Kategorie

Zarobki i prawo Vademecum

Ewa Ryś
Warunki wypłaty zarobków są ustalane w umowie o pracę, w regulaminie wynagradzania albo w układzie zbioroym pracy. Fot. Fotolia
Fotolia
Fotolia
Zarobki to świadczenie pieniężne, jakie przysługuje pracownikowi za wykonaną pracę. Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości wynikającej z osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną.

Zasady wypłaty wynagrodzenia

Pracownik za wykonywaną pracę ma prawo do wynagrodzenia. Pracodawca zaś ma obowiązek do wypłaty w terminie przysługujących pracownikowi zarobków.

Warunki wypłaty wynagrodzenia są ustalane w umowie o pracę, w regulaminie wynagradzania albo w układzie zbiorowym pracy. W przypadku określonej grupy pracowników, na przykład pracowników samorządowych, sędziów i innych kwestię wynagrodzenia regulują ustawy i rozporządzenia.

Pracodawca jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia w miejscu, terminie i czasie określonych w powyższych dokumentach lub aktach prawnych.

Są jednak ogólne zasady wypłaty wynagrodzenia, które powinny być stosowane do wszystkich pracowników. Po pierwsze wynagrodzenie należy wypłacać pracownikowi co najmniej raz w miesiącu, w stałym i z góry określonym terminie. Po drugie wynagrodzenie płatne miesięcznie należy pracownikowi wypłacać z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości. Wynagrodzenie należy wypłacić nie później niż w ciągu 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Termin wypłaty wynagrodzenia powinien być stały i ustalony z góry.

Zobacz także: Zasady ustalania wynagrodzenia za pracę

Reklama

W jakiej formie pracownik powinien otrzymać swoje zarobki? Zasadą jest, że wypłata wynagrodzenia następuje w formie pieniężnej. Większość pracowników właśnie tak odbiera swoją pensję. Jednak możliwa jest również wypłata wynagrodzenia w innej formie.W umowie o pracę, regulaminie wynagradzania lub w układzie zbiorowym pracy może znaleźć się zapis, że pracownik otrzyma część swojego wynagrodzenia w formie: deputatu, weksla, czeku lub akcji.

Obowiązującą zasadą jest wypłata wynagrodzenia do rąk pracownika. Ale coraz częściej pracodawcy wypłacają pracownikom wynagrodzenia na wskazane przez pracownika konto bankowe. Ważne, aby pracownik wyraził na to zgodę w formie pisemnej.

Zobacz także: W jakiej formie pracownik odbiera swoje zarobki

Z czego składają się zarobki

Wynagrodzenie, jakie otrzymuje pracownik składa się z wynagrodzenia zasadniczego, zwanego wynagrodzeniem podstawowym oraz ze składników uzupełniających.

Reklama

Wynagrodzenie podstawowe jest najważniejszym, bo stałym składnikiem wynagrodzenia. Często jest to jedyne świadczenie pieniężne, jakie otrzymuje pracownik. W niektórych przypadkach, pracownik ma prawo do dodatków. Dodatki do wynagrodzenia, to jak sama nazwa wskazuje dodatkowy składnik zarobków. Dodatki przysługują najczęściej, gdy wynagrodzenie zasadnicze nie rekompensuje w całości wkładu pracownika w wykonywaną pracę. Pracownik może otrzymać dodatki do wynagrodzenia ze względu na swoje kwalifikacje, warunki pracy, pełnione funkcje. Do najpopularniejszych dodatków zaliczymy: dodatek za godziny nadliczbowe, dodatek za pracę w nocy, dodatek za wysługę lat, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.

Pracownik może również uzyskać prawo do premii. Premia to dodatkowy, ale niestały składnik wynagrodzenia. Pracownik może otrzymać premię, jeśli spełni warunki określone w regulaminie premiowania.

Zobacz także: Co wchodzi w skład zarobków pracownika

Wynagrodzenie netto to wynagrodzenie które pracownika rzeczywiście otrzymuje w dniu wypłaty. Zaś wynagrodzenie brutto, to wynagrodzenie zawierające wszystkie obowiązkowe składki, które są odprowadzane przez pracodawcę z wynagrodzenia.

Zobacz także: Czym się różni wynagrodzenie netto od wynagrodzenia brutto

Dodatki do wynagrodzenia

Pracownik oprócz wynagrodzenia podstawowego ma prawo do licznych dodatków. Niektóre z dodatków określają przepisy Kodeksu pracy lub innych ustaw. Mowa wtedy o obowiązkowych dodatkach do wynagrodzenia. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby pracodawca w swoim zakładzie pracy wprowadził dla swoich pracowników inne dodatki.

