Pracownik, Wiek emerytalny

Kończy się czas rynku pracy pracownika. Wraz z tym końcem coraz częściej wspomina się o tym, że celem stosunku pracy jest nie dbanie o dobro i komfort pracownika, a świadczenie pracy, która choć ma się odbywać na określonych w przepisach zasadach i być odpowiednio wynagradzana, to ma też umożliwiać pracodawcy prowadzenie działalności na wolnym rynku.

Rewolucja w ustawowy wieku emerytalnym w Polsce jest przesądzona. Dyskusja dotyczy tylko trybu: najpierw zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, by nie było mowy o dyskryminacji w kwestii płci - czy od razu prawdziwa rewolucja i zmiany ostateczne. Debata toczy się także w kwestii trybu zrównywania ustawowego wieku emerytalnego.

Dyrektor, który po fuzji rozszerzył kompetencje i z własnej kieszeni zapłacił dziesiątki tysięcy złotych za studia, nie pomniejszy o ten wydatek dochodu ze stosunku pracy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że pracownicze koszty są ryczałtowe i nie da się ich powiększyć o realne nakłady na edukację. Dobra wiadomość jest taka, że prawo zna kilka legalnych dróg, które ten sam wydatek czynią znacznie mniej bolesnym- od sfinansowania nauki przez pracodawcę, przez dofinansowanie z Krajowego Funduszu Szkoleniowego.

Częste nieobecności pracownika dezorganizują pracę. Ale czy mogą uzasadniać wypowiedzenie umowy? Sądy nie mają wątpliwości co do tego, co jest celem stosunku pracy. W wydawanych wyrokach zauważają też trudności, z którymi mierzą się pracodawcy. Innymi słowy, nie tylko chronią pracownika

ZUS radzi, by zanim złoży się wniosek emerytalny - sprawdzić prognozowaną wysokość emerytury. To ważne, by decyzję o zakończeniu aktywności zawodowej podejmować świadomie. Jeżeli prognozowana emerytura jest dla nas za mała trzeba wiedzieć, że osiągnięcie wieku emerytalnego wcale nie oznacza rezygnacji z pracy. A - jak wyjaśnia ZUS - dłuższa praca się opłaca, bo każdy rok aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego to wzrost świadczenia o 8-12 proc.

Pieniądze czy urlop, co jest ważniejsze dla pracownika, a co dla pracodawcy? Zapewne nie ma jednej dobrej odpowiedzi na to pytanie i każdorazowo zależy to od okoliczności. Aby uniknąć dylematów z tym związanych, ustawodawca wprowadził jasne zasady.

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Ma on charakter coroczny, płatny i niezbywalny, co oznacza, że pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca ma obowiązek prawidłowo go udzielać. Naruszenie przepisów urlopowych, w szczególności nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu, może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy i karą grzywny. Jakie zasady udzielania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego obowiązują w 2026 roku?

Czy lepiej w ostatniej chwili postawić pracodawcę przed faktem dokonanym, czy uprzedzić z wyprzedzeniem o nieobecności i dać szansę na przygotowanie się? Zdrowy rozsądek i brzmienie przepisów nie pozostają w tym zakresie w zgodzie.

Nowy projekt, który w formie petycji znalazł się w polskim parlamencie zakłada obniżenie wieku emerytalnego mężczyzn i nieznaczne podwyższenie wieku kobiet, by w konsekwencji uniknąć zarzutu o dyskryminacji odnośnie wieku emerytalnego a rachunkowo zbliżyć wysokość emerytur kobiet, teraz wyraźnie niższą, do wysokość emerytur otrzymywanych przez seniorów płci męskiej. Czy to realne?

Teraz pracownicy pomijani przy podwyższaniu płac – czasami całymi latami – zostaną wzięci pod ochronę przez prawo, które uznaje takie postępowanie pracodawcy za praktykę dyskryminacyjną. To mało znana strona dyrektywy płacowej, na wdrożeniu której skorzystają nie tylko rekrutowani do pracy, ale i pracownicy z długim stażem w firmie.

Elastyczne rozwiązania, choć mają swoje uzasadnienie, często zachęcają do nadużyć. Tak stało się w przypadku zwolnienia z powodu siły wyższej, które miało zabezpieczać pracowników, a stało się narzędziem powszechnie wykorzystywanym niezgodnie z jego celem. Wszyscy o tym wiedzą, a jednak nie zanosi się na zmiany.

Polacy należą do najbardziej zapracowanych narodów Unii. Pracujemy prawie 3 godziny tygodniowo dłużej niż przeciętnie w UE. Rocznie daje to prawie 150 godzin — niemal dodatkowy miesiąc pracy. To trochę tak, jakby dla przeciętnego pracującego w Polsce rok miał nie 12, ale 13 miesięcy. A gdy doliczyć dojazdy, robi się z tego swoista „czternastka”. Tylko że nie trafia ona na konto, tylko znika w korkach, autobusach i pociągach.

Prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, a także wyboru. Pracownik tylko raz otrzyma to świadczenie. Wysokość odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę nie jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Czy pracownik, który nie złożył wniosku o wczasy pod gruszą i ich nie otrzymał, został przez pracodawcę oszukany? Czy świadczenie należy wypłacić każdemu? Obowiązujące w tym zakresie przepisy są bardzo lakoniczne, co nie oznacza, że możliwa jest w tym zakresie dowolność. Trzeba przestrzegać określonych zasad, ale najpierw trzeba dołożyć starać by je poznać.

Trzeba jednak zacząć od tego, że pierwszy weekend czerwcowy wcale nie musi być dłuższy od innych. Z formalnego punktu widzenia piątek, choć następuje po świątecznym i ustawowo wolnym od pracy czwartku, nie jest bowiem dniem wolnym od pracy. W praktyce jednak dla zdecydowanej większości pracujących to dzień wolny, chociażby decyzją dyrektora czy właściciela firmy.

Dla jednych to sposób na poprawę domowego budżetu, dla innych okazja do utrzymania kontaktów społecznych. Niskie świadczenia i rosnące koszty życia sprawiają, że coraz więcej Polaków w wieku emerytalnym nadal chce pracować. Czy to już stał tendencja?

Pewne zasady postępowania są oparte jedynie na zwyczaju. Warto od czasu do czasu pochylić się nad nimi i skonfrontować je z tym, co wynika z obowiązujących przepisów, by mieć pewność, że swoim działaniem nie łamiemy prawa. Dotyczy to w szczególności pracodawców, którzy często niezgodnie z przepisami odmawiają pracownikom korzystania z przysługujących im uprawnień.

Wczasy pod gruszą przysługują pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę, których pracodawca utworzył Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Warunkiem otrzymania świadczenia jest wykorzystanie co najmniej 10 kolejnych dni urlopu wypoczynkowego oraz złożenie wniosku wraz z oświadczeniem o sytuacji materialnej. Osoby pracujące na umowie zlecenie, o dzieło lub prowadzące własną działalność gospodarczą co do zasady nie są uprawnione do tego świadczenia.

Należące do samorządu woj. śląskiego Koleje Śląskie, które dotąd zatrudniają ok. 1,4 tys. pracowników, planują zwiększyć do końca dekady tę liczbę do ok. 2 tys. Obok bieżącej rekrutacji, m.in. maszynistów i pracowników zaplecza, współpracują pod tym kątem z trzynastoma szkołami i uczelniami.

To dość częsta i wywołująca sporo wątpliwości sytuacja. Pracownik ma zaległy urlop ale nie wypełnia wniosków urlopowych i „chomikuje” ten urlop na przyszłość. Na różne nieprzewidziane sytuacje, na długie wakacje, czy z innych przyczyn. Dla pracodawcy to kłopot, bo może być w niektórych sytuacjach ukarany za to grzywną przez Państwową Inspekcję Pracy od 1 tys. do 30 tys. zł (art. 282 § 1 pkt 2 kodeksu pracy). A ponadto pracodawca może być zobowiązany do tworzenia tzw. rezerw (tak naprawdę są to bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów) w bilansie na o wynagrodzenia za czas urlopu zaległego (niewykorzystanego w terminie). Czy zatem pracodawca może zmusić (tj. skutecznie skłonić metodami zgodnymi z prawem) pracownika do wykorzystania urlopu lub zaległego urlopu z poprzedniego roku? Przecież urlop to uprawnienie pracownika i jest udzielany na wniosek pracownika.

Rynek pracy żyje zmianami na gruncie prawa pracy, które dopiero mają nadejść. Warto jednak pamiętać również o tych, które choć obowiązują już od pewnego czasu, wciąż przysparzają pracodawcom trudności.

53,8 proc. badanych chce jakiejś formy zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, choć najczęściej respondenci chcą zrównania wieku w dół - wynika z sondażu IBRiS dla „Rz”.

Czy prawo do regeneracji powinno przysługiwać każdemu pracownikowi, czy tylko wybranym grupom zawodowym? Związkowa Alternatywa nie ma co do tego wątpliwości i od miesięcy głośno postuluje wprowadzenie w tym zakresie zmian. Czy są w tej sprawie jakieś postępy? I czy taka zmiana może w ogóle się udać?

Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu poparło projekt zmian dotyczących wymiaru urlopu, których celem jest zachęcenie zwłaszcza młodszych osób do podjęcia pracy. Proponowane modyfikacje miały również stanowić formę gratyfikacji dla obecnie zatrudnionych pracowników. Teraz decyzję w tej sprawie podjęła sejmowa komisja zajmująca się propozycją.

Otrzymanie wypowiedzenia z pracy to potężny stres. Wielu pracowników w przypływie emocji uważa, że jeśli nie podpisze dokumentu, zwolnienie będzie nieważne. Czy odmowa przyjęcia pisma od pracodawcy rzeczywiście może uratować etat? Wyjaśniamy, jak przepisy prawa pracy regulują tę kwestię i jakie błędy najczęściej popełniają zatrudnieni.