Tematy - Prawo - Urząd stanu cywilnego, Akt urodzenia

Sejm przyjął nowelizację przepisów, która wprowadza do polskiego prawa możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Oznacza to, że część par będzie mogła rozwieść się bez udziału sądu, bez rozpraw i bez wielomiesięcznego wyczekiwania na wyrok. Zamiast tego procedura ma się odbywać w urzędzie stanu cywilnego, szybko i sprawnie. Od kiedy rewolucja w rozwodach?

Od 5 marca 2026 r. narodziny dziecka można zgłosić przez aplikację mObywatel - bez wizyty w urzędzie, bez kolejek, o dowolnej porze. Wystarczy smartfon i Internet. Informujemy, jak działa nowa usługa, co trzeba przygotować i ile zajmuje czasu.

Rada Ministrów przyjęła 12 listopada 2025 r. projekt ustawy o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw, wprowadzający do polskiego systemu prawnego możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości przewiduje, że rozwód będzie możliwy na podstawie zgodnych oświadczeń małżonków składanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Nowe przepisy (jeżeli uchwali je Sejm i Senat a Prezydent podpisze) mają wejść w życie po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w ciągu ostatnich sześciu lat orzeczono w Polsce ok. 357 tys. rozwodów, w tym aż 286 tys. bez orzekania o winie. To znaczy, że ok. 80% rozwodów w Polsce w tym czasie było orzekanych bez stwierdzania winy którekolwiek z małżonków za rozkład pożycia małżeńskiego. W praktyce takie sprawy, gdzie obydwie strony są dogadane i nie angażują się w długotrwały proces, gdyż nie chcąc wykazywać winy któregokolwiek z małżonków, mogą być załatwione już na jednej rozprawie.

To już niemal 10 lat, odkąd śluby cywilne mogą odbywać się w plenerze, a dokładnie poza urzędem stanu cywilnego. Okazuje się, że zainteresowanie takimi ceremoniami rośnie.

Rodzice mogą online zgłaszać narodziny dziecka. Od 2018 r. z możliwości rejestracji narodzin swojego dziecka, bez konieczności wizyty w urzędzie, skorzystało już prawie 700 tys. rodziców. Liczba ta nieustannie rośnie. Jak wygląda procedura zgłoszenia narodzin dziecka?

Gdy urodzi Ci się dziecko, pierwszym krokiem jest zgłoszenie tego faktu do odpowiedniego Urzędu Stanu Cywilnego. Kierownik urzędu zarejestruje urodzenie dziecka, przekaże ci jego numer PESEL i zamelduje je. Jeśli chcesz zgłosić urodzenie dziecka przez internet, potrzebujesz profilu zaufanego lub e-dowodu. Te narzędzia pozwalają potwierdzić twoją tożsamość.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na problem, gdy w akcie urodzenia dziecka matka może wpisać fikcyjne dane jego ojca, ale rubryka „ojciec” nie może pozostać pusta. Zdaniem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji propozycja zmian przepisów w tym zakresie jest zasadna.

Możliwość łatwiejszego pozyskiwania zaświadczeń z USC wymusza zmianę 10 wzorów dokumentów wydawanych przez USC. Nowe wzory pojawią się w maju 2023 r.

Świadkowie odgrywają ważną rolę podczas ślubu cywilnego. Jakie wymagania powinni spełnić? O jakich dokumentach warto pamiętać?

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt dotyczący zagranicznych aktów urodzenia, w których rodzice są tej samej płci.

Samotne matki nie chcą wpisywać fikcyjnego ojca do dokumentów dziecka. Czy planowana jest modyfikacja przepisów w zakresie obowiązku wprowadzania do aktów urodzenia tzw. danych kryjących?

Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

Większa liczba zgonów jest wyzwaniem dla Urzędów Stanu Cywilnego, które wystawiają akty zgonu. W Warszawie powoduje to kilkudniowe opóźnienia.

Akt zgonu jest aktem stanu cywilnego. Co zawiera akt zgonu? Gdzie i jak można go uzyskać? Prezentujemy najważniejsze informacje.

Świadczenie "Mama 4 plus" czeka zmiana. Planuje się odstąpienie od obowiązku dołączenia do wniosku aktów urodzenia dzieci. Ma to ułatwić otrzymywanie tzw. matczynej emerytury. Co gdy dziecko urodziło się za granicą?

