Tematy - Dział spadku, Dziedziczenie ustawowe - INFOR.PL

Prawo cywilne reguluje sprawy, z którymi ludzie mają do czynienia na co dzień. Odgrywa pierwszoplanową rolę w systemie prawa prywatnego. Kodeks cywilny jest zbiorem przepisów z zakresu prawa cywilnego.

Zgodnie z polskim prawem, jeżeli spadkodawca nie pozostawił ważnie sporządzonego testamentu, do dziedziczenia dochodzą osoby wskazane w Kodeksie cywilnym.

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku

Spadkodawca (inaczej testator) to osoba fizyczna, po której spadek z chwilą śmierci przechodzi na spadkobierców. Może on wyrazić swoją wolę przez testament lub jeżeli tego nie uczyni – dziedziczenie odbędzie się w drodze ustawy.

Spadkobierca to podmiot, na który przechodzi ogół praw i obowiązków po osobie zmarłej.

Spadek to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy, które w chwili jego śmierci przechodzą na spadkobierców (następców prawnych) w drodze dziedziczenia.

Dział spadku polega na określeniu wartości całego majątku i jego podziale pomiędzy poszczególnych spadkobierców.

Wprowadzone zmiany w prawie spadkowym umożliwiają osobie sporządzającej testament przekazanie konkretnych składników swojego majątku poszczególnym osobom. Zmiana ma na celu ułatwienie dziedziczenia, stwarzając możliwości nie istniejące do tej pory w polskim prawie.

Spadkobiercy mogą dokonać działu spadku umownie lub w sądzie. W przypadku działu gospodarstwa rolnego sąd bada czy podział nie jest sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.

Mediacja ma swoje szczególne zastosowanie w rozwiązywaniu spraw majątkowych. Wchodzi ona w zakres tzw. mediacji cywilnych - sprawy kierowane do mediacji przez wydziały cywilne sądów lub na wniosek stron.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 czerwca 2010 r. stwierdził, że wierzyciel może zaskarżyć zgodny wniosek dłużnika oraz pozostałych uczestników postępowania o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, jeżeli w wyniku uwzględnienia tego wniosku przedmioty majątkowe objęte podziałem zostały nabyte przez uczestników niebędących dłużnikami.

Gdy spadkobierców jest kilku, muszą podzielić się majątkiem otrzymanym w spadku. Podziału można dokonać przed notariuszem lub gdy dochodzi do sporów - na drodze sądowej.

Testament jest jednostronną czynnością prawną, a spisanie testamentu nie oznacza braku możliwości jego zmiany. Wręcz przeciwnie, odwołanie testamentu jest zawsze możliwe aż do śmierci testatora.

W polskim prawie spadkowym nie ma możliwości dziedziczenia kontraktowego na podstawie umowy. Jedyną dopuszczalną umową o spadek po osobie żyjącej jest umowa o zrzeczenie się dziedziczenia.

W wypadku śmierci bliskiej osoby, jej prawa i obowiązki przechodzą automatycznie na spadkobierców. Ale aby mogli oni udowodnić swoje prawa potrzebne jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym określa on, kto i co dziedziczy po zmarłym.

Małżonek jest uprawniony do przejęcia połowy środków zgromadzonych w OFE przez zmarłego współmałżonka. Możliwe jest to w takim zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot wspólności majątkowej.

Dziedziczenie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje na podstawie ogólnych zasad prawa spadkowego. Powołanie do spadku może wynikać albo z ustawy albo z testamentu, przy czym dziedziczenie na podstawie ustawy następuje tylko w sytuacji, gdy spadkodawca, który posiadał udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, nie powołał spadkobiercy w testamencie, albo żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

Prawo polskie wprost nie odnosi się do pojęcia konkubinatu, ale często posługuje się określeniem „osoby bliskie”. Można stwierdzić, że konkubinat oznacza wspólne pożycie dwojga osób odmiennej płci, które nie zawarły związku małżeńskiego.

Małżonek nie dziedziczy w kilku różnych sytuacjach. Najprostsza to wówczas, gdy został pominięty w testamencie. Nie dziedziczy również wtedy, gdy zawarł umowę ze spadkodawcą, za jego życia, o zrzeczeniu się dziedziczenia.

Konieczność spłat i dopłat pomiędzy spadkobiercami zachodzi wówczas, gdy składniki masy spadkowej zostaną rozdzielone w naturze pomiędzy nich, bądź przyznane niektórym tylko spośród nich. Jak dokonać spłaty i dopłaty?

Artykuł ten jest kontynuacją innego artykułu w zakresie złożenia oświadczenia w zakresie przyjęcia lub odrzucenia spadku, ale z opóźnieniem (w przypadku dziedziczenia ustawowego). Będę się starała tu nie powtarzać się, ale poruszyć również inne problemy związane ze złożeniem oświadczeniem w zakresie trybu i sposobu przyjęcia spadku, ale w przypadku dziedziczenia z testamentu.

