Rzecznik Praw Obywatelskich, Ponowne przeliczenie emerytury

Kobiety urodzone w latach 1949–1952 nie powinny rezygnować z dochodzenia przeliczenia emerytury tylko dlatego, że mogły wystąpić o emeryturę powszechną przed 2013 r. Sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego („TK”) wydanego w sprawie o sygn. akt SK 140/20 nie wyłącza tych roczników, a postanowienie TK z czerwca 2026 r. dostarcza im kolejnego ważnego argumentu. Z kolei październikowy wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie pokazuje, że także kobieta z rocznika 1952 może uzyskać przynajmniej częściowe usunięcie odliczeń pobranych wcześniej emerytur. W mojej ocenie są podstawy, aby domagać się ochrony dalej idącej — pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że do jego biura są składane skargi i petycje dotyczące nieprawidłowości związanych z prawem do uzyskania tłumacza w postępowaniu karnym. Tematyka dotyczy zasad wyznaczania tłumaczy, jakości ich pracy a także ochrony praw osób nie posługujących się językiem polskim. Jak wygląda sytuacja?

Przepadek pojazdu to sankcja dla kierowcy stosunkowo nowa w polskim prawie, wywołuje wiele wątpliwości. Jedną z nich jest kwestia własności auta które podległo przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Na jakie kwestie zwrócił uwagę RPO ?

W niedzielę, 11 października 2026 r., o godzinie 20:40 Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich publikuje zaskakujący komunikat. Dr Michał Peno nie obejmie stanowiska zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich. A zaraz potem zapewnienie, że niezawisłość i niezależność pozostają niewzruszonym fundamentem działania urzędu. Interesujący moment na publikację takiej informacji. Niedziela, późny wieczór, zaledwie kilka godzin po ujawnieniu przez dziennikarzy kulis planowanej nominacji. Oczywiście godzina publikacji nie dowodzi niczego poza godziną publikacji. Ale chronologia wydarzeń zasługuje na wyjaśnienie. Bo jeszcze tego samego dnia Biuro RPO zaprzeczało politycznemu charakterowi zmiany personalnej. A wieczorem okazało się, że wskazywany następca jednak nie obejmie stanowiska. Pozostał natomiast jeden problem. Adam Krzywoń już odszedł. A niedzielny komunikat nie wyjaśnia, dlaczego.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę na problem związany z procedurą uzyskania tymczasowego dowodu osobistego dla dziecka. Organ gminy nie ma możliwości weryfikacji, czy rodzic, który wstępuje o dokument albo go odbiera jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo tą władzę ma ograniczoną.

Przy 90 punktach świadczenie wspierające wynosi 3562 zł, a przy 81 punktach – 1583 zł. Różnica: 3562 − 1583 = 1979 zł miesięcznie. Czyli obniżenie przez WZON z 90 do 81 punktów oznaczałoby, o 1979 zł niższe świadczenie miesięcznie. W skali roku to aż 23 748 zł.

Jest być może ważny przełom dla emerytów - sąd zasądził 90 000 zł wyrównania w ramach ponownego przeliczenia emerytury dla emeryta poszkodowanego niekonstytucyjnym przepisem. Emeryt "nauczycielski" nie tylko uzyskał wysoką podwyżkę bieżących wypłat emerytury (aż o 3900 zł). Otrzymał także wyrównanie 90000,00 zł. Wiele wcześniejszych wyroków przyznawało poszkodowanym emerytom podwyżkę emerytury na okresy przyszłe. Gorzej jednak było z wyrównaniem przeszłych krzywd.

Dobra wiadomość od ZUS! Wyższa emerytura dla osób, które pracowały przed 1999 rokiem. Wystarczy odnaleźć stare dokumenty, aby skutecznie ubiegać się o przeliczenie świadczenia. Sprawdź, jakich formalności dopełnić i jak złożyć wniosek w systemie eZUS. Oto szczegóły.

Sejm powołał w piątek mec. Sylwię Gregorczyk-Abram na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich. Za jej kandydaturą było 233 posłów. Aby kandydatka zgłoszona przez KO i Lewicę mogła objąć tę funkcję, zgodę musi jeszcze wyrazić Senat. Według premiera Donalda Tuska „z całą pewnością” uzyska to poparcie.

Orzecznictwo w sprawach art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20 jest bardzo niejednolite. Wskazana niejednolitość przejawia się na wielu płaszczyznach, przede wszystkim niektóre sądy powszechne orzekają na korzyść emerytów poprzez zmianę decyzji ZUS, inne z kolei orzekają na niekorzyść, oddalając odwołania emerytów. Również w ramach orzeczeń korzystnych, można zaobserwować spore różnice.

Praktyka orzecznicza sądów okręgowych pokazuje, że kolejne sądy ubezpieczeń społecznych uwzględniają odwołania emerytów od decyzji ZUS-u, dotyczące przeliczenia ich emerytur na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20. Przykładem jest wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 4 grudnia 2024 r., zgodnie z którym ZUS powinien przeliczyć emeryturę, a szacowana podwyżka powinna wynosić około 500 zł miesięcznie, licząc od 2014 r. Do tej kwoty dodać należy jeszcze waloryzacje emerytury liczone od 2015 r. W przypadku dłuższego pobierania emerytury wcześniejszej (przyznanej na skutek wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r.) podwyżki często wynoszą około 2000 zł miesięcznie - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Sądy cywilne systematycznie wykonują wyrok. Emeryci wygrywają sprawy o przeliczenie emerytur na nowo. I to pomimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw korzystnego dla tysięcy emerytów wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SZUS przeliczanie emerytur przegrał w 322 wyrokach. W tym 162 razy prawomocnie [wyrok TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20]. Kilkaset osób, które wygrało z ZUS, to promil osób poszkodowanych przez niekonstytucyjne przepisy za okres przeszło dekady.