Pytanie do TSUE, które skierował krakowski sąd administracyjny dotyczy zgodności z regulacjami unijnymi odmowy wpisania do polskich akt obcego aktu urodzenia, w którym jako rodziców wskazano osoby tej samej płci. "Orzeczenie TSUE ma szansę pozytywnie wpłynąć na sytuację wielu dzieci, których prawa są obecnie ograniczane" - podkreśla Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zgłoszenia urodzenia dziecka można dokonać w urzędzie lub przez Internet. Jak tego dokonać? Podpowiadamy kto zgłasza urodzenie dziecka, w jakim terminie i o czym warto pamiętać.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpi do USC o odpis właściwego aktu stanu cywilnego, jeżeli dokument taki nie zostanie dołączony do wniosku o wypłatę przez ZUS zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku pogrzebowego. Ułatwienia związane są z epidemią koronawirusa.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie odmowy uznania aktu urodzenia, gdy rodzice są tej samej płci. Wcześniej NSA wydał uchwałę, zgodnie z którą, niemożliwe jest wpisanie w akcie urodzenia zamiast ojca rodzica, który nie jest mężczyzną.

RPO interweniuje w kolejnej sprawie braku prawa do dokumentu tożsamości dziecka ze związku jednopłciowego. Pani Katarzyna otrzymała odmowę wpisania do polskich akt stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia córki z małżeństwa jednopłciowego w Irlandii.

Zasiłek pogrzebowy wymaga przedstawienia aktu urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Powinna być podana na nim także płeć dziecka. Nie zawsze jednak da się ją ustalić. Czy rodzicom martwo urodzonych dzieci, których płci nie da się ustalić, mają prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak zasiłek pogrzebowy?

Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zastąpienie w akcie urodzenia oraz jego odpisach nazw obecnych rubryk dotyczących rodziców oznaczonych jako „matka" i „ojciec" sformułowaniami typu „rodzic 1" i „rodzic 2" byłaby sprzeczna z polskimi zasadami ustalającymi pochodzenie dziecka, uregulowanymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Na problem ze stosowaniem przez urzędy precedensowego wyroku NSA z października 2018 r. oraz potrzebę zmian legislacyjnych zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich.

Naczelny Sąd Administracyjny wyda uchwałę 7 sędziów w sprawie transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci. Uchwała będzie uwzględniania we wszystkich sprawach rozpatrywanych w przyszłości.

Profil Zaufany to bezpłatne narzędzie, które umożliwia załatwienie spraw urzędowych przez Internet bez wychodzenia z domu. Dzięki niemu można korzystać m.in. z Internetowego Konta Pacjenta.

Sąd Najwyższy orzekła, iż w sprawach o ustalenie płci metrykalnej nie ma potrzeby pozywania swoich dzieci. Wystarczającym jest pozwanie rodziców.

Od 1 grudnia 2018 r. w akcie urodzenia dziecka widnieją również numery PESEL rodziców. W 2019 r. - podobnie jak obecnie - zgłoszenia narodzin możemy dokonać tradycyjnie lub elektronicznie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż dzieci urodzone w USA z matki zastępczej i w związku dwóch mężczyzn - z których jeden to obywatel RP - mają prawo do potwierdzenia polskiego obywatelstwa. NSA podkreślił, iż dziecko nie może być zaś dyskryminowane, ani ze względu na sposób przyjścia na świat, ani status jego rodziców.

Jak zgodnie z prawem wybrać imię dla dziecka? Czy raz wybrane imię można zmienić? Co w sytuacji, gdy rodzice nie potrafią podjąć wspólnej decyzji, dotyczącej imienia dla dziecka?

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję w sprawie nieuznania aktu urodzenia, w którym rodzice są tej samej płci. NSA uznał, iż doszło do dyskryminacji dziecka-obywatela RP i zwrócił sprawę urzędowi stanu cywilnego.

Śluby w plenerze są dozwolone przez prawo. Chociaż większość Polaków wierna jest tradycji zawierania małżeństwa w kościele, to coraz częściej decydujemy się na wybór innego urokliwego miejsca.

Od czerwca 2018 r. akt urodzenia dziecka zostanie sporządzony na podstawie zgłoszenia urodzenia w formie dokumentu elektronicznego. Rodzicie nie będą musieli udawać się do urzędu, by zgłosić narodziny potomka. Będą mogli zrobić to przez internet.

