zapisu zwykłego może być samochód, określona kwota pieniędzy, prawo własności nieruchomości.

Zapisobiercą nie może być każdy – przy określaniu zdolności do otrzymania przedmiotu zapisu bierze się pod uwagę te same kryteria, które stosuje się w stosunku do spadkobierców w przypadku określania ich zdolności do dziedziczenia. Oznacza to, że zapisobiercą nie może być:

  • osoba fizyczna, która nie dożyła otwarcia spadku (śmierć spadkodawcy) lub została uznana za niegodną;
  • osoba prawna, która nie istnieje w chwili otwarcia spadku.

Zapisobiercą może być nasciturus – nienarodzone ale poczęte dziecko - pod warunkiem, że urodzi się żywe.

Jeżeli osoba, na rzecz które zapis miał zostać poczyniony nie chce lub nie może być zapisobiorcą to obciążony zapisem zostaje zwolniony z obowiązku jego wykonania.

Zobowiązanie do wykonania zapisu przez osobę obciążoną (spadkobierca, zapisobierca w przypadku dalszego zapisu) powstaje z chwilą otwarcia spadku, jednakże spadkodawca może samodzielnie w testamencie określić termin wymagalności. Jeżeli w testamencie nie wspomniano nic o terminie wykonania zapisu to zapisobierca może domagać się jego wykonania niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu.

Zapis zwykły może być czyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem warunku.  

Spadkodawca Jan S w testamencie uczynił zapis, aby jego jedyny spadkobierca - syn Tomasz S przekazał swojemu synowi,  a wnukowi spadkodawcy - Michałowi S należący do spadkodawcy samochód, gdy wnuk osiągnie pełnoletniość.

Zapis zwykły nie przenosi własności przedmiotu – zapisobierca otrzymuje jedynie roszczenie do osoby obciążonej obowiązkiem spełnienia zapisu (spadkobierca, zapisobierca w przypadku dalszego zapisu) o spełnienie świadczenia majątkowego stanowiącego przedmiot zapisu. Roszczenie to przedawnia się z upływem 5 lat od dnia wymagalności zapisu.

Zapis windykacyjny

Zapis windykacyjny został wprowadzony do polskiego prawa spadkowego stosunkowo niedawno bowiem korzystamy z niego dopiero od 2011 r. Uważa się, że zapis windykacyjny stanowi najskuteczniejszy sposób na szybkie przekazanie spadkobiercy poszczególnych składników majątku. Wynika to z faktu, że zapis windykacyjny powoduje nabycie przedmiotu już w chwili śmierci spadkodawcy – nie ma więc konieczności żądania spełnienia jakiegoś zobowiązania jak w przypadku zapisu zwykłego ponieważ zapisobierca nabywa tytuł do przedmiotu zapisu z mocy prawa.

Możliwość dokonania zapisu windykacyjnego jest jednak obciążona pewnymi ograniczeniami. Pierwsze z ograniczeń sprowadza się do tego, że zapis windykacyjny może być zamieszczony tylko w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego.

Drugie z ograniczeń sprowadza się do przedmiotu zapisu windykacyjnego – o ile przedmiotem zapisu zwykłego mogły być dowolne przedmioty i prawa majątkowe to w przypadku zapisu windykacyjnego mamy katalog zamknięty przedmiotów. Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być tylko:

  1. rzeczy oznaczone co do tożsamości (np. mieszkanie, samochód);
  2. zbywalne prawa majątkowe (np. prawo do pobierania odsetek);
  3. przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne;
  4. ustanowienie na rzecz zapisobiorcy użytkowania lub służebności.

Warto zaznaczyć, że zapis jest nieskuteczny w przypadku gdy jego przedmiot nie należy do spadkodawcy lub był on zobowiązany do jego zbycia - dotyczy to także przedmiotu, na którym miała być ustanowiona służebność lub użytkowanie.

Trzecie z ograniczeń polega na niemożliwości uczynienia zapisu windykacyjnego z zastrzeżenie warunku lub terminu – zastrzeżenia takie uważa się za nieważne, a pewnych okolicznościach mogą one powodować nawet nieważność całego zapisu.

Przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów windykacyjnych.

Podsumowanie:

Różnice między zapisem zwykłym a zapisem windykacyjnym sprowadzają się do:

  • formy ustanowienia: zapis zwykły – testament w dowolnej formie; zapis windykacyjny – testament notarialny;
  • przedmiotu zapisu: zapis zwykły – dowolny przedmiot lub prawo majątkowe; zapis windykacyjny – enumeratywne wyliczenie;
  • możliwości uczynienia z zastrzeżeniem terminu lub warunku: zapis zwykły – możliwe; zapis windykacyjny – niemożliwe;
  • zapis zwykły nie przenosi własności przedmiotu tylko daje roszczenie o wykonanie zapisu, natomiast zapis windykacyjny zapis windykacyjny powoduje nabycie przedmiotu już w chwili śmierci spadkodawcy.