To koniec niesprawiedliwości. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest na finiszu ponownego przeliczania tak zwanych czerwcowych emerytur. Pokrzywdzeni seniorzy, którzy latami otrzymywali niższe świadczenie z powodu mniej korzystnego sposobu waloryzacji składek stosowanego w tym miesiącu, wreszcie doczekali się naprawienia tego błędu. O ile teraz wzrosną ich emerytury? Ta informacja zawarta jest w pismach przesyłanych przez ZUS.

Limit dochodów uprawniający rodziców jedynaka do ulgi prorodzinnej wynosi 112 tys. zł i nie zmienił się od 2013 roku. Minimalne wynagrodzenie wzrosło w tym czasie niemal trzykrotnie. Coraz więcej rodzin traci prawo do odliczenia — nie dlatego, że się wzbogaciły, lecz dlatego, że gospodarka poszła do przodu, a przepisy stały w miejscu. Rzecznik Praw Obywatelskich pyta Ministerstwo Finansów, co zamierza z tym zrobić.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizuje ustawę o tzw. emeryturach czerwcowych i przelicza emerytury przyznane lub przeliczone w czerwcu w latach 2009–2019 oraz renty rodzinne po osobach, których dotyczyły te zasady. Emeryci i renciści nie musieli składać żadnych wniosków.

Często otrzymuję zapytania, czy prawomocne wyroki sądów powszechnych dotyczące art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, wydawane po wyroku TK z 4 czerwca 2024 roku sygn. akt SK 140/20 są realizowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Do tej pory, we wszystkich prowadzonych przeze mnie sprawach dotyczących osób poszkodowanych przez art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, prawomocne wyroki zostały zrealizowane lub są w trakcie realizacji przez ZUS.

Trybunał Konstytucyjny po raz drugi odroczył wydanie długo oczekiwanego wyroku w sprawie prawa do ponownego przeliczenia tak zwanych emerytur mieszanych. Rozstrzygnięcie, które miało zapaść 2 grudnia, jest bardzo istotne dla tysięcy emerytów. Oto szczegóły.

Już 42 razy ZUS przegrał prawomocnie z emerytami. 190 korzystnych wyroków sądów powszechnych w sprawach dot. wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20 [Wyszukiwarka wyroków]. Orzecznictwo w sprawach art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20 jest bardzo niejednolite. Wskazana niejednolitość przejawia się na wielu płaszczyznach, przede wszystkim niektóre sądy powszechne orzekają na korzyść emerytów poprzez zmianę decyzji ZUS, inne z kolei orzekają na niekorzyść, oddalając odwołania emerytów. Również w ramach orzeczeń korzystnych, można zaobserwować spore różnice.

Twoja obecna emerytura wydaje Ci się za niska? Istnieją sytuacje, w których możesz ubiegać się o ponowne przeliczenie emerytury, co może znacząco zwiększyć Twój comiesięczny dochód, nawet o kilkaset złotych. Dotyczy to osób, które nadal pracują, odnalazły nowe dokumenty potwierdzające wcześniejsze zatrudnienie, lub są objęte nowymi przepisami.

Od 1 stycznia 2026 roku ZUS automatycznie przeliczy około 103 tysiące emerytur przyznanych w czerwcu w latach 2009-2019, stosując korzystniejsze zasady waloryzacji. Średnia miesięczna podwyżka dla seniorów wyniesie około 220 zł brutto. ZUS planuje wypłacić te wyższe świadczenia w pierwszym kwartale 2026 roku. Oto szczegóły.

Nawet kilkaset złotych, tyle pieniędzy można zyskać przy ponownym przeliczeniu emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może to zrobić w kilku konkretnych sytuacjach. Warto sprawdzić, kto jest na liście tych, którzy mają szansę na zwiększenie swojej emeryckiej pensji.

Orzecznictwo w sprawach wniosków o ponowne przeliczenie emerytury po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. sygn. akt SK 140/20 jest bardzo niejednolite. Wskazana niejednolitość przejawia się na wielu płaszczyznach, przede wszystkim niektóre sądy powszechne orzekają na korzyść emerytów poprzez zmianę decyzji ZUS, inne z kolei orzekają na niekorzyść, oddalając odwołania emerytów. W artykule zostaną przedstawione zarówno wyroki korzystne, jak i niekorzystne.

Jest już znany nowy projekt ustawy o ponownym przeliczeniu emerytur czerwcowych (z okresu 2009-2019 r. - problem osób przechodzących na emeryturę po 2020 r. jest już ustawowo uregulowany). Przeliczenie na nowo emerytury (albo renty) odbędzie się na 1 lipca 2025 r., ale wypłaty podwyższonych świadczeń (emerytury, renty) będą w 2026 r. Planowany przez rząd (na dziś) termin wypłat to "do 1 marca 2026 r.". Wyrównania będą za okres 1 lipca 2025 r. - 1 marca 2026 r. Nie będzie wyrównania i i odsetek za okres powstania błędnego naliczenia emerytury (albo renty) - emeryt nie otrzyma wyrównania np. za okres 2015 r. - 1 lipca 2025 r. ZUS wszystko przeliczy sam bez wniosku - działa tu z urzędu.

NSA wypowiedział się w sprawie zeznań podatkowych i terminów związanych z dziedziczeniem. Podjęta przez sąd uchwała okazuje się korzystna dla obywateli.