Encyklopedia prawa, Renta

ZUS informuje, że osoba, która już ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, może w pewnych przypadkach złożyć do ZUS wniosek (na druku ERPO) o przeliczenie wysokości świadczenia. W takim przypadku ZUS sprawdzi, czy może emeryturę lub rentę podwyższyć. Po złożeniu wniosku ERPO ZUS na pewno nie może świadczenia zmniejszyć - może tylko podwyższyć. W komunikacie z 17 marca 2026 r. ZUS poinformował, że w portalu eZUS pojawiła się elektroniczna wersja wniosku ERPO o przeliczenie emerytury lub renty.

Zniżki na przejazdy, tańsze leki czy zwolnienie z abonamentu RTV to tylko część przywilejów dostępnych po okazaniu legitymacji emeryta-rencisty. W 2026 roku dokument ten nadal daje dostęp do wielu ulg i zniżek, a od lipca planowane są zmiany w jego wyglądzie i zabezpieczeniach.

Dostałeś z ZUS-u prośbę o potwierdzenie, że żyjesz? Jeśli tak, to lepiej na nie odpowiedz, bo od tego zależy czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie nadal wypłacał Ci emeryturę lub rentę.

ZUS płaci prawie 1500 zł na te choroby w ramach renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a w przypadku całkowitej niezdolności do pracy wypłaca około 1980 zł. Sprawdź czy masz szansę na orzeczenie o niezdolności do pracy.

Śmierć rodzica to nie tylko tragedia emocjonalna, ale często także finansowa, zwłaszcza gdy zmarły był jedynym żywicielem rodziny. W takich sytuacjach kluczowym wsparciem staje się renta rodzinna. Jednak w 2026 roku wielu wnioskodawców przeżywa rozczarowanie, gdy ZUS odrzuca ich wnioski. Najwięcej wątpliwości budzą sytuacje, w których zmarły rodzic w chwili śmierci nie posiadał zatrudnienia. Czy fakt bycia bezrobotnym przekreśla szanse dzieci na pieniądze?

To nie tylko procentowa podwyżka. Za nowymi wyliczeniami waloryzacyjnymi kryją się konkretne kwoty, limity i zmiany, które mogą realnie wpłynąć na wysokość świadczeń emerytalno-rentowych. Na pewno wielu przekona się o tym przy najbliższym przelewie.

Tak zwana renta wdowia jest świadczeniem umożliwiającym łączenie własnej renty lub emerytury z rentą rodzinną po zmarłym małżonku. Świadczenia te podlegają waloryzacji przez ZUS, a maksymalna kwota renty wdowiej jest ograniczona limitem. Sprawdź, co się zmieni w zakresie wysokości świadczenia.

Czy za alkoholizm można dostać rentę z ZUS? W 2026 roku sam nałóg to za mało, aby otrzymać świadczenie. Kluczowa jest niezdolność do pracy wywołana poważnymi powikłaniami, takimi jak marskość wątroby czy alkoholowe uszkodzenia układu nerwowego. Jakie dokumenty są niezbędne? Na jaką kwotę po waloryzacji z 1 marca 2026 roku możesz liczyć?

Od 1 marca 2026 roku świadczenia emerytalno-rentowe oraz dodatki wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zostały zwaloryzowane. Podwyżka wyniosła 5,3 procent, a cały proces odbywa się z urzędu – bez konieczności składania wniosku. Odpowiednie komunikaty w tej sprawie zostały opublikowane w Monitor Polski.

Wielu osobom odróżnienie niepełnosprawności od niezdolności do pracy sprawia kłopoty, co powoduje kłopotliwe nieporozumienia. Czasem można usłyszeć, że osoba, która np. straciła kończynę, jest niepełnosprawna, a nie otrzymała renty. ZUS wyjaśnia, że niepełnosprawność i niezdolność do pracy to dwa różne pojęcia, a orzeczenie niepełnosprawności nie zawsze decyduje o rencie. O zakwalifikowaniu poszczególnych osób do kategorii niepełnosprawnych, czy niezdolnych do pracy decydują odmienne przesłanki, różny jest ich podział na stopnie, mają odrębne podstawy prawne i wywołują inne skutki prawne. Zdaniem Krzysztofa Cieszyńskiego, regionalnego rzecznika prasowego ZUS w województwie pomorskim - granica między byciem osobą z niepełnosprawnością a niezdolną do pracy jest wyraźna, choć dla wielu nieoczywista. Różne podstawy prawne i odmienne przesłanki orzecznicze sprawiają, że te dwa statusy niosą ze sobą zupełnie inne skutki w życiu zawodowym.

Nie każdy jest świadomy tego, że praca zarobkowa na emeryturze (lub podczas pobierania renty), może pozbawić emeryta (lub odpowiednio – rencistę) świadczenia emerytalno-rentowego. Mowa o tzw. limitach dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Zgodnie z komunikatem Prezesa ZUS z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent – od 1 marca 2026 r., limity te ulegają zmianie. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.

Do końca lutego renciści i wcześniejsi emeryci, którzy w 2025 r. dorabiali do swoich świadczeń, mają czas, by poinformować ZUS o dodatkowych przychodach. Chodzi m.in. o wynagrodzenia z umowy o pracę, umowy-zlecenia czy też o przychody z prowadzonej działalności gospodarczej – przypomniał ZUS.

