Opieka nad dzieckiem, Niepełnosprawność

Państwo otworzyło pracownikom drzwi do większej liczby dni wolnych, ale jednocześnie rozbudowało katalog zasad regulujących ich wykorzystanie. Nowelizacja przepisów work-life balance przyniosła więcej możliwości odpoczynku, ale jednocześnie sprawiła, że korzystanie z nich wymaga znacznie większej orientacji w przepisach. Łatwo bowiem przeoczyć, które wolne jest płatne, które przepada z końcem roku, a które trzeba zgłosić z wyprzedzeniem.

Pełnomocniczka rządu ostrzega osoby z niepełnosprawnościami przed nieuczciwymi ofertami dotyczącymi świadczenia wspierającego. Pośrednicy żądają wysokich opłat za pomoc, a niektórzy obiecują nawet pewne uzyskanie punktów. Na co trzeba szczególnie uważać?

Na opiekę nad chorym dzieckiem rodzic otrzymuje zwolnienie lekarskie. Ile dni w ciągu roku przysługuje? Ile płatne jest zwolnienie na dziecko? Do ilu lat dziecka jest wystawiane? Co w przypadku, gdy drugi rodzic nie pracuje?

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Świadczenie można otrzymać w przypadku opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Komu konkretnie przysługuje zasiłek i przez jaki okres?

Kupno samochodu osobowego we współwłasności, np. wraz z małżonkiem na zasadzie wspólności majątkowej, nie pozbawia osoby z orzeczonym stopniem niepełnosprawności prawa do zwolnienia z 2-proc. podatku od czynności cywilnoprawnych. Taką wykładnię potwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 7 maja 2026 r. Podatek zapłaci jednak drugi współwłaściciel – od swojej części ceny.

Ulga rehabilitacyjna jest jedną z ważnych form wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Jej zakres jest jednak ograniczony. Czy jest szansa na rozszerzenie ulgi o prywatne wizyty lekarskie? To postulat, który co jakiś czas zgłaszają osoby z niepełnosprawnościami.

Ministerstwo rodziny planuje reformę systemu orzecznictwa i świadczeń przysługujących osobom z niepełnosprawnościami. Chociaż w tym momencie dopiero rozpoczęły się prace analityczne, to zapowiadane zmiany już budzą wątpliwości osób z niepełnosprawnościami. Pojawiły się też ważne postulaty.

W dniach 8-9 maja 2026 roku, w formule stacjonarnej (CIC Warsaw) oraz online, odbędzie się Konferencja “Nowoczesne trendy kształtujące widoczność i prawa osób z niepełnosprawnościami” organizowana przez Fundację Avalon. Będzie to ogólnopolskie forum dialogu poświęcone prawom, widoczności i jakości życia osób z niepełnosprawnościami w Polsce, a także przestrzeń merytorycznej, międzysektorowej rozmowy, która łączy środowisko osób z niepełnosprawnościami, organizacje społeczne, administrację publiczną, biznes oraz media.

Coraz więcej ojców korzysta z urlopu rodzicielskiego, a coraz mniej z ojcowskiego. Dane ZUS zaskakują - nagła zmiana nastąpiła w 2023 r. Ile płatny jest urlop rodzicielski? Co zmieniło się w przepisach prawa pracy? Dlaczego panowie przestają brać 2-tygodnie w 100% płatnego urlopu ojcowskiego?

2 dni wolnego, które przepadły niejednemu pracownikowi w 2025 r. to tzw. opieka na dziecko zdrowe (art. 188 Kodeksu pracy). Wymiar 2 dni wolnego przysługuje na rok kalendarzowy, a więc niewykorzystane dni opieki do 31 grudnia 2025 roku przepadły. Jak napisać wniosek o 2 dni opieki na dziecko w 2026 roku? Pobierz wzór.

2026 rok nie obfituje w zmiany skierowane do osób z niepełnosprawnościami. Dotyczy to szczególnie kwot dostępnych świadczeń. Czy zmienią się kryteria? Co z możliwością łączenia różnych form wsparcia? Poniżej kilka odpowiedzi na często zadawane pytania o możliwe nowości w prawie.

Naruszenie sprawności organizmu spowodowane przez choroby narządu wzroku, w tym wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku – w przypadku spełnienia określonych kryteriów – mogą stanowić podstawę do wydania orzeczenia o niepełnosprawności (w stosunku do osób, które nie ukończyły 16 roku życia) lub odpowiednio – orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (w stosunku do osób, które ukończyły 16 rok życia). Te z kolei – w określonych przypadkach, mogą dawać prawo do niemałych świadczeń pieniężnych, które w przypadku, gdy niepełnosprawne jest dziecko, mogą opiewać nawet na łączną kwotę 3 601,84 zł miesięcznie (jako połączenie świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego), a w przypadku niepełnosprawnych dorosłych – na 4 568,84 zł miesięcznie (jako połączenie świadczenia wspierającego i zasiłku pielęgnacyjnego).

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonało przeglądu stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym. Rząd widzi potrzebę zmian zasad przyznawania świadczenia. W dokumencie nie ma jednak zbyt wielu szczegółów. Czy jest szansą na reformę?

