Pomoc społeczna, DPS

Na początku lutego 2026 roku wzrosły limity dochodowe uprawniające do pobierania dodatku mieszkaniowego. Przypominamy ważne informacje o tej formie pomocy. Kto może uzyskać dodatek mieszkaniowy, jakie są aktualne kryteria dochodowe i normatywy powierzchni mieszkania?

Od 30 września obowiązują przepisy rozporządzenia w sprawie Programu Bonu Senioralnego na lata 2026–2028. Zadaniem gmin jest realizacja usług wsparcia obejmujących zaspokajanie podstawowych potrzeb życia codziennego osób, które ukończyły 65. rok życia. Jak gminy powinny przyznawać bon senioralny?

Zasiłek stały okresowy i celowy to ważne świadczenia, o które mogą ubiegać się m.in. osoby z niepełnosprawnościami. Ośrodki pomocy społecznej wypłacają też świadczenia rodzinne, w tym zasiłek pielęgnacyjny. Na jakich zasadach można otrzymywać takie wsparcie? Ile wynoszą zasiłki? Oto najważniejsze kryteria na 2026 rok i odpowiedzi na najważniejsze pytania!

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego? Odpowiadamy!

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad projektem ustawy reformującym system pomocy społecznej. Do projektu wpłynęło ponad 1000 uwag. Nowa wersja nowelizacji ustawy o pomocy społecznej zostanie ponownie przekazana do uzgodnień międzyresortowych, a ostateczny kształt projektu zostanie opracowany po drugiej turze uzgodnień.

Uprawnienie do dodatkowego urlopu powstaje na mocy przepisów. Pracodawca obowiązku sporządzania ani wręczania pracownikowi socjalnemu odrębnego pisma potwierdzającego nabycie takiego prawa.

Usługi opiekuńcze przysługują osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn. Nowe przepisy porządkują i standaryzują świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. To koniec sytuacji, w której sposób świadczenia pomocy zależał głównie od praktyki konkretnej gminy.

Aż w blisko 300 gminach seniorzy nie mieli zapewnionych usług opiekuńczych w domu, choć takie wsparcie wynika z ustawy o pomocy społecznej. To najważniejszy wniosek z najnowszego raportu NIK. Problem pojawia się w najgorszym możliwym momencie – tuż przed wdrażaniem Bonu Senioralnego, na który państwo przewidziało miliard złotych. Czy bon będzie realizowany, skoro gminy już teraz sobie nie radziły?Bon

Na koniec 2025 roku w województwie mazowieckim działało 338 stacjonarnych zakładów pomocy społecznej - o 8,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Placówki dysponowały łącznie 20,4 tys. miejsc, a przebywało w nich 18,5 tys. mieszkańców - wynika z danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny.

Czy rodzic ma obowiązek ponosić koszty przymusowego pobytu dorosłego dziecka w DPS? Przepisy wskazują w jakich sytuacjach może do tego dojść. Przewidziano w nich konkretną procedurę, która musi zostać wyczerpana, aby móc obciążyć kosztami wstępnych.

Rzecznik Praw Obywatelskich zażądał od Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pilnych działań w sprawie tzw. łóżek-klatek używanych w domach pomocy społecznej (DPS) i placówkach całodobowej opieki (PCO). Według RPO już sama konstrukcja takich łóżek może prowadzić do nieludzkiego i poniżającego traktowania, a dodatkowo zwiększa ryzyko nadużyć i utrudnia ewakuację w razie pożaru.

Rząd przyjął już nowe przepisy dotyczące opieki nad seniorami. Gminy będą musiały kontrolować jakość usług, a opiekunowie spełnić nowe wymagania i przejść obowiązkowe szkolenia. Zmiany obejmą usługi świadczone w miejscu zamieszkania i mają obowiązywać w całym kraju według jednolitych standardów.

Najwyższa Izba Kontroli kontrolowała wybrane DPS, centrach pomocy rodzinie oraz starostwach powiatowych. Celem działań było ustalenie czy opieka nad dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną jest prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Do DPS trafiają osoby, dla których nie znaleziono miejsca w pieczy zastępczej lub w placówkach pielęgnacyjnych i opiekuńczych-wychowawczych.

Pomieszczenia piwniczne po remoncie mają spełniać rolę tymczasowego schronienia dla mieszkańców domu pomocy społecznej (DPS) w razie zagrożenia. Jaką stawkę VAT należy zastosować?