Co do zasady nie ma ograniczeń w dziedziczeniu. Oczywiście w zależności od tego, czy będzie to dziedziczenie ustawowe czy testamentowe, z reguły inny będzie krąg uprawnionych do dziedziczenia. Ustawodawca wymienił jednak dwa wyjątki od tej ogólnej zasady.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn zawiera przepisy dotyczące opodatkowania rzeczy i praw otrzymanych zarówno w drodze umowy i jak i dziedziczenia (a także m.in. zapisów i zachowku) - w tym również kwestię zwolnień od podatku (m.in. zupełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny). Tekst ujednolicony, stan prawny na 27 października 2020 r.

W razie braku testamentu ustawa określa, kto dziedziczy po zmarłym. W świetle prawa po rodzicach dziedziczą nie tylko dzieci naturalne, ale także adoptowane. Zakres powołania do spadku po dalszych krewnych zależy od rodzaju dokonanej adopcji.

W dniu 28 czerwca 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny. Mimo tego, że nowelizacja zmienia jedynie 5 artykułów w zakresie prawa spadkowego (z kilkudziesięciu) wprowadza spore zamieszanie, zmienia bowiem (pierwszy raz od uchwalenia obecnego kodeksu cywilnego w 1964 roku) porządek dziedziczenia i znacząco rozszerza grono spadkobierców ustawowych- dopuszczając do spadku m.in. dziadków spadkodawcy i ich zstępnych (wujostwo spadkobiercy i jego kuzyni). W praktyce oznacza to, mniejszą szansę na objęcie spadku przez Skarb Państwa, ale także większe (niż do tej pory) rozbicie spadku (im więcej osób dziedziczy, tym mniejsze są ich udziały).

W dniu 28 czerwca 2009r. weszły w życie nowe zasady dziedziczenia ustawowego wprowadziła je ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny.

Z dniem 28 czerwca 2009 r. zmieniły się zasady dziedziczenia ustawowego. Ustawodawcy nie udało się jednak uniknąć pomyłki – którą niebawem powinien naprawić. Projekt zmian wpłynął już do Ministerstwa Sprawiedliwości.

Rozszerzenie grona spadkobierców ustawowych powoduje, że do dziedziczenia powołani są również stosunkowo dalecy krewni jak wujostwo- czy kuzyni.

Od 28 czerwca 2009 r. dziadkowie zostaną dopuszczeni do dziedziczenia po swoich wnukach. Do tej pory dziedziczenie przebiegało wyłącznie w drugą stronę (wnukowie dziedziczyli po dziadkach).

Spadek można podzielić albo w postępowaniu sądowym albo w drodze umowy między spadkobiercami. Niniejszy artykuł będzie dotyczył przede wszystkim postępowania sądowego.

W określonych sytuacjach spadek po danej osobie może przypaść w udziale gminie lub Skarbowi Państwa i to nawet wtedy kiedy żyją bliscy krewni spadkodawcy.

Orzeczenie rozwodu lub separacji ma niebagatelne znaczenie dla dziedziczenia po byłym małżonku. Czasem wystarczy jednak samo wytoczenie powództwa (jeśli powód zmarł przed wydaniem wyroku)- aby odsunąć kogoś od dziedziczenia.

Spadkodawca powołał do spadku w drodze testamentu 2 swoich synów- nie uwzględniając trzeciego. Co się stanie jeśli jeden z nich odrzuci spadek? Czy w jego miejsce wstąpi trzeci syn?

Bardzo często spadek przypada więcej niż jednej osobie. Dlatego też po stwierdzeniu, komu przypada spadek należy go podzielić. Można to zrobić umownie lub przed sądem.

Moja siostra zmarła w dniu w październiku br. Miesiąc przed śmiercią wniosła do sądu pozew o rozwód z mężem z jego wyłącznej winy. Nie mieli dzieci, a nasi rodzice nie żyją. Kto będzie dziedziczył po mojej siostrze – tylko ja, czy ja wraz z jej mężem? Czy jej mąż zostanie wyłączony od dziedziczenia?

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje kolejne zmiany w kodeksie cywilnym. Mają one dotyczyć ostatniej księgi kodeksu, a mianowicie spadków.

Od 28 czerwca 2009 r. do grona spadkobierców ustawowych zostaną dopuszczeni również dziadkowie oraz rodzeństwo rodziców spadkodawcy – a w niektórych przypadkach nawet pasierbowie. To największa zmiana prawa spadkowego od 1964 roku kiedy uchwalono kodeks cywilny.

Częstym pytaniem dotyczącym prawa spadkowego są kwestię związane z wyłączeniem określonego przedmiotu z masy spadku – tak aby niektórzy spadkobiercy ich nie otrzymali. Kwestia wyłączenia z dziedziczenia niestety nie jest prosta.