9 lutego br. Prezes GUS ogłosił komunikat, z którego wynikają ostatnie brakujące dane potrzebne do wyliczenia rzeczywistego wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (tj. komunikat w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.). Wynika z niego, że w tym roku, świadczenia emerytalno-rentowe nie wzrosną o prognozowane w ostatnim czasie 5,08 proc., a ostateczny wskaźnik waloryzacji (który 11 lutego br. został potwierdzony przez MRPiPS) będzie wyższy. ZUS rozwiał natomiast wątpliwości, że waloryzacja emerytur i rent, będzie w tym roku wyłącznie procentowa.

Rok 2026 zapisze się w systemie emerytalnym jako moment przełomowy, gdyż po raz pierwszy w historii waloryzacji obejmie rentę wdowią – świadczenie, które zaczęło obowiązywać od 1 lipca 2025 roku. Dla ponad miliona seniorów oznacza to realny wzrost miesięcznych dochodów.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwaloryzuje wypłacane świadczenia emerytalno-rentowe oraz dodatki. Od 1 marca 2026 roku świadczenia wzrosną o 5,3 procent. Czy świadczeniobiorcy powinni składać wnioski o podwyżkę świadczeń?

15 stycznia 2026 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) ogłosił komunikat, z którego wynikają dane na temat inflacji odnotowanej w gospodarstwach domowych emerytów i rencistów w 2025 r. (w stosunku do roku 2024) – jest to jeden z dwóch wskaźników, na podstawie którego ustalana jest wysokość waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Z najnowszych danych wynika, że emerytury i renty wzrosną od 1 marca 2026 r. o wyższe kwoty, niż dotychczas prognozowano.

Emerytura i renta jednocześnie? Wyjaśniamy zasady zbiegu świadczeń w ZUS. Choć standardowo pobiera się tylko jedno świadczenie, istnieją wyjątkowe sytuacje, w których ZUS wypłaca oba naraz. Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z tej możliwości i jak procedura wygląda w praktyce? Oto szczegóły.

W związku z dużą dysproporcją w zakresie wysokości kwoty wolnej od potrąceń pomiędzy świadczeniami emerytalno-rentowymi, a wynagrodzeniem za pracę – do Sejmu trafił postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby dla każdego obywatela, kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosiła tyle samo. Sejmowe BEOS uznało, że konsekwencją wprowadzenia powyższej zmiany byłoby to, że – „przeważająca większość emerytów i rencistów ze względu na wysokość pobieranych przez nich świadczeń nie podlegałaby egzekucji należności, do których uiszczenia są zobowiązani”, jednak pomimo tego – posłowie zdecydowali się skierować sprawę do MRPiPS.

Od marca 2026 roku renta socjalna wzrośnie do 1970,60 zł miesięcznie. Podwyżka wynika z przyjętego przez rząd wskaźnika waloryzacji na poziomie 4,88 proc. Uprawnieni będą otrzymywać świadczenie w tej wysokości przez kolejnych 12 miesięcy, aż do lutego 2027 roku. Oto szczegóły.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami – ZUS nie zwróci nienależnie pobranych składek po upływie 5 lat, a jednocześnie – bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego (a zatem nawet po upływie 25 lat) może wydać decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym, czyli stwierdzić, że nie miał podstaw do ich pobierania. Wówczas – zamiast zwrócić nienależnie pobrane składki obywatelowi – pieniądze przepadają na rzecz budżetu państwa. W związku z powyższym, powstała petycja, która ma usunąć tę „czarną dziurę” w przebiegach ubezpieczeniowych, przez którą – „obywatel traci wszystko: składki, okres ubezpieczenia, prawo do świadczeń i zaufanie do Państwa”.

Zgodnie z komunikatem ZUS z 18 listopada 2025 r. – od 1 grudnia 2025 r. zmianie ulegają limity dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.

ZUS może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy nie tylko w przypadku poważnych chorób, takich jak schorzenia serca czy nowotwory, ale również z powodu depresji i chorób dermatologicznych. Oto szczegóły.

Jedna z rent wypłacanych przez ZUS cieszy się niewielkim zainteresowaniem, a wszystko dlatego, że jest praktycznie nieznana. To nie jej warunki są powodem braku popularności - wielu uprawnionych po prostu nie wie o jej istnieniu. Jakie kroki należy podjąć, aby otrzymać to świadczenie?

Limit wypłaty renta wdowia w 2026 roku może wzrosnąć do kwoty 5911 zł brutto, ale temat nie kończy się na waloryzacji. Jest też petycja 77-2025, która wciąż wywołuje dyskusje o obniżeniu limitu wieku uprawniającego do świadczenia. Resort kierowany przez Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk wskazał, że zmiany nie są wykluczone, jednak pierwszy możliwy termin ich wprowadzenia jest odległy.

Renciści i wcześniejsi emeryci muszą przestrzegać limitów dorabiania. W przeciwnym razie ZUS zmniejszy lub zawiesi rentę bądź emeryturę. Ile można dorobić do renty i emerytury w 2025 roku? Znamy limity dorabiania obowiązujące od grudnia 2025 roku do lutego 2026 roku. Będą wyższe o 16,10 zł oraz 30 zł.