Rada Ministrów zaakceptowała projekty zmian dotyczących systemu opieki nad osobami starszymi oraz usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Nowe rozwiązania przygotowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mają uporządkować system wsparcia i zwiększyć dostępność pomocy dla seniorów. Projekt nowelizacji wprowadza także nowe obowiązki dla osób świadczących opiekę nad podopiecznymi w miejscu ich zamieszkania. Ważny obowiązek, to obowiązek ukończenia szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Obowiązek ten obejmie przede wszystkim osoby zatrudnione przez MOPS/GOPS.OPS oraz podmioty realizujące usługi opiekuńcze na zlecenie gmin. Nowelizacja przewiduje również obowiązek składania oświadczenia potwierdzającego zdolność psychofizyczną do wykonywania usług opiekuńczych.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, który poszerza katalog osób zobowiązanych do płatności za pobyt seniora w domu pomocy społecznej – o osoby, które zostały obdarowane nieruchomością w zamian za opiekę (m.in. w ramach umowy dożywocia). Zmiana ta ma na celu „wzmocnienie zostanie ochrona interesów osób starszych i zależnych, które przekazały swój majątek w zamian za zapewnienie im opieki” oraz „zmniejszenie obciążenia finansowego systemu pomocy społecznej”.

Projekt reformy pomocy społecznej kładzie nacisk na rozwój mieszkalnictwa wspomaganego, które już dzisiaj może być alternatywą dla pobytu w DPS – poinformowała PAP wiceminister rodziny Katarzyna Nowakowska. Dodała, że wciąż prawie 300 gmin w ogóle nie realizuje usług opiekuńczych.

W wakacje rozpoczną się audyty w domach pomocy społecznej. Ich celem będzie m.in. dodatkowe sprawdzenie bezpieczeństwa i dobrostanu mieszkańców DPS – poinformowała PAP wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Katarzyna Nowakowska. Kontrole będą finansowane ze środków europejskich.

Zasiłek celowy to bardzo popularne świadczenie z pomocy społecznej. Gminy przyznają pieniądze na niezbędne potrzeby takie jak przykładowo leki czy żywność. W niektórych przypadkach wniosków nie trzeba będzie powtarzać. Projekt nowych przepisów zakłada jeszcze jedną zmianę dla beneficjentów.

Projekt ustawy autorstwa grupy posłów Lewicy, który jest aktualnie procedowany w Sejmie – stanowi odpowiedź na poważny problem wyłudzania mieszkań od seniorów przez nieuczciwe osoby, w ramach tzw. umów o dożywocie. Wprowadzenie możliwości zawarcia przez seniora, takiej „umowy o dożywocie”, z gminą (niezależnie od osiąganych dochodów, statusu majątkowego i powierzchni posiadanej nieruchomości) z gwarancją zachowania prawa do dalszego zamieszkiwania w „swoim” mieszkaniu – ma zapobiec dramatycznym przypadkom utraty dachu nad głową przez osoby starsze i jednocześnie zapobiec ich ubóstwie w „jesieni życia”, z powodu posiadania niskich świadczeń emerytalno-rentowych. Rozwiązanie proponowane przez Lewicę – ma stanowić dla seniorów „bezpieczne źródło dodatkowych środków bez ryzyka oszustwa”.

„Samotnie wychowuję dziecko i chcę ubiegać się o zasiłek okresowy z pomocy społecznej. Czy alimenty, które dostaję na córkę MOPS wliczy do naszego dochodu?” – pyta Czytelniczka.

Zasiłek celowy to jednorazowe świadczenie z pomocy społecznej przyznawane uznaniowo przez pracownika MOPS. W niektórych przypadkach świadczenie wypłacane jest bez uwzględnienia kryterium dochodowego. Dotyczy to np. zasiłku na pokrycie kosztów pogrzebu czy w razie zdarzenia losowego. Kryterium dochodowe nie jest uwzględniane również przy zasiłku pielęgnacyjnym i świadczeniu pielęgnacyjnym.

Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej mogą ubiegać się o zasiłek okresowy z pomocy społecznej. Wysokość świadczenia ustala pracownik socjalny, biorąc pod uwagę sytuację ubiegającego się o zasiłek i możliwości MOPS. Minimalna kwota zasiłku wynosi 20 zł miesięcznie.

Zimą problemy osób w kryzysie bezdomności i nietrzeźwych stają się bardziej widoczne dla pozostałej części społeczeństwa. Czy wprowadzenie przepisów o tymczasowej, przymusowej interwencji z troski mogłoby pomóc? Taka propozycja trafiła do MRPiPS.

Zasiłek stały ma na celu pomoc osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności. Świadczenie jest wypłacane przez pomoc społeczną. Sprawdzamy, jakie warunki należy spełnić, żeby MOPS wypłacił zasiłek stały i jaka jest jego wysokość w 2026 roku.