Kategorie

Okresy zatrudnienia przy ustalaniu wysokości odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika

 Okresy zatrudnienia przy ustalaniu wysokości odprawy z tytułu zwolnienia grupowego. Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika. / fot. Shutterstock
Okresy zatrudnienia przy ustalaniu wysokości odprawy z tytułu zwolnienia grupowego. Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika. / fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika (dokonywane zarówno w trybie zwolnień grupowych, jak i zwolnień indywidualnych) uprawnia do odprawy w wysokości 1, 2 lub 3-miesięcznego wynagrodzenia. Jakie okresy zatrudnienia u pracodawcy należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu wysokości odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika?

Wysokość odprawy w przypadku zwolnienia grupowego

Zgodnie z art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników z dnia 13 marca 2003 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1969) pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

  1. jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
  2. dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
  3. trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Polecamy: Wynagrodzenia 2020. Rozliczanie płac w praktyce

Na podstawie art. 10 ustawy odprawa w powyższej wysokości przysługuje także w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż przy tzw. zwolnieniach grupach. Są to tzw. zwolnienia indywidualne.

Zatrudnienie u danego pracodawcy

W praktyce pojawia się pytanie, jak rozumieć zwrot ustawodawcy „zatrudnienie u danego pracodawcy”. Czy do zakładowego stażu pracy pracownika wyliczanego na potrzeby ustalenia wysokości omawianej odprawy należy wliczać jedynie ostatni okres zatrudnienia, czy też wszelkie okresy zatrudnienia w przeszłości u danego pracodawcy?

Przepisy nie rozstrzygają wprost tej kwestii. Niemniej jednak literalna wykładnia prowadzi moim zdaniem do wniosku, iż powinny być liczone wszelkie okresy zatrudnienia pracownika. Sytuacja ta może stanowić szczególnie dotkliwe obciążenie dla pracodawców, gdy pracownik kilkakrotnie rozstaje się z firmą i dodatkowo z różnych powodów. Możliwe są także przypadki, że pracownik w przeszłości otrzymał już z tego powodu odprawę od pracodawcy. Ustawa nie wyłącza jednak wprost takich okresów zatrudnienia u danego pracodawcy na potrzeby wyliczania zakładowego stażu pracy przy odprawach. Dlatego też często może to w takich sytuacjach stanowić nadmierne obciążenie pracodawców i rodzić wątpliwości w świetle konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

W praktyce próbuje się powyższy stan ratować poprzez stosowanie wykładni celowościowej. W literaturze spotkać można pogląd, iż w przypadku wypłaty w poprzednich latach odprawy w oparciu o przepisy ustawy ze względów celowościowych okres ten nie powinien być ponownie zaliczany do stażu pracy przy wypłacie odprawy w przypadku kolejnego rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn[1]. Niemniej jednak wykładnia literalna przeczy moim zdaniem takiemu stanowisku[2] i dlatego uważam, iż kwestia ta wymaga wyraźnej interwencji ustawodawcy.

Jako argumenty przeciwne (przemawiające przy pozostaniem przy literalnej, niestety mniej korzystnej dla pracodawców wykładni ustawy) wskazać należy wskazać bowiem:

  • utrwalony w orzecznictwie SN sposób wliczania zakładowego stażu pracy na potrzeby długości okresu wypowiedzenia (uchwała SN z dnia 15 stycznia 2003 r., III PZP 20/02, OSNAPiUS 2003 nr 3, poz. 1);
  • trudności praktyczne z ustaleniem długości przerwy pomiędzy kolejnymi okresami zatrudnienia,
  • oddzielenie przypadków, gdy pracownik otrzymał z tytułu rozwiązania stosunku pracy w przeszłości odprawę od przypadków, gdy takiej nie otrzymał.

Pracownik przepracował w przeszłości 3 lata i otrzymała odprawę w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Po 2 latach został ponownie zatrudniony u pracodawcy i przepracował 1 rok, po czym znowu miały miejsce reedukacje etatów, którymi był objęty pracownik. W takiej sytuacji pracownik posiada 4 -letni staż zatrudnienia u danego pracodawcy, pomimo, iż jego ostatni okres zatrudnienia wynosił 1 rok. W świetle literalnej wykładni ustawy odprawa przysługuje więc w wysokości 2-krotności wynagrodzenia za pracę.

Reasumując, w obecnym stanie prawnym przy ustalaniu długości zakładowego stażu pracy pracownika na potrzeby wyliczenia omawianej odprawy należy zliczyć wszystkie okresy zatrudnienia bez względu na długość przerw między nimi.

Ze względu na istniejące argumenty celowościowe za odwrotnym stanowiskiem, kwestia ta wymaga moim zdaniem de lege ferenda wyraźnej interwencji ustawodawcy.

[1] Zob.  K.W. Baran, Uprawnienia pracowników w ramach zwolnień grupowych, MPP 2006/5; K.W. Baran, M. Lekston, Komentarz do art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników [w:] K.W. Baran, Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz, Warszawa 2019, s. 657–658; stanowisko K.W. Barana podzielił Sądu Okręgowy we Włocławku w wyroku z dnia 29 maja 2013 r., IV Pa 36/13, LEX nr 1715259. Por. także: B. Muszyńska, Kilka uwag na temat interpretacji art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, Gdańsko-Łódzkie Roczniki Prawa Pracy i Prawa Socjalnego 2015/ 5, s. 35.

[2] Za wliczaniem całości stażu pracy u danego pracodawcy na potrzeby wypłaty odprawy – W. Muszalski, komentarz do art. 8 ustawy, teza IV [w:] W. Muszalski, K. Walczak, Prawo pracy – akty wykonawcze – suplement. Komentarz, Warszawa 2006, Legalis; K. Walczak, komentarz do art. 8 u.z.g., teza IV.1 [w:] Komentarz do ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, red. J. Wratny, red. K.Walczak, Warszawa 2009, Legalis;  podobnie: P. Walorska, 2.5. Odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika [w:] Staż pracy, LEX 2014; T. Niedziński, komentarz do art. 8 u.z.g., teza 8 [w:] T. Niedziński, E. Nurzyńska-Wereszczyńska, Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Komentarz praktyczny z orzecznictwem i przykładami. Kazusy. Wzory pism. Schematy, tabele, Legalis 2016; K. Jaśkowski, E. Maniewska, J. Stelina, komentarz do art. 8 u.z.g., teza 3.2.2.[w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska, J. Stelina, Grupowe zwolnienia. Komentarz, Warszawa 2007, Lex/el.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    24 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.