PESEL każdego z rodziców ma znaleźć się w akcie urodzenia dziecka już w grudniu 2018 r. To jeden z zapisów w rządowym projekcie zmian ustawy o ewidencji ludności i Prawa o aktach stanu cywilnego. Co jeszcze się zmieni?

Jak powinna wyglądać prawidłowa klasyfikacja opłaty dodatkowej za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego? Wyjaśnień udzieliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach.

Od 1 marca 2015 roku istnieje możliwość zawarcia związku małżeńskiego poza urzędem stanu cywilnego. Dotychczas takie rozwiązanie było możliwe jedynie w szczególnych okolicznościach.

W ocenie urzędników nowe przepisy umożliwiające zawarcie związku małżeńskiego poza urzędem stanu cywilnego są mało precyzyjne i dają dużą swobodę decyzyjną kierownikom urzędów.

Ślub w dowolnie wybranym USC lub poza urzędem umożliwia nowe prawo o aktach stanu cywilnego, które weszło w życie 1 marca 2015 r. Dotychczas małżeństwo można było zawrzeć poza urzędem jedynie w szczególnych przypadkach - np. gdy jedno z przyszłych małżonków przebywa w szpitalu lub w zakładzie karnym. Nowe przepisy umożliwią zorganizowanie ceremonii poza urzędem nie tylko w takich przypadkach.

Przy ustaleniu obowiązującej w 2015 roku opłaty za ślub poza urzędem stanu cywilnego wzięto pod uwagę szereg czynników m.in. koszt dwukrotnego przejazdu kierownika urzędu na miejsce uroczystości.

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego, automatyczna aktualizacja rejestrów publicznych, internetowy dostęp do akt stanu cywilnego oraz wprowadzenie nowego dokumentu – zaświadczenia o stanie cywilnym to główne założenia ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Nowe zasady funkcjonowania systemu rejestracji akt stanu cywilnego zaczną obowiązywać 1 stycznia 2015 roku.

Wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego będzie można składać dopiero w marcu 2015 roku. Termin wprowadzenia nowych dokumentów tożsamości został przesunięty o dwa miesiące (z 1 stycznia na 1 marca 2015 roku). Dotychczasowe dowody osobiste zachowają ważność.

Prawo o aktach stanu cywilnego zostało przyjęte przez Sejm. Nowa ustawa zakłada w 2015 roku m.in.: prowadzenie elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów, udostępnianie ich odpisów w dowolnym USC oraz możliwość wzięcia ślubu poza urzędem.

Możliwość zawarcia małżeństwa poza urzędem stanu cywilnego wprowadza nowa ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego. Zorganizowanie ślubu cywilnego poza urzędem stanu cywilnego będzie możliwe od 1 stycznia 2015 r.

Opłata za ślub poza urzędem ma wynosić 1 tysiąc złotych. Taką stawkę od 2015 roku przewiduje projekt rozporządzenia resortu spraw wewnętrznych.

Dziecko urodzone poza granicami kraju należy zarejestrować w Polsce. Rejestracji dokonują rodzice w urzędzie stanu cywilnego właściwym ze względu na miejsce ostatniego zamieszkania w Polsce jednego z nich. Jakie dokumenty należy zgromadzić, by dokonać rejestracji dziecka urodzonego za granicą?

Ustawa została uchwalona przez Sejm 10 października. Tyscy urzędnicy wkrótce będą korzystać z systemu informatycznego, który od początku 2015 r. będzie działał we wszystkich urzędach stanu cywilnego.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zostało uchwalone podczas 77. posiedzenia Sejmu (10 października 2014 roku). Główne zmiany w prawie o aktach stanu cywilnego dotyczą wprowadzenia elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów oraz liberalizacji zasad zawierania małżeństw poza urzędem.

W ślad za postępującym procesem informatyzacji administracji publicznej samorządy czekają duże zmiany w zakresie realizacji zadań z zakresu stanu cywilnego. Od 1 stycznia 2015 r. wszystkie zdarzenia z zakresu stanu cywilnego będą rejestrowane w systemie teleinformatycznym, zaś akty stanu cywilnego sporządzone w postaci papierowej będą przenoszone stopniowo do systemu.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zakłada m.in.: elektroniczną rejestrację aktów stanu cywilnego, udostępnianie obywatelom odpisów w dowolnym USC i w postaci elektronicznej, liberalizację zasad zawierania małżeństw poza urzędem oraz usprawnienie i uproszczenie niektórych procedur. Nową regulację przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Z dniem 1 stycznia 2015 roku ma wejść w życie nowelizacja ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Projekt zmian zakłada wprowadzenie informatyzacji rejestracji akt stanu cywilnego, elektroniczne formy odpisów akt stanu cywilnego a także uproszczenie procedur administracyjnych.

