Pomoc społeczna, DPS

Większość form wsparcia (świadczenie wspierające, renty, dodatek i zasiłek pielęgnacyjny) wymagają orzeczeń lub formalnych stopni niepełnosprawności. Są jednak dostępne świadczenia, które mogą być udzielane bez orzeczeń. Na jakie wsparcie można liczyć?

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad projektem nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. W wyniku nowelizacji określone zostaną wymagania, jakie musi spełniać osoba realizująca usługi opiekuńcze i sąsiedzkie.

Osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej takie jak: zasiłek stały, zasiłek okresowy czy zasiłek pielęgnacyjny. Opiekunom osób niepełnosprawnych przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Sprawdźmy, jakie warunki należy spełnić, żeby MOPS wypłacił te świadczenia i jaka jest ich wysokość w 2026 roku.

Sejmowa Komisja do Spraw Petycji staje w obronie pracowników, którzy zostali pominięci przy przyznawaniu dodatków motywacyjnych. W oficjalnym dezyderacie skierowanym do Premiera, Komisja domaga się analizy propozycji przyznania dodatku w wysokości 1000 zł brutto grupie pracowników, którzy mimo wykonywania kluczowych zadań, nie zostali objęci rządowymi programami wsparcia.

21 listopada, w Dniu Pracownika Socjalnego, na stronie Prezydenta RP pojawiły się życzenia skierowane do ludzi, którzy na co dzień mierzą się z najtrudniejszymi ludzkimi historiami. Między wierszami widać opowieść o 35 latach polskiej pomocy społecznej, o roli samorządów – i o tym, że ci, którzy pomagają innym, sami coraz częściej potrzebują wsparcia.

Czekają nas spore zmiany dla osób z niepełnosprawnościami, dla rodzin i osób samotnie gospodarujących znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej, życiowej i zdrowotnej, w tym dla seniorów. Ogłoszono projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (numer projektu: UD315) ma na celu wdrożenie pierwszego etapu szerokiej reformy systemu pomocy społecznej, skoncentrowanej na zwiększeniu dostępności i jakości usług, lepszej koordynacji wsparcia oraz wzmocnieniu działania pewnych instytucji i form pomocy.

W 2026 roku będą obowiązywać doprecyzowane przepisy dotyczące kierowania osób z niepełnosprawnościami do domów pomocy społecznej. Zmiany mają na celu skrócenie procedur i większe wsparcie rodzin.

Osoby ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej często zapominają o ważnej roli, jaką odgrywa rodzinny wywiad środowiskowy. Jest to podstawowe narzędzie, które pozwala na ocenę sytuacji majątkowej i rodzinnej. Kto i gdzie przeprowadza taki wywiad? Czy jest on obowiązkowy?

Czy pracownik socjalny musi przejść wszystkie stopnie awansu po kolei? Ile czasu trzeba czekać na awans? Ministerstwo Rodziny wyjaśnia zasady ścieżki zawodowej w odpowiedzi na interpelację poselską. Wyjaśniamy, co musi spełnić kandydat.

Na skutek interwencji Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski, które w dniu 18 marca br. zwróciło się do MRPiPS w sprawie konieczności wyeliminowania dostrzeżonej przez samorządy luki w przepisach, która pozwala rodzinom seniorów na pozbawianie ich całego majątku (wartego nawet kilka milionów złotych) i umieszczanie ich w DPS-ach, za które finalnie koszt ponosi gmina (pomimo, że istnieje notarialna umowa zobowiązaniowa, na podstawie której rodziny tych seniorów powinny zapewniać im, do końca życia, opiekę i ponosić koszty ich utrzymania) – MRPiPS powołało specjalny Zespół, którego celem jest reforma systemu pomocy społecznej.

"Jeśli miałbym do końca życia mieszkać w DPS, to wolałbym umrzeć" - tak mocne słowa można było usłyszeć w środę 13 maja 2025 r. na proteście osób z niepełnosprawnościami oraz ich rodzin i asystentów. Protest miał miejsce przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, a jego celem były apele o jak najszybsze wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej. Jeżeli prześledzimy zadania domu pomocy społecznej, które wynikają wprost z przepisów możemy stwierdzić, że to właśnie tego rodzaju pomoc jest świadczona co do osób z niepełnosprawnościami. Jednak osoby z niepełnosprawnościami nie chcą "kończyć" w DPS, chcą mieć osobistych pomocników, asystentów i żyć w swoich dotychczasowych warunkach.