Zobacz także: Na jakie dodatki do wynagrodzenia może liczyć pracownik

Dodatek za pracę w szczególnych warunkach nie jest dodatkiem obowiązkowym. Może go wprowadzić pracodawca w umowie o pracę, regulaminie wynagradzania lub w układzie zbiorowym pracy. Dodatek przysługuje pracownikom za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, szczególnie uciążliwych lub niebezpiecznych.

Zobacz także: Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych

Pracodawca może uhonorować pracowników, którzy posiadają szczególne umiejętności przydatne do pracy na ich stanowisku, wypłacając im dodatek z tego tytułu. Pracodawca może na przykład przewidzieć dodatek za biegłą znajomość języków obcych.

Zobacz także: Dodatek za szczególne umiejętności

Dodatek stażowy, zwany również dodatkiem za wysługę lat przysługuje pracownikom po przepracowaniu określonego czasu. Co ważne dla niektórych pracowników ze strefy budżetowej, dodatek ten jest dodatkiem obowiązkowym.

Zobacz także: Dodatek stażowy

W związku z zajmowaną funkcją kierowniczą pracownik może uzyskać prawo do dodatku do wynagrodzenia. Dodatek ten przysługuje pracownikom zatrudnionym na stanowiskach kierowniczych i dyrektorskich, na których praca związana jest z zarządzaniem i kierowaniem zespołem osób. Dodatek ma być swoistą rekompensatą za większą odpowiedzialność, jaka ciąży na tych pracownikach.

Zobacz także: Dodatek funkcyjny

Nagrody i premie

Pracownik oprócz wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków do wynagrodzenia ma prawo lub może otrzymać premię lub nagrodę.

Premia przysługuje pracownikowi na podstawie umowy o pracę, regulaminu wynagradzania lub układu zbiorowego pracy. Jeśli pracownik spełni wszystkie warunki niezbędne do otrzymania premii może domagać się od swojego pracodawca, aby wypłacił mu premię.

Zobacz także: Kiedy pracownik otrzyma premię

W przypadku nagrody pracownik może otrzymać od swojego pracodawcy nagrodę, ale nie musi. Nagroda ma bowiem charakter uznaniowy. Pracodawca, który uzna, że pracownik stara się, osiąga dobre wyniki może obdarować go nagrodą, ale nie musi. To jest najważniejsza różnica pomiędzy nagrodą a premię.

Zobacz także: Kiedy pracownikowi przysługuje nagroda

Odprawy pracownicze

Pracownikowi w związku z zakończeniem w określonych warunkach stosunku pracy przysługuje odprawa. Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna

Pracownikowi, który spełnił warunki uprawniające do emerytury i którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna. Również pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę przysługuje odprawa pieniężna.

Zobacz także: Do jakich odpraw ma prawo pracownik

Zobacz także: Odprawy pracownicze w pytaniach i odpowiedziach

Odprawa pieniężna to inaczej odprawy przysługującej w związku ze zwolnieniami grupowymi. Pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego, niezależnie od trybu zwolnienia przysługuje odprawa pieniężna.

Zobacz także: Prawo do odprawy pieniężnej przy zwolnieniu grupowym i indywidualnym

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Uznanie ojcostwa w 2021 r. – jak i kiedy?

    Zasady dotyczące uznania ojcostwa w 2021 r. nie zmieniły się. Na czym polega uznanie ojcostwa i jak tego dokonać?

    Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek na basenie?

    Czy i od kogo można żądać odszkodowania za wypadek na basenie? Kwestię odpowiedzialności należy wywodzić z Kodeksu cywilnego.

    26.07.2021 wojewodowie ogłoszą termin kwalifikacji wojskowej

    26.07.2021 ogłoszony zostanie termin drugiej w tym roku kwalifikacji wojskowej. Kwalifikacja potrwa do 19.11.2021 i przeprowadzona zostanie przez powiatowe komisje lekarskie. Za powołanie tych komisji odpowiedzialni są wojewodowie.

    Upadłość konsumencka - koszty

    Upadłość konsumencka wiąże się z kilkoma kosztami, które dłużnik zobowiązany jest pokryć. Jak przygotować się do złożenia wniosku?

    RDOŚ powoła nowe strefy ochronne

    Nowe strefy ochronne dla rzadkich gatunków ptaków. Leśnicy z Nadleśnictwa Połczyn (RDLP w Szczecinku) znaleźli aż trzy nowe stanowiska ptaków chronionych, które wymagają ustalenia stref ochrony. Dwa gniazda są zajęte przez bociana czarnego (Ciconia nigra), a jedno przez orlika krzykliwego (Clanga pomarina).

