Rzecznik Praw Obywatelskich, Zmiany prawa

Odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Osób z Niepełnosprawnościami przy Rzeczniku Praw Obywatelskich w kadencji nowego RPO Sylwii Gregorczyk-Abram. Gospodarz określił radę jako istotnego partnera na rzecz równego traktowania, dostępności i monitorowanie Konwencji praw osób z niepełnosprawnościami. Jakie jeszcze tematy poruszano?

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że do jego biura są składane skargi i petycje dotyczące nieprawidłowości związanych z prawem do uzyskania tłumacza w postępowaniu karnym. Tematyka dotyczy zasad wyznaczania tłumaczy, jakości ich pracy a także ochrony praw osób nie posługujących się językiem polskim. Jak wygląda sytuacja?

Nowe przepisy o mobbingu oznaczają dla pracodawców dodatkowe obowiązki, ale nie powinniśmy patrzeć na nie jak na kolejne obciążenie. Bardziej precyzyjna definicja mobbingu, przykładowy katalog niedopuszczalnych zachowań oraz wyraźne odróżnienie ich od uzasadnionej krytyki pracownika mogą ułatwić organizacjom reagowanie na sytuacje, które dotychczas budziły wiele wątpliwości. Dobrze wykorzystana nowelizacja może stać się impulsem do uporządkowania komunikacji i procedur, a w konsekwencji ograniczenia konfliktów oraz ryzyka odpowiedzialności pracodawcy.

Przepadek pojazdu to sankcja dla kierowcy stosunkowo nowa w polskim prawie, wywołuje wiele wątpliwości. Jedną z nich jest kwestia własności auta które podległo przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Na jakie kwestie zwrócił uwagę RPO ?

W niedzielę, 11 października 2026 r., o godzinie 20:40 Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich publikuje zaskakujący komunikat. Dr Michał Peno nie obejmie stanowiska zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich. A zaraz potem zapewnienie, że niezawisłość i niezależność pozostają niewzruszonym fundamentem działania urzędu. Interesujący moment na publikację takiej informacji. Niedziela, późny wieczór, zaledwie kilka godzin po ujawnieniu przez dziennikarzy kulis planowanej nominacji. Oczywiście godzina publikacji nie dowodzi niczego poza godziną publikacji. Ale chronologia wydarzeń zasługuje na wyjaśnienie. Bo jeszcze tego samego dnia Biuro RPO zaprzeczało politycznemu charakterowi zmiany personalnej. A wieczorem okazało się, że wskazywany następca jednak nie obejmie stanowiska. Pozostał natomiast jeden problem. Adam Krzywoń już odszedł. A niedzielny komunikat nie wyjaśnia, dlaczego.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę na problem związany z procedurą uzyskania tymczasowego dowodu osobistego dla dziecka. Organ gminy nie ma możliwości weryfikacji, czy rodzic, który wstępuje o dokument albo go odbiera jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo tą władzę ma ograniczoną.

Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) dysponuje nowymi uprawieniami pozwalającymi skuteczniej kwestionować cywilnoprawne formy zatrudnienia, jeżeli sposób wykonywania pracy odpowiada cechom stosunku pracy. Inspektorzy mogą w trakcie kontroli wydać polecenie usunięcia naruszeń, a w przypadku jego niewykonania może zostać wydana decyzja stwierdzającą istnienie stosunku pracy albo dana sprawa będzie mogła być skierowana do sądu. Pierwsze tygodnie obowiązywania nowych przepisów pokazują, że PIP już korzysta z nowych kompetencji.

Zmiana umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę przez inspektora pracy będzie możliwa już od 8 lipca 2026 r. W tym dniu wchodzi w życie nowelizacja ustawy o PIP. Jak będzie się to odbywało? Co już teraz powinien zrobić pracodawca?

W czerwcu tego roku Główny Inspektor Pracy (Marcin Stanecki) podczas konferencji „Po prostu bezpieczeństwo – kierunki zmian”, zorganizowanej przez Okręgowy Inspektorat Pracy w Łodzi i Politechnikę Łódzką, stwierdził, że rodzaj więzi z pracodawcą nie może oznaczać gorszych i mniej bezpiecznych warunków pracy. PIP przedstawiła 3 proponowane zmiany w zakresie BHP dla umów cywilnoprawnych.

Projekt ustawy o odrębnej własności obiektów budowlanych (na razie znamy tylko jego założenia) odpowiada na rzeczywisty problem, lecz zaczyna reformę od końca. Polska nie potrzebuje wyłącznie odrębnej własności gotowego obiektu. Potrzebuje zbywalnego i obciążalnego hipoteką prawa do zabudowy