Począwszy od 2026 r., pacjenci zdiagnozowani z wybranymi chorobami – takimi jak schorzenia układu krążenia, cukrzyca, nowotwory złośliwe, choroby oddechowe oraz znaczne upośledzenie wzroku lub słuchu – uzyskają prawo do ubiegania się o comiesięczne wsparcie finansowe w wysokości powyżej 200 zł. Środki te mają na celu częściową refundację ponoszonych wydatków na opiekę w sytuacji, gdy stan zdrowia utrudnia samodzielne prowadzenie życia. Ostateczna decyzja o przyznaniu świadczenia będzie podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem szczegółowej analizy okoliczności życiowych i medycznych wnioskodawcy.

Można otrzymać 1,5 tys. zł z ZUS miesięcznie z programu Aktywni rodzice w pracy. Pieniądze te można przeznaczyć na babcię lub nianię dla dziecka od 12. do 35. miesiąca życia. Jakie trzeba spełniać warunki? Kiedy najlepiej złożyć wniosek do ZUS?

Czy rodzic może skorzystać z ulgi na pełnoletnie niepełnosprawne dziecko, które prowadziło działalność gospodarczą jedynie przez dwa miesiące w roku? Dla udzielenia odpowiedzi na to pytanie kluczowe są szczegółowe okoliczności sprawy.

Podeszły wiek – jeżeli wynika z niego obniżenie sprawności danej osoby na poziomie, który powoduje ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, czyli w codziennym funkcjonowaniu – jest czynnikiem, który, w sposób pośredni, może determinować niepełnosprawność danej osoby. Z danych GUS wynika, że ponad 63 proc. wszystkich osób niepełnosprawnych w Polsce, to osoby w wieku powyżej 60 roku życia. Jeżeli zachodzą ku temu przesłanki – warto, żeby osoby w wieku senioralnym, zadbały o uzyskanie dla siebie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ponieważ na jego podstawie, przysługuje im prawo do szeregu świadczeń, ulg i uprawnień.

Wsparcie udzielane przez ośrodki pomocy społecznej obejmuje nie tylko zasiłki stałe, okresowe czy celowe. To również mniej znane świadczenia i usługi, o którym nie każdy wie. Jaką pomoc można uzyskać w MOPS w 2026 r.? Czy trzeba spełnić dodatkowe kryteria? Oto kilka ważnych przykładów!

Świadczenie, którego celem jest udzielenie osobie niepełnosprawnej, mającej potrzebę wsparcia, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tej osoby – w przypadku jej śmierci, (za miesiąc w którym nastąpił zgon) przysługuje również jej bliskim. Konieczne jest jednak spełnienie określonego przez ustawodawcę warunku, co w praktyce – z powodu niewydolności systemu, nierzadko okazuje się niemożliwe. Interweniuje RPO.

Państwo daje więcej wolnego, ale… liczy każdą godzinę. Pracownicy zyskują nowe prawa, lecz w chaosie przepisów łatwo coś przegapić. Nowelizacja work-life balance miała być prostym wdrożeniem unijnych dyrektyw, ale w praktyce nie tylko dołożyła pracownikom solidny pakiet wolnego. Pojawił się solidniejszy zestaw reguł, wyjątków i haczyków. Niby więcej odpoczynku, niby większe bezpieczeństwo, niby europejski standard, ale w szczegółach czają się liczne pułapki.

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie wspierające, wypłacane przez ZUS, obejmie szerszą grupę osób z niepełnosprawnością – tych, które w decyzji wojewódzkiego zespołu uzyskały co najmniej 70 punktów w skali potrzeby wsparcia. Do końca listopada 2025 r. ZUS przyjął 188,5 tys. wniosków.

Czym jest pułapka rentowa i dlaczego trzeba ją zlikwidować? To zjawisko społecznie niesprawiedliwe. Dotyczy aż 40% osób z niepełnosprawnościami. Kilkanaście organizacji apeluje do resortu finansów o likwidację pułapki.

W dniu 27 sierpnia 2025 r., na biurko Prezydenta Karola Nawrockiego, trafiła petycja obywatelska, w której jej autorka domagała się podjęcia przez Prezydenta inicjatywy ustawodawczej, mającej na celu taką zmianę ustawy z dnia 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym, aby świadczenie wspierające przysługiwało w pełnej wysokości (czyli w kwocie 4 134 zł miesięcznie), bez konieczności uczestniczenia w procedurze ustalania poziomu potrzeby wsparcia – osobom legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które są niezdolne do samodzielnej egzystencji.

Orzeczenie o niepełnosprawności można uzyskać nie tylko z powodu widocznych ograniczeń ruchowych. W 2026 roku katalog chorób zostanie doprecyzowany i będzie obejmował również schorzenia psychiczne, metaboliczne i neurologiczne.

W 2026 roku utrzymano system wsparcia dla pracodawców, którzy zatrudniają osoby z niepełnosprawnościami. Dofinansowania z PFRON obejmują zarówno wynagrodzenia, jak i dopłaty do wyposażenia stanowiska pracy.