REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Prawo spadkowe do zmiany, czyli zapowiadana nowelizacja KC

Magdalena Hajduk
Magdalena Hajduk
Ślązak, Zapiór i Partnerzy – Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. p.
Ekspert we wszystkich dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
Prawo spadkowe do zmiany, czyli zapowiadana nowelizacja KC
Prawo spadkowe do zmiany, czyli zapowiadana nowelizacja KC
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Projekt nowelizacji Kodeksu cywilnego przewiduje ważne zmiany w prawie spadkowym. Mają one przeciwdziałać niektórym przeszkodom, które występują w postępowaniach spadkowych.

Zmiany w prawie spadkowym

Postępowania sądowe zmierzające do nabycia spadku po zmarłym, należą do jednych z najbardziej przedłużających się postępowań. Przyczyniają się do tego zarówno rozbudowana regulacja ustawowa dotycząca kolejności spadkobrania, jak i trudności związane ze składaniem oświadczeń dotyczących przyjęcia lub odrzucenia spadku przez rodziców małoletnich dzieci. Zapowiadana nowelizacja kodeksu cywilnego ma przeciwdziałać niektórym, najczęściej występującym przeszkodom w postępowaniach spadkowych.

REKLAMA

Niegodność dziedziczenia

Pierwsza ze zmian dotyczy instytucji niegodności dziedziczenia (obecny art. 928 KC). Przepis ten wymienia przypadki, kiedy spadkobierca może zostać uznany przez sąd za niegodnego. Aktualnie są to sytuacje, w których spadkobierca:

  • dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  • podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  • umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

W ocenie projektodawcy zasadne jest dodanie kolejnej przesłanki niegodności dziedziczenia w postaci uporczywego niewykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy lub uporczywego uchylania się od sprawowania opieki nad spadkodawcą. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, system prawny powinien bowiem reagować na etycznie niewłaściwe zachowania osób, które mogą osiągnąć korzyści ze spadku.

Ograniczenie kręgu dalszych spadkobierców ustawowych

REKLAMA

W obecnym stanie prawnym (art. 934 KC), w przypadku braku zstępnych, a więc osób należących do grona potomków zmarłego (np. dzieci, wnuków, prawnuków), małżonka oraz rodziców i rodzeństwa, a także potomków rodzeństwa spadkodawcy – cały spadek przypada w częściach równych dziadkom spadkodawcy. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy przypada jego zstępnym, czyli jego potomkom. Sąd ma wówczas za zadanie poszukiwać dalekich krewnych spadkodawcy, a w związku z tym koniecznym staje się długotrwałe i często kosztowne poszukiwanie takich spadkobierców (najczęściej prawnuków czy praprawnuków dziadków).

Nowelizacja kodeksu cywilnego przewiduje ograniczenie kręgu spadkobierców ustawowych w przypadku, gdy do dziedziczenia dochodzą potomkowie dziadków, którzy nie dożyli otwarcia spadku. Nabycie spadku ogranicza się zatem do rodzeństwa rodziców spadkodawcy oraz ich dzieci (czyli rodzeństwa ciotecznego lub stryjecznego spadkodawcy). Wyłączeni od dziedziczenia zostaną natomiast dalsi zstępni dziadków spadkodawcy, czyli tzw. cioteczne lub stryjeczne wnuki i dalsze pokolenia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i bieg terminu

REKLAMA

Zgodnie z art. 1015 KC oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak takiego oświadczenia lub złożenie go z uchybieniem terminu jest równoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Dodatkowa komplikacja występuje w przypadku osób małoletnich, ponieważ względem dzieci, ich przedstawiciele ustawowi mogą wystąpić do sądu o udzielenie zezwolenia na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku wprost lub odrzuceniu spadku, od której uzyskania uzależniona jest skuteczność złożonego oświadczenia w ich imieniu. Zgodnie bowiem z art. 101 § 3 k.r.o. rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na wykonywanie takich czynności przez dziecko. Wskazany wyżej 6 miesięczny termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku ma charakter zawity, a zatem jego upływ powoduje utratę uprawnienia do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Rodzice małoletniego dziecka mogą zatem „nie zdążyć” uzyskać zezwolenia sądu opiekuńczego w tym terminie.

W ramach proponowanej nowelizacji, wprowadzona ma zostać wyraźna regulacja wskazująca, że dla zachowania ustawowego terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, określonego w art. 1015 § 1 KC wystarczające jest złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Wyrażenie przez spadkobiercę wobec sądu woli co do zamiaru złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, traktowane będzie jako zachowanie tego terminu w przypadku następczego złożenia oświadczenia już po jego upływie.

Dodatkowo proponuje się rozpoznawanie wniosków o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub osoby pozostającej pod opieką w postaci przyjęcia lub odrzucenia spadku przez sąd spadku, nie natomiast sąd opiekuńczy.

Nowelizacja przepisów dotyczących dziedziczenia spadków przez gminę lub Skarb Państwa

Obecnie w sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił małżonka ani krewnych należących do kręgu spadkobierców ustawowych albo gdy żadna z tych osób nie chce lub nie może dziedziczyć, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Gdy nie da się ustalić ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej, bądź, gdy ostatnie miejsce zamieszkania znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa. Do dziedziczenia przez gminę lub Skarb Państwa dochodzi z dobrodziejstwem inwentarza, jednak rozwiązanie to nie zapewnia gminom oraz Skarbowi Państwa pełnej ochrony publicznego majątku przed roszczeniami wierzycieli spadkodawców.

Odpowiedzialność ta nie jest bowiem ograniczona do składników majątku spadkowego, czyli rzeczy lub praw wchodzących do spadku, a jedynie do stanu czynnego spadku, co nie jest pojęciem tożsamym. Stan czynny spadku jest to wartość należących do spadku aktywów. Zdarza się bowiem, że gmina na przykład dziedziczy udział w nieruchomości, trudny do sprzedaży, a wierzyciele spadkodawcy mogą nawet w razie trudności ze sprzedażą zaspokajać się z rachunku gminy, do wartości tego składnika majątku spadku. Podnosi się, że odpowiedzialność gmin za długi spadkowe stanowi od wielu lat stanowi poważny problem. W projekcie nowelizacji wprowadzono regulację, zgodnie z którą spadkobiercy ustawowi nie mogący odrzucić spadku mieliby odpowiadać za długi spadkowe tylko ze spadku, a zatem składników wchodzących w skład spadku, zamieszczonych w spisie inwentarza lub ujawnionego w wykazie inwentarza i do jego wartości.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(5)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Mona
    2022-07-30 06:05:07
    Proponuję jeszcze dodatkową nowelizację przepisów. W przypadku "dziedziczenia prostego"- przyjęcie spadku przez najbliższą rodzinę - z automatu zobowiązać { Sąd - wydający postanowienie lub Notariusza- wydającego akt poświadczenia dziedziczenia} - do zmiany zapisów w Księgach Wieczystych - (część dot. właścicieli)
    0
  • lila
    2022-09-26 13:32:47
    Ja w sprawie spadku zwróciłam się do notariusz Cejrowskiej z Tczewa i bardzo mi pomogła.
    0
    pokażodpowiedzi (1)
  • hgt
    2023-01-05 19:13:04
    Moja siostra przez DWADZIEŚCIA lat nie utrzymywała żadnego kontaktu z ojcem, nie interesowała się, co się z nim dzieje, do jego śmierci nawet z nim nie rozmawiała, a przez całe życie mieszkała zaledwie parę km od niego. Ojciec zmarł, przeleżał w upale jakiś tydzień i... zgnił(!). Trzeba go było spalić w worku (dosłownie!). Ja po jego śmierci wszystkim się zajęłam, wyremontowałam mieszkanie. Ona nie ma z tego powodu żadnych wyrzutów sumienia, jej "się należy" połowa... Czekam niecierpliwie na to nowe prawo i będę wnioskować o jej wydziedziczenie. Nikt nie powinien czerpać profitów z haniebnego postępowania!
    0
  • Ewa
    2023-02-28 09:08:35
    Jeszcze jedno powinno zostać wprowadzone . Odchodzi młody człowiek ma gdzieś ta w świecie przyrodnią siostrę i ona która nigdy nie brała udziału w życiu tego człowieka dziedziczy 1/2 spadku od tak bo takie jest prawo . Taka osoba powinna udowodnić przed Sądem , że zasługuje na 1/2 spadku . Ten młody człowiek całe życie pracował na to co zostawił szukał kontaktu z przyrodnim rodzeństwem i był odrzucany cały czas a teraz po śmierci trzeba podzielić to co zdobył bo takie jest prawo . Udowodnij przyrodnia siostro , że należy się tobie 1/2 spadku a jak ty zrezygnujesz to twoje dzieci mają do tego prawo . NIESPRAWIEDLIWE TO JEST BARDZO !!!
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Minister edukacji narodowej zapowiada: Nauczyciele otrzymają podwyżki już w marcu, a od września uczniowie bez prac domowych

Nauczyciele powinni godnie zarabiać. Otrzymają podwyżki już w marcu z wyrównaniem od 1 stycznia – zapowiada Barbara Nowacka. Szefowa resortu oświaty obiecuje też, że od 1 września nastąpi odejście od obowiązkowych i ocenianych prac domowych.

Phishing – co to jest, jak się bronić i odzyskać pieniądze?

Phishing to rodzaj cyberataku prowadzący do wyłudzenia wrażliwych danych i kradzieży oszczędności zgromadzonych na koncie. Jak bronić się przed phishingiem, gdy padło się jego ofiarą? Można wyróżnić dwie drogi – karną i cywilną. Jak odzyskać pieniądze skradzione z konta bankowego?

Odprawa emerytalna. Raz podlega opodatkowaniu, a innym razem nie. Sprawdź, czego powinieneś dopilnować, by nie stracić pieniędzy.

Odprawa emerytalna może podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ale może też być od niego zwolniona. Decydują szczegóły i czasami pojedyncze dni. Warto wiedzieć, czego trzeba dopilnować.

Umowa przedwstępna – przepisy, orzecznictwo, przykłady

Jest wiele różnych umów, które można zawrzeć. Część z nich to umowy nazwane, a inne to nienazwane. Specyficzną umową jest umowa przedwstępna. Ma ona na celu zawarcie w przyszłości kolejnej, docelowej, konkretnej umowy, która ma być podstawą określonych praw i zobowiązań. Nie każdy bowiem jest w stanie zawrzeć planowaną umowę już teraz, ale chciałby uczynić konkretne przygotowania do tego.

REKLAMA

Ważny obowiązek dla dorabiających rencistów i wcześniejszych emerytów. ZUS przypomina o terminie

Do 29 lutego 2024 r. renciści i wcześniejsi emeryci muszą rozliczyć się z dodatkowych zarobków. W jakiej formie trzeba to zrobić? Kto może dorabiać bez limitów?

Te same ładowarki do telefonów komórkowych, laptopów, tabletów, słuchawek, konsol i innych urządzeń. Jednolite, uniwersalne gniazdo USB-C. Od kiedy? Jest już projekt polskich przepisów

W dniu 26 lutego 2024 r. został opublikowany projekt nowej ustawy - Prawo komunikacji elektronicznej. Oprócz bardzo licznych zmian kompleksowo regulujących sektor łączności elektronicznej, w tym projekcie znalazły się też przepisy wdrażające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2380, której celem jest stosowanie wspólnych ładowarek do telefonów komórkowych i innych podobnych urządzeń i wprowadzenie jednolitego, uniwersalnego gniazda ładowania urządzeń elektronicznych (USB typu C). Przepisy te mają też uregulować  wprowadzenie zharmonizowanej technologii szybkiego ładowania – poprzez wymóg stosowania ujednoliconego protokołu komunikacyjnego w zakresie ładowania.

Trasa protestu rolników 27 lutego w Warszawie. Kolejna manifestacja w marcu? [E. Plater, A.Jerozolimskie, Rondo de Gaulle’a .....]

Na Facebooku Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych Rolników i Organizacji Rolniczych poinformowało o trasie protestu rolników 27 lutego 2024 r. Jest jednak zapowiadany kolejny protest na 7 i 8 marca 2024 r. Współorganizują go centralne związków zawodowych, które przystąpiły do strajku. 

Wyższe dodatki do emerytur i rent 2024. Jakie kwoty od 1 marca? Pielęgnacyjny 330,07 zł, ryczałt energetyczny 299,82 zł

ZUS informuje, że od 1 marca 2024 r. nastąpi coroczna waloryzacja emerytur i rent, a także dodatków do tych świadczeń. W 2024 roku podwyżka będzie wyłącznie procentowa, a wskaźnik waloryzacji wyniesie 112,12 proc. Ile wyniosą po waloryzacji dodatki do emerytur i rent? ZUS podał już te kwoty. 

REKLAMA

Rada rodziców – jej status budzi wątpliwości. Sprawdź, czy w szkole twojego dziecka prawidłowo dokumentuje się wydatki ze wspólnych pieniędzy.

Rady rodziców są organami pomocniczymi szkół. Choć działają na ich terenie, to reprezentują ogół rodziców. Skoro nie mogą posiadać NIP i być podatnikami VAT, to jak powinny dokumentować dokonywane zakupy?

Jak zastrzec PESEL? Po co to robić?

Po co się zastrzega PESEL? Jak to zrobić? Czy można cofnąć zastrzeżenie PESEL-u? Podpowiadamy.

REKLAMA