Kategorie

Zmiany w prawie spadkowym (część I)

Przedmiotem zapisu windykacyjnego będzie mogła być m.in. rzecz oznaczona co do tożsamości - np. konkretny samochód.
Przedmiotem zapisu windykacyjnego będzie mogła być m.in. rzecz oznaczona co do tożsamości - np. konkretny samochód.
W dniu 23 października 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458, dalej „nowelizacja”), wprowadzająca bardzo istotne, w porównaniu do dotychczasowego stanu prawnego, zmiany w prawie spadkowym. Poniżej przedstawimy I część uwag na temat nowelizacji, dotyczącą nowej instytucji prawnej jaką jest zapis windykacyjny.

Zapis windykacyjny

W obecnym stanie prawnym, spadkodawca nie może zadecydować, jakie przedmioty wchodzące w skład spadku przypadną określonym osobom (spadkobiercom) po jego śmierci. Dla osób sporządzających testament było często niezrozumiałe, dlaczego nie mogą przekazać przedsiębiorstwa - osobie X (co do której spadkodawca wiedział, że będzie zainteresowana jego prowadzeniem), nieruchomości - osobie Y, natomiast reszty spadku - osobie Z. Powołanie do spadku, na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawnych, oznacza powołanie do całości lub części masy spadkowej, bez wyodrębnienia poszczególnych składników majątkowych, wchodzących w jej skład. Spadkodawca może jedynie w drodze zapisu zobowiązać spadkobiercę (ustawowego lub testamentowego) do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Jednak w sytuacji, gdy spadkobierca nie chce wydać przedmiotu zapisu, rodzi to wiele trudności dla zapisobiercy (czyli osoby uprawnionej z tytułu zapisu), który chcąc uzyskać przedmiot zapisu, zmuszony jest dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. To zaś wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów i jest dość czasochłonne.

Zobacz: Dziedziczenie przez dziadków

Aby usunąć powyższe niedogodności, nowelizacja wprowadza instytucję zapisu windykacyjnego. Będzie on polegał na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Podkreślić należy, że przekazanie określonego przedmiotu konkretnej osobie będzie mogło nastąpić tylko w drodze testamentu notarialnego. Jest to uzasadnione zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, ponieważ zapis windykacyjny jest przewidziany jako instytucja prawna obejmująca co do zasady przedmioty o znacznej wartości.

Co może być przedmiotem zapisu windykacyjnego?

Przedmiotem zapisu windykacyjnego będzie mogła być rzecz oznaczona co do tożsamości (np. samochód o konkretnych numerach rejestracyjnych, określonym numerze nadwozia/silnika/VIN), zbywalne prawo majątkowe (np. akcje czy obligacje), przedsiębiorstwo i gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, przedmiot zapisu musi należeć do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku i jednocześnie spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia. W sytuacji, gdy przedmiotem zapisu będzie ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, aby zapis był skuteczny, przedmiot majątkowy, który będzie obciążony użytkowaniem lub służebnością, w chwili otwarcia spadku musi również należeć do spadku i spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia.

Zobacz: Zasady dziedziczenia - vademecum

Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione, zapisobierca nabędzie prawo do przedmiotu zapisu już w momencie otwarcia spadku, a więc już z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem nie będzie już konieczności sądowego dochodzenia roszczenia z zapisu, a skutek w postaci nabycia określonego przedmiotu lub prawa nastąpi już w chwili otwarcia spadku.

Warto również dodać, że do zapisu windykacyjnego będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy dotyczące przyjęcia i odrzucenia spadku, zdolności i niegodności dziedziczenia. Oznacza to między innymi, że zapis windykacyjny będzie można odrzucić, a brak oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu zapisu windykacyjnego w okresie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o nim spowoduje, że zapis windykacyjny będzie traktowany jako przyjęty.

Podsumowanie

Podsumowując, dokonane przez ustawodawcę zmiany polegające na wprowadzeniu zapisu windykacyjnego należy ocenić pozytywnie i uznać za korzystne z uwagi na umożliwienie pełniejszej realizacji woli spadkodawcy. Dzięki zapisowi windykacyjnemu spadkodawca sporządzając testament notarialny będzie mógł przekazać określoną rzecz konkretnej osobie, mając pewność, że trafia ona w odpowiednie ręce, a zapisobierca stanie się ich właścicielem bez konieczności przeprowadzania postępowania sądowego.

Zobacz serwis: Postępowanie spadkowe

Polecamy naszą publikację z której dowiesz się więcej na temat darowizn, spadków i testamentów >>
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?