Świadczenia otrzymywane w ramach programu „Aktywny rodzic” nie będą miały wpływu na prawo do zasiłków i innych form pomocy społecznej. Co to oznacza w praktyce?

Czy diety członków komisji wyborczych wlicza się do dochodu w pomocy społecznej? Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęła interpelacja w tej sprawie.

Nie wszystkie świadczenia można łączyć. Jest to ważne zagadnienie dla osób z niepełnosprawnościami ich opiekunów. Spróbujemy pokazać je na kilku wybranych przykładach. W rzeczywistości jest ich znacznie więcej.

W wielu miastach i gminach w Polsce, obowiązują tzw. miejskie lub gminne programy osłonowe w zakresie zmniejszenia wydatków ponoszonych na leki przez mieszkańców danego miasta lub gminy. W ramach tychże programów – nierzadko można uzyskać wsparcie finansowe na zakup leków sięgające nawet 250 zł miesięcznie. Tak jest np. w mieście i gminie Wasilków, w województwie podlaskim, w których aktualnie obowiązujący program pomocy lekowej został ustalony na lata 2024-2026.

Ile zarabia pracownik pomocy społecznej? A ile powinien zarabiać? Związkowa Alternatywa domaga się radykalnej poprawy warunków pracy i wynagrodzeń zatrudnionych w tym sektorze. Związek oczekuje skokowego wzrostu płac, dotrzymania przez rząd złożonych wcześniej obietnic, a także zapewnienia urlopu regeneracyjnego i warunków do rozwoju zawodowego dla wszystkich zatrudnionych w sektorze pomocy społecznej.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje wyższe kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania stypendium szkolnego. Nie zmieniły się kwoty świadczeń.

Jak obniżyć koszty obsługi zadań pomocy społecznej? Postulaty Komisji ds. Polityki Społecznej i Ochrony Zdrowia Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza dotyczące usprawnienia działania organów pomocy społeczne.

Rządowy program dofinansowania wynagrodzeń obejmuje pracowników realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej. Wsparcie dotyczy też pracowników ośrodków pomocy społecznej, które przekształciły się w centrum usług społecznych. W takim przypadku do otrzymania dodatku motywacyjnego uprawnieni są przede wszystkim pracownicy zatrudnieni w zespole do spraw realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej.

Od 1 stycznia 2025 r. wzrosły kryteria dochodowe dla świadczeń z pomocy społecznej. Podwyższeniu uległy również kwoty świadczeń pieniężnych. Oznacza to, że więcej osób otrzyma pomoc i będzie ona miała wyższą wartość. Kto ma powody do zadowolenia?

Od 1 stycznia 2025 r. wzrosły kryteria dochodowe w pomocy społecznej, co wpływa również na wsparcie w ramach programu „Posiłek w domu i w szkole”. Ile wynoszą aktualne progi? Kto może ubiegać się o świadczenia?

Takiej podwyżki progów dochodowych i kwot samych świadczeń nie było od lat. Nadchodzi znacząca zmiana w pomocy społecznej, która ma przynieść realną poprawę sytuacji najbardziej potrzebujących. Od stycznia nie tylko więcej osób będzie się mogło ubiegać o pomoc państwa. Wyższe będą też kwoty samych świadczeń. 

Problem 1. Przekraczające 4000 zł (od marca 2025 r.) świadczenie wspierające wlicza się do dochodu osoby niepełnosprawnej. Powoduje to utratę preferencji w MOPS co do możliwości otrzymania tańszych usług i świadczeń. Problem 2 to pozbawienie świadczenia wspierającego osoby niepełnosprawne jako sankcja za pobyt w całodobowym domu opieki, za który np. rodzina starszej, schorowanej osoby musi zapłacić np. 5000 zł za miesiąc. Osoba niepełnosprawna jest wykluczona ze świadczenia wspierającego, a rodzina płaci wspomniane 5000 zł bez szans refundacji. 

W dniu 24 grudnia br., rząd przyjął projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (nr w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UC29), który w wprowadza zmiany w zakresie świadczeń przysługujących w ramach programu „Aktywny rodzic” (tj. świadczenia „aktywni rodzice w pracy”, „aktywnie w żłobku” i „aktywnie w domu”). Sprowadzają się one do umożliwienia jednoczesnego pobierania ww. świadczeń ze świadczeniami z pomocy społecznej oraz innymi formami wsparcia, które opierają się na definicji dochodu z ustawy o pomocy społecznej.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Świadczenia z programu „Aktywny Rodzic” zostaną wyłączone z definicji dochodu.