Jest nas piątka kuzynostwa, kuzyn ( był kawalerem, nie miał dzieci ) zmarł, nie miał rodziców, ani żadnego rodzeństwa. Jedyną rodziną jaka żyje jesteśmy my. Jesteśmy dziećmi brata mamy kuzyna. Bardzo proszę o odpowiedź czy w takim przypadku możemy ubiegać się o spadek po zmarłym kuzynie ( miał mieszkanie własnościowe ).

Choć brzmi to paradoksalnie zachowku mogą domagać się spadkobiercy ustawowi – jeśli spadkodawca nie pozostawił testamentu. Ma to miejsce wówczas kiedy spadkodawca porozdawał swój majątek przed śmiercią.

W odróżnieniu od starej emerytury, środki zgromadzone w OFE podlegają dziedziczeniu, zgodnie z dokonanym przez ubezpieczonego rozrządzeniem (może wybrać osobę, która otrzyma pieniądze z konta emerytalnego) i przepisami ustawy.

Poza testamentem istnieje drugi sposób na rozporządzenie spadkiem – a konkretnie powołaniem do dziedziczenia. Przyszły spadkodawca ze swoim spadkobiercą ustawowym podpisuje umowę o zrzeczenie się dziedziczenia.

Dzieci poczęte przez spadkodawcę przed śmiercią, a nie urodzone przed jego śmiercią mogą dziedziczyć, jest to jednak jedyny przypadek dziedziczenia warunkowego.

Mieszkanie należące do spadku, często mogą być kością niezgody pomiędzy spadkobiercami, zważywszy na ich dużą wartość i funkcjonalność. Nie zawsze jednak nieruchomości podlegają tym samym regulacjom co inne przedmioty spadku.

Dzieci przysposobione (adoptowane) w sposób pełny – dziedziczą na takich samych zasadach jak dzieci własne spadkodawcy. Inaczej rzecz się ma z przysposobieniem niepełnym.

Jakkolwiek wydaje się to niesprawiedliwe, dziadkowie spadkodawcy nie są spadkobiercami ustawowymi. Oznacza to, że nawet jeśli dziadkowie żyją – spadek może przypaść Skarbowi Państwa.

Podatkowi od spadku i darowizn podlega nabycie rzeczy i praw majątkowych m.in. w drodze dziedziczenia.

Dział spadku wiąże się z wieloma zasadami, których nie ma przy zwykłym zniesieniu współwłasności. W trakcie należy pamiętać m.in. o darowiznach uczynionych na rzecz spadkobierców przez spadkodawcę.

Dział spadku, Dziedziczenie ustawowe

Kodeks cywilny

Dziedziczenie ustawowe

Wydziedziczenie

Spadkodawca

Spadkobierca

Spadek

Dział spadku

Co umożliwia zapis windykacyjny w testamencie?

Jak podzielić odziedziczone gospodarstwo rolne?

Mediacja cywilna - podział majątku, dział spadku

Wierzyciel może zaskarżyć wniosek dłużnika o podział majątku

Podział majątku otrzymanego w spadku

Czy można odwołać testament?

Umowa o zrzeczenie się prawa do dziedziczenia

Jak napisać wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Czy małżonek dziedziczy środki zgromadzone w OFE?

Dziedziczenie udziałów w spółce z o.o. przez nieletnich spadkobierców

Czy konkubenci dziedziczą po sobie

Kiedy małżonek nie dziedziczy?

Spłaty i dopłaty na rzecz spadkobierców

Złożenie oświadczenia w zakresie przyjęcia lub odrzucenia spadku z opóźnieniem w przypadku dziedziczenia testamentowego

Rzecznik Praw Obywatelskich może być podmiotem postępowania o dział spadku

Prokurator może być podmiotem postępowania o dział spadku

Kto nie może być spadkobiercą

Ustawa o podatku od spadków i darowizn (stan prawny na 27 października 2020 r.)

Jak dziedziczy adoptowany?

Nowe zasady dziedziczenia - poradnik

Nowe dziedziczenie ustawowe w KC

Nowe zasady dziedziczenia do poprawki

Kiedy spadek odziedziczy wujek, a kiedy kuzyn

Kiedy dziadkowie dziedziczą

Sprawy o dział spadku

Kiedy spadek przypada Skarbowi Państwa

Rozwód i separacja a kwestie dziedziczenia

Odrzucenie spadku przez jednego ze spadkobierców testamentowych

Dział spadku

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia

Szykują się zmiany w dziedziczeniu

Nowe zasady dziedziczenia ustawowego

Jak wyłączyć określoną rzecz lub osobę z dziedziczenia

Czy dziedziczę po kuzynie

Kiedy zachowek przysługuje przy dziedziczeniu ustawowym

Jak dziedziczy się środki na OFE

Na czym polega zrzeczenie się dziedziczenia

Dziedziczenie dzieci poczętych (pogrobowców).

Mieszkania spółdzielcze w spadku

Jak dziedziczą dzieci adoptowane

Co się należy dziadkom spadkodawcy

Podatek od spadku a dział spadku

Jak dzielić spadek?