Ślub cywilny w plenerze to rozwiązanie, którego wprowadzenie w 2015 roku zakłada projekt nowelizacji ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego. Od 2015 roku będzie można udzielić ślubu cywilnego poza urzędem stanu cywilnego, w plenerze, w miejscu gwarantującym zachowanie powagi, doniosłości ceremonii a także bezpieczeństwa wszystkich uczestników.

Urząd stanu cywilnego, Akt urodzenia

Zmiany w rozwodach 2026. Od kiedy rozwód w urzędzie stanu cywilnego? Jest nowa ustawa o rozwodach w USC

Wybierz imię dla dziecka przez aplikację, albo po 21 dniach zrobi to za ciebie urzędnik

Rozwód przed kierownikiem USC a nie w sądzie. Będą dwa etapy. Ale to nowe prawo nie dla wszystkich chętnych

Rozwody po nowemu - bez sądu i na oświadczenie małżonków! Poważne zmiany

Ślub w plenerze można brać już od niemal 10 lat. Gdzie pobierają się Polacy?

Jak online zgłosić narodzenie dziecka. Co zrobić, gdy dziecko urodziło się martwe?

Co robić, gdy urodzi Ci się dziecko. Jeśli nie zrobisz tej rzeczy w ciągu 21 dni, urzędnik sam wybierze imię dla niemowlaka

Akt urodzenia dziecka z fikcyjnymi danymi ojca. Czy będzie zmiana przepisów?

10 nowych wzorów z USC. Akty urodzenia, małżeństwa i zgonu [Maj 2023 r.]

Świadkowie ślubu cywilnego

Zagraniczny akt urodzenia, w którym wpisani są rodzice tej samej płci - projekt

Fikcyjny ojciec w dokumentach dziecka - problemy, przepisy

Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

Większa liczba wydawanych aktów zgonu wyzwaniem dla USC

Akt zgonu - gdzie i jak uzyskać?

Świadczenie "Mama 4 plus" - zmiana

Rodzice tej samej płci w obcym akcie urodzenia - pytanie do TSUE

Jak zgłosić urodzenie dziecka (w urzędzie, przez Internet)?

Koronawirus a zasiłki - ZUS sam pozyska potrzebny odpis z USC

Odmowa uznania aktu urodzenia dziecka ze związku jednopłciowego - NSA oddalił skargę

Dziecko ze związku jednopłciowego bez prawa do dokumentu tożsamości - RPO

Czy rodzicom martwo urodzonych dzieci przysługuje zasiłek pogrzebowy?

Akt urodzenia dziecka z małżeństwa jednopłciowego - nie będzie zmiany przepisów

Transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci - będzie uchwała NSA

Profil Zaufany pomaga korzystać z Internetowego Konta Pacjenta

SN: w sprawie o ustalenie płci metrykalnej wystarczy pozwanie rodziców

Akt urodzenia dziecka w 2019 r.

NSA: dziecko pochodzące z surogacji w związku jednopłciowym ma prawo do obywatelstwa RP

Imię dla dziecka zgodne z prawem

NSA: nieuznanie aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci przejawem dyskryminacji

Ślub w plenerze a prawo

Akt urodzenia dziecka 2018 - elektroniczna rejestracja

PESEL rodziców w akcie urodzenia dziecka już od 1 grudnia 2018 r.

Opłata za ślub poza urzędem stanu cywilnego - klasyfikacja budżetowa

Ślub poza urzędem stanu cywilnego

Kierownik USC zdecyduje o bezpieczeństwie miejsca ślubu

Ślub cywilny także poza urzędem

Opłata za ślub poza urzędem stanu cywilnego 2015

Elektroniczny system rejestracji akt stanu cywilnego

Nowy dowód osobisty dopiero w marcu 2015

Prawo o aktach stanu cywilnego 2015

Ślub cywilny poza urzędem

Opłata za ślub poza urzędem od 2015 roku

Jak zarejestrować dziecko urodzone za granicą?

Nowa ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego w Tychach

Prawo o aktach stanu cywilnego po zmianach

Dokumentacja w urzędzie stanu cywilnego od 1 stycznia 2015 r.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego

Akta stanu cywilnego 2015

Ślub cywilny w plenerze 2015