Opracowano na podstawie:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.)

Reklama
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Co wiesz o PUE ZUS?
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/30
    Co oznacza skrót PUE ZUS?
    Platforma Usług Ekonomicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Powszechne Usługi Elektroniczne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    UFG: w poniedziałki i czwartki najczęściej dochodzi do szkód komunikacyjnych
    Z danych Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wynika, iż najwięcej szkód odnotowano w maju, zaś dniem tygodnia, w którym najczęściej dochodziło do szkód, okazał się poniedziałek.
    Usługi e-zdrowia dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
    Jak korzystać z usług e-zdrowia? Co daje Internetowe Konto Pacjenta (IKP) i aplikacja mojeIKP? Jak pomóc bliskiej osobie?
    Jak postępować z żywymi rybami przeznaczonymi do sprzedaży?
    Główny Lekarz Weterynarii wydał zalecenia w postępowaniu z żywymi rybami przeznaczonymi do sprzedaży detalicznej.
    Fundusz Kompensacyjny - działanie, zmiany w 2023 r.
    Rzecznik Praw Pacjenta przyznał dotąd 3,6 mln zł świadczeń pieniężnych z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Co zmieni się w 2023 r.?
    Kontrowersje wokół prowokacji policyjnych
    Prowokacje policyjne. Kwestia policyjnego podżegania od dawna jest przedmiotem żywych kontrowersji. Głównym dylematem jest śledztwo policyjne, które zgodnie z prawem wymaga użycia tajnych agentów, informatorów lub innych tajnych praktyk i zasadniczo nie jest prowadzone w sposób pasywny. Rodzaj wpływu wywieranego w ten sposób na jednostkę kumuluje się w popełnieniu przestępstwa, które w przeciwnym razie mogłoby nie dojść do skutku.
    Kryterium dochodowe w pomocy społecznej w 2023 r.
    Ile wynosi kryterium dochodowym w pomocy społecznej? Czy na 2023 rok przypada weryfikacja tej kwoty? Jak często waloryzuje się próg dochodowy?
    Zmiany w ustawie o zatorach płatniczych wchodzą w życie od 8 grudnia 2022
    Nowe regulacje mają przyspieszyć prowadzenie postępowań, a w konsekwencji doprowadzić do efektywniejszego i szybszego eliminowania zatorów płatniczych. Co uległo zmianie?
    Bank wpisał dane do tzw. rejestru niesolidnych dłużników i naruszył dobra osobiste
    Sąd Najwyższy uwzględnił skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego w sprawie oddalonego powództwa klienta dotyczącego naruszenia jego dóbr osobistych poprzez bezpodstawne wpisanie danych osobowych kredytobiorcy w Centralnej Bazie Danych – Bankowego Rejestru tzw. rejestru niesolidnych dłużników i doprowadzenie tym samym do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na jego temat
    Co dalej ze stopami procentowymi w 2023 roku? [Opinia]
    Rada Polityki Pieniężnej prawdopodobnie zakończyła cykl podwyżek stóp procentowych, ale nie można wykluczyć, że sytuacja makroekonomiczna wymusi w przyszłym roku dalsze zacieśnienie polityki pieniężnej - oceniają ekonomiści w komentarzach do środowego posiedzenia RPP. Niektórzy eksperci sądzą jednak, że kolejnym krokiem RPP w II poł. 2023 r. będą obniżki stóp.
    Jak rozpoznać fałszywą reklamę w Google?
    KNF ostrzega przed fałszywymi reklamami w Google. Jak rozpoznać fałszywą od właściwej?
    "Wolontariat w szkole zgodnie z prawem" - poradnik [Do pobrania]
    Poradnik jest skierowany do kadr oświatowych, opiekunów szkolnych kół wolontariatu, koordynatorów wolontariatu, wolontariuszy oraz ich rodziców. Zawiera najważniejsze informacje dotyczące organizacji wolontariatu w szkole. Zachęcamy do zapoznania się z materiałem.
    Co pacjencji cenią najbardziej u lekarzy, a co lekarze u pacjentów? [BADANIE]
    Pacjenci w kontaktach z pracownikami ochrony zdrowia najbardziej cenią jasną i zrozumiałą komunikację, dla lekarzy najważniejsza jest staranność i dokładność wykonywanych zadań – wynika z badań prof. Zbigniewa Izdebskiego.
    RPP: Stopy procentowe w grudniu 2022 na niezmienionym poziomie
    Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w środę 7 grudnia 2022 nie zmieniła stóp procentowych - poinformował Narodowy Bank Polski. Tym samym główna stopa procentowa NBP, stopa referencyjna, wynosi nadal 6,75 proc.
    Osoby budujące dom bez ochrony przed podwyżkami cen prądu - interwencja RPO
    Osoby fizyczne budujące dom jednorodzinnych skarżą się na nieobjęcie ich wsparciem przed podwyżkami cen energii. Dyrektor Zespołu Prawa Cywilnego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Kamilla Dołowska prosi o stanowisko dyrektora Departamentu Elektroenergetyki i Gazu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Pawła Pikusa
    Coraz więcej osób korzysta z aplikacji mZUS
    Przez aplikację mZUS złożonych zostało ponad 1,5 tys. wniosków na ok. 2,1 tys. dzieci, w tym: 628 wniosków "Dobry start" oraz 878 wniosków "500+".
    Świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy w 2023 roku - będzie podwyżka
    Od dnia 1 stycznia 2023 roku świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy, czyli tzw. dodatek mieszkaniowy dla żołnierzy, zostanie podwyższone. Ile wyniesie i komu będzie przysługiwało?
    Czy Naczelny Sąd Administracyjny może kontrolować działalność orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego?
    Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do jakiegokolwiek kontrolowania działalności orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego. Wszyscy sędziowie TK wybrani przez Sejm, od których prezydent przyjął ślubowanie, jak i wszyscy sędziowie powołani przez prezydenta, są sędziami w rozumieniu konstytucji - oświadczyła 6 grudnia 2022 r. prezes TK Julia Przyłębska.
    Polacy chcą funduszy z KPO ca cenę ustępstw [SONDAŻ]
    57 proc. Polaków chce środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz ustępstw wobec UE - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM. Co trzeci ankietowany chce konfrontacji z Komisją Europejską.
    Polska gotowa na kolejną falę uchodźców [WYWIAD]
    - Spodziewamy się, że trzeba będzie udzielić obywatelom Ukrainy doraźnego schronienia, w przypadku np. przerwania dostaw prądu, dużych mrozów itp. Większość Ukraińców chce jednak pozostać u siebie w kraju - uważa Agnieszka Ścigaj, minister, członek Rady Ministrów.
    Oszustwo "na wypadek drogowy" - poszkodowana seniorka
    Stołeczni kryminalni zatrzymali trzech mężczyzn, którzy oszukali starszą kobietę "na wypadek drogowy". Podczas zatrzymania funkcjonariusze zabezpieczyli 24 tys. zł, 180 dolarów, 200 euro, 2,5 tys. koron szwedzkich, dwie obrączki i łańcuszek.
    Ekspert PIE: nie spodziewamy się radykalnego wzrostu bezrobocia w 2023 r.
    Nie spodziewamy się radykalnego wzrostu bezrobocia w 2023 roku - powiedział PAP wiceszef Polskiego Instytutu Ekonomicznego Paweł Śliwowski. Jego zdaniem możliwe jest nasilenie się spadku wzrostu wynagrodzeń.
    Blackout
    Blackout to zjawisko całkowitego braku energii elektrycznej. Może być spowodowany awarią, brakami w dostawach energii lub przesileniem sieci.
    Ochrona ofiar przemocy domowej - zalecenia Prokuratora Generalnego
    Nowe przepisy porządkują i ujednolicają dotychczasowe zasady postępowania, uwzględniając normy prawa krajowego i międzynarodowego. Prokurator Agnieszka Welenc podkreśliła, że odnoszą się one nie tylko do postępowania karnego, ale także administracyjnego, cywilnego czy udzielania pomocy.
    Zaległości alimentacyjne w 2022 wzrosły do 13,4 mld zł
    Według Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor na koniec listopada br. zaległe zobowiązania z tytułu alimentów wzrosły o ponad 40 proc. w stosunku do roku ubiegłego i sięgają niemal 13,4 mld zł - to najwyższa kwota od początku gromadzenia tych danych.
    Pomoc finansowa na „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” - wnioski do 30 grudnia 2022
    Pomoc finansowa na „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” skierowana jest do nowych grup producentów rolnych, czyli tych uznanych od 1 grudnia 2021 r. na podstawie przepisów z 2000 roku. Grupy te muszą składać się z osób fizycznych i prowadzić działalność jako mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwa