Długi spadkowe

Śmierć bliskiej osoby otwiera spadek, obejmujący zarówno majątek, jak i długi. Wbrew mitom, zobowiązania finansowe nie wygasają, lecz przechodzą na spadkobierców. Brak wiedzy o terminach i mechanizmach ochrony może skutkować przejęciem cudzych długów, dlatego kluczowe jest sprawne działanie prawne.

Spadek oznacza nie tylko dom czy oszczędności. To również długi, które zmarły pozostawił. Polskie prawo przewiduje różne scenariusze odpowiedzialności - od pełnej, całym majątkiem spadkobiercy, po ograniczoną do wartości tego, co faktycznie odziedziczył. Kluczowe jest, w jaki sposób przyjmiesz spadek. Wyjaśniamy, co mówią przepisy Kodeksu cywilnego.

Spadkobiercy dziedziczą cały majątek po spadkodawcy, w tym konieczność spłaty zaległych rat alimentów. Jeżeli zaległości były wyższe, niż 500 zł, które regulował Fundusz Alimentacyjny, to różnica między zasądzonym świadczeniem, a wypłacanym, wchodzi w skład spadku jako dług. Istnieje jednak pewien sposób na to by uniknąć tego zobowiązania - jak to zrobić?

Dziedziczenie długów czekają zmiany z dniem 18 października 2015 r. Nowe przepisy zapewniają większą ochronę dłużnikom i będą miały zastosowanie do spadków, które zostały otwarte z tą datą lub późniejszą. Jeśli spadkobierca w okresie 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule do dziedziczenia nie zrobi nic, odziedziczy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Będzie odpowiadał za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

Zwiększona ochrona spadkobierców przed dziedziczeniem długów spadkowych po rodzicach to główne założenie nowych przepisów dotyczących dziedziczenia. W miejsce dotychczas obowiązującej odpowiedzialności nieograniczonej wprowadzona zostanie zasada odpowiedzialności za długi spadkowe z dobrodziejstwem inwentarza.

Małoletnie dziecko, jako podmiot praw i obowiązków, może odziedziczyć dług spadkowy. Przepisy kodeksu cywilnego chronią jednak małoletniego spadkobiercę przed koniecznością ponoszenia odpowiedzialności za długi spadkowe z własnego majątku.

Ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe jedynie do wysokości istniejących w spadku aktywów oraz wprowadzenie prywatnego spisu inwentarza to główne założenia przyjętego w dniu 12 sierpnia 2014 roku przez Radę Ministrów projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

Z chwilą śmierci spadkodawcy będącego właścicielem przedsiębiorstwa, jego firma wejdzie w skład masy spadkowej. Spadkobiercy powinni jednak dokładnie przemyśleć przyjęcie spadku, gdyż wraz z samym przedsiębiorstwem przejmują również długi spadkowe spadkodawcy. Oznacza to, że będą również odpowiadać za wszystkie zobowiązania związane z prowadzeniem firmy. W takim przypadku spadkobierca zobowiązany będzie uregulować wszelkie zaległe należności.

Za przepisami kodeksu cywilnego można stwierdzić, że ani gmina, ani Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku, który nie został wcześniej przepisany na rodzinę, znajomych czy organizacje publiczne. W związku z tym gminy i Skarb Państwa otrzymują nie tylko majątek zmarłego, lecz także jego nieuregulowane długi, a wierzyciele mają prawo oczekiwać od nich uregulowania należności tak samo jak od innych spadkobierców.