REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wyrok TSUE w sprawie kredytów we frankach. Co oznacza dla kredytobiorców?

Paulina Piekarska
Radca prawny
Ważny wyrok w sprawie kredytów we frankach. Co oznacza dla kredytobiorców?
Ważny wyrok w sprawie kredytów we frankach. Co oznacza dla kredytobiorców?

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 3 października 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wydał wyrok w polskiej sprawie Państwa Dziubak, którzy pozwali Raiffeisen Bank S.A. (obecnie: Raiffeisen Bank International AG), domagając się unieważnienia kredytu, w związku z zastosowaniem przez pozwany Bank w ich umowie niedozwolonych klauzul umownych.

Wyrok wydano w związku z pytaniami prejudycjalnymi, które do TSUE w ubiegłym roku skierował Sąd Okręgowy w Warszawie. Pytania te dotyczyły w głównej mierze wykładni unijnej dyrektywy nr 93/13[1] w przedmiocie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

REKLAMA

Rozstrzygając cztery pytania polskiego Sądu, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej doszedł do dwóch rozwiązań:

  1. Po pierwsze: Sąd może unieważnić umowę kredytu, jeśli dojdzie do przekonania, że po wyeliminowaniu z jej treści klauzul abuzywnych niemożliwe jest jej utrzymanie w mocy,
  2. Po drugie: Sąd krajowy może utrzymać umowę w mocy, o ile po usunięciu z jej  treści niedozwolonych postanowień waloryzacyjnych, możliwe będzie dalsze wykonywanie umowy (kredyt PLN+ LIBOR).

W omawianym wyroku, TSUE opowiada się za pierwszym rozwiązaniem. Zdaniem Trybunału, klauzule waloryzacyjne stanowią bowiem świadczenia główne stron, a zatem ich wyeliminowanie z umowy spowoduje, że umowa nie będzie mogła być właściwie dalej wykonywana. Ostatecznie jednak, kwestię czy to unieważniania czy też utrzymania w mocy umowy, Trybunał poddaje pod rozstrzygnięcie Sądu krajowego. Jednocześnie TSUE zaznacza, że nie bez znaczenia w tym przypadku jest wola kredytobiorcy. W sytuacji bowiem, gdy Sąd krajowy dojdzie do przekonania, że z uwagi na abuzywność postanowień określających główne świadczenia stron, umowę należy unieważnić, Kredytobiorca - Konsument winien zadecydować, czy unieważnienie umowy będzie dla niego korzystne.W myśl komentowanego wyroku, wola konsumenta, który uważa, że stwierdzenie nieważności całej umowy nie jest dla niego niekorzystne, przeważa nad utrzymaniem umowy w mocy.  A zatem Sąd orzekający każdorazowo winien brać pod uwagę wolę Konsumenta, 

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

REKLAMA

W tym kontekście Trybunał stanął na stanowisku, że skoro możliwość zastąpienia nieuczciwego postanowienia ma na celu zapewnienie realizacji ochrony konsumenta poprzez zabezpieczenie jego rzeczywistych i bieżących interesów przed ewentualnymi szkodliwymi konsekwencjami, które mogą wynikać z unieważnienia danej umowy w całości, konsekwencje te należy ocenić w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w momencie zaistnienia sporu dotyczącego usunięcia danych nieuczciwych warunków, a nie w momencie zawarcia umowy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ponadto TSUE wskazał, że nie jest możliwe, aby po wyeliminowaniu tzw. klauzul abuzywnych z umów, umowa została uzupełniona np. na podstawie przepisów przywołujących zasady słuszności i ustalone zwyczaje.

REKLAMA

Trybunał poddał ocenie polską praktykę orzeczniczą, w której zdarzały się orzeczenia, bądź uznające analizowane klauzule walutowe w podobnych umowach za zgodne z prawem, bądź ustalające je za klauzule niedozwolone, które mogą być jednak zastąpione przepisami dyspozytywnymi lub ustaleniami sądu orzekającego na podstawie klauzul generalnych. TSUE uznał tego typu praktykę orzeczniczą za sprzeczną z prawem unijnym i dotychczasowym orzecznictwem TSUE. Zdaniem Trybunału, takie uzupełnianie umowy, jest tym bardziej niedozwolone, gdy sam Konsument się temu sprzeciwia, a umowa – nawet po eliminacji z umowy klauzul waloryzacyjnych – może być dalej wykonywana, na podstawie pozostałych niekwestionowanych przez Konsumenta postanowień umownych (kredyt PLN+ LIBOR). Zabieg polegający na uzupełnieniu czy modyfikacji umowy kredytu kursem średnim NBP lub innym „godziwym” lub „rynkowym” kursem również został wykluczony w orzecznictwie Sądu Najwyższego m. in. w ostatnich orzeczeniach, np. III CSK 159/17 i I CSK 242/18.

Co istotne, powyższy wyrok ma zastosowanie do wszystkich kredytów – tak indeksowanych jak i denominowanych. Jest to bowiem wyrok wykładniczy, tj. dokonujący wykładni przepisów dyrektywy unijnej  nr 93/13, a dyrektywy są już wiążące dla Państw Członkowskich, w tym Polski. Stanowisko w tym zakresie wsparte jest orzecznictwem Sądu Najwyższego, m. in. postanowieniem Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 14.10.2015 r.