    Delegowanie funkcjonariuszy SW do ośrodka w Gostyninie

    20.06.2021 weszła w życie ustawa mająca zapewnić środki na stworzenie tymczasowej placówki dla pacjentów ośrodka w Gostyninie, w którym przebywają najgroźniejsi przestępcy już po odbyciu kary. Przepisy pozwolą też na czasowe delegowanie tam funkcjonariuszy Służby Więziennej.

    Loty przeciwpożarowe i gaśnicze 2021 r.

    W 2021 r. zmieniły się przepisy ustawy – Prawo lotnicze. Umożliwiono Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanie – na wniosek zainteresowanego podmiotu – zezwolenia na wykonywanie zarobkowych operacji specjalistycznych wysokiego ryzyka statkami powietrznymi pozostającymi pod nadzorem krajowym, a także na wykonywanie zarobkowych operacji polegających na wykonywaniu lotów przeciwpożarowych i gaśniczych.

    500 plus – czerwiec 2021 r.

    Dla świadczeń „500 plus” czerwiec 2021 r. jest ważnym miesiącem. O jakim terminie warto pamiętać?

    Zmiany w zawiadamianiu wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej od 29.06.2021

    Od 29.06.2021 obowiązywać będą nowe wzory zawiadomień wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej oraz wydawania przez pracodawców, szkoły i inne jednostki organizacyjne zaświadczeń w sprawach powszechnego obowiązku obrony.

    Nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej w Służbie Więziennej od 29.06.2021

    29.06.2021 r. w Służbie Więziennej obowiązywać będzie nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej. Skierowane dotyczy kandydata, funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego, emeryta oraz rencisty.

    Czy Policja nie będzie musiała już badać stanu trzeźwości pracownika?

    Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowało przepisy, które umożliwią pracodawcom - pod pewnymi warunkami - wprowadzenie prewencyjnego badania pracowników na obecność alkoholu lub podobnie działających środków, a także zasady jego przeprowadzania.

    30.06.2021 r. upływa termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych

    Od 1 lipca 2021 r. podmioty, które nie zostały zarejestrowane w CRPA nie będą mogły prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wyrobów akcyzowych. Z kolei podmioty zużywające wyroby akcyzowe nieprowadzące działalności gospodarczej i niebędące osobami fizycznymi (takie jak jednostki samorządu terytorialnego, wojsko, policja, straż graniczna) nie będą mogły nabywać zwolnionych od akcyzy - ze względu na ich przeznaczenie - paliw lotniczych, paliw żeglugowych i gazu LPG.

    NIK o resocjalizacji więźniów poprzez aktywizację zawodową

    Nastąpił wzrost aktywności pracowniczej i społecznej więźniów oraz zwiększenie ich zdolności do zatrudnienia. Przyczynił się do tego specjalny program szkoleń, które w ramach resocjalizacji prowadziła Służba Więzienna. Choć praca osadzonych po zakończonych szkoleniach była istotą projektu, to jednak jego założenia nie gwarantowały utrwalania zdobytych umiejętności. W konsekwencji większość uczestników projektu wykonywało nieodpłatne prace porządkowe i pomocnicze na rzecz zakładów karnych. W wielu przypadkach prace te pozostawały bez związku z tematem ukończonego szkolenia a wykonywane były przez krótkie okresy. Ograniczało to skuteczność wejścia na rynek pracy po opuszczeniu jednostki penitencjarnej.

    Podsumowanie operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021

    Od 31 maja do 6 czerwca 2021r. polska Policja uczestniczyła w międzynarodowej operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021 mającej na celu zwalczanie handlu ludźmi wykorzystywanymi do pracy przymusowej. Wydział dw. z Handlem Ludźmi Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, jako krajowy koordynator platformy EMPACT THB, koordynował działania podjęte przez wszystkie Komendy Wojewódzkie Policji i Komendę Stołeczną Policji. W operacji wzięli udział również funkcjonariusze Straży Granicznej, pracownicy Okręgowych Inspekcji Pracy oraz Sanepidu. Całość działań koordynowana była przez Europol.

    Trwają prace nad projektem nowelizacji przepisów i zasad regulujących obszar przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz prowadzenia postępowań pokontrolnych

    18.06.2021 odbyło się spotkanie zespołu roboczego Komendanta Głównego PSP do spraw opracowania projektu nowelizacji przepisów i zasad regulujących obszar przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz prowadzenia postępowań pokontrolnych.

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.