Podsumowując: wyrok TSUE z dnia 3 października 2019 r. jest niewątpliwie korzystny dla kredytobiorców. TSUE potwierdził bowiem nie tylko możliwość konstrukcji  kredytu złotowego opartego o stawkę referencyjną LIBOR, ale także wykluczył możliwość uzupełniania luk w umowie, powstałych po usunięciu z jej treści klauzul waloryzacyjnych, jakimikolwiek innymi miernikami (np. kursem rynkowym, średnik kursem NBP). W końcu Trybunał wskazuje, że jeśli Sąd dojdzie do przekonania, że po eliminacji z treści umowy klauzul waloryzacyjnych, umowa nie może być nada wykonywana, prawo unijne nie stoi na przeszkodzie unieważnieniu spornej umowy przez polski sąd. Wyrok przeciwdziała w ten sposób możliwość rekonstruowania umowy stron wbrew woli kredytobiorcy.

[1] Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 05.04.1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, powoływana w niniejszym pozwie jako „dyrektywa 93/13”.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Polska staje się atrakcyjnym rynkiem pracy. Coraz więcej cudzoziemskich pracowników jest zatrudnionych w naszym kraju

1 mln 160 tys. osób – tylu cudzoziemców pracowało legalnie i podlegało ubezpieczeniom społecznym pod koniec czerwca 2024 r. Od marca br. ich liczba zwiększyła się o blisko 22 tys. osób. Największą grupę wśród pracujących obcokrajowców stanowią Ukraińcy - jest ich 771 tys.

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje. Rządzący pomagają. Co pozostałymi częściami Polski?

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje, a rządzący pomagają. Co z dostępnością w pozostałych częściach Polski? Na mapie są białe plamy, w których rodzice nie mają dostępu do żadnej formy opieki żłobkowej. Ich sytuację trzeba zmienić.

Darowizna od siostry z majątku wspólnego. Ten jeden warunek daje zwolnienie

Darowizna od siostry podlega zwolnieniu od podatku także w przypadku, gdy pochodzi ze wspólnego małżeńskiego majątku. Fiskus to potwierdza w najnowszej interpretacji. Jest jednak jeden warunek, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka do dokonania darowizny z majątku wspólnego.

Nie będzie waloryzacji zasiłku pogrzebowego i dodatkowych 2 tys. zł? MF: zwiększenie wydatków sztywnych może rodzić napięcia budżetowe

W maju 2024 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało długo zapowiadany projekt ustawy podwyższającej (pierwszy raz od marca 2011 r.) zasiłek pogrzebowy z obecnych 4 tys. zł do 7000 zł. Projekt ten nadal nie został przyjęty przez Radę Ministrów. Minister Finansów w uwagach do tego projektu zwrócił uwagę na problem deficytu budżetowego i stwierdził, że trzeba usunąć z projektu przepisy dot. waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Minister Finansów chce także usunięcia z projektu przepisów dot. celowego zasiłku z pomocy społecznej w kwocie do 2 000 zł, który w szczególnych sytuacjach można by było przeznaczyć na koszty pogrzebu.

REKLAMA

UE bierze się za sztuczną inteligencję (AI Act). Będą nowe zakazy, kary i obowiązki

UE chce uregulować sztuczną inteligencję. Parlament Europejski już przyjął rozporządzenie w tej sprawie, tzw. Artificial Intelligence Act (AI Act). Określa ono jakie praktyki stosowania AI są zakazane, a które niosą ze sobą wysokie ryzyko. Większość nowych obowiązków spoczywa na dostawcach systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. Grożą kary nawet do 35 mln euro.

Część nauczycieli wciąż czeka na przelewy. Na ich konta powinno w najbliższych dniach wpłynąć dodatkowe świadczenie. Do kiedy?

Część nauczycieli wciąż czeka na przelewy. Na ich konta wpłynie w najbliższych dniach dodatkowe świadczenie – urlopowe. Jego wysokość w 2024 roku istotnie wzrosła, bo aż o ponad 600 zł. Skąd taka zmiana?

Nieznajomość prawa szkodzi, czyli dlaczego nie znamy swoich praw i jak to zmienić?

„Nieznajomość prawa szkodzi”, „surowe prawo, ale prawo” - łacińskie sentencje, które poznają młodzi adepci prawa, brzmią dziś jak farmazony. Oczywiście, studenci muszą znać prawo, choćby po to, aby zdać egzaminy, potem aplikację, a następnie cieszyć się świetlaną drogą do prawniczego sukcesu. Lecz co z pozostałymi ludźmi? Prawo to taka dziedzina, która dotyka każdego z nas - niezależnie od tego, czy pracujemy, uczymy się, jemy czy robimy zakupy. Prawo zagląda do naszych domów i na konta bankowe. Bez znaczenia jest fakt, że często nawet sobie tego nie uświadamiamy. Zatem skoro nieznajomość prawa szkodzi, to czyja to jest wina, że go nie znamy?

Świadczenie wspierające albo pielęgnacyjne. Opiekunowie pytają o zmiany w przepisach

Przepisy, które obowiązują od 1 stycznia 2024 r. wykluczają prawo opiekuna osoby niepełnosprawnej do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym czasie, gdy osoba z niepełnosprawnościami pobiera własne świadczenie wspierające. Czy będą zmiany w ustawie o świadczeniu wspierającym? Co z opiekunami osób z niepełnosprawnościami, którzy utracą świadczenie pielęgnacyjne? Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na kilka ważnych pytań.

REKLAMA

Ulgi, dodatki i urlop przepadną tysiącom pracowników. Wszystko przez covidowe zmiany przepisów. Można jeszcze temu zapobiec

Ulgi, dodatki i urlop przepadną tysiącom pracowników. Wszystko przez covidowe zmiany przepisów. Można jeszcze temu zapobiec, składając odpowiedni wniosek. Trzeba to jednak zrobić przed końcem września 2024 r., aby na czas przedłużyć ważność orzeczeń.

Postępowania kwalifikacyjne w Policji i Straży Granicznej. Będą ułatwienia w razie powrotu do służby – jest projekt ustawy

Rząd przyjął projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej. Rozwiązania przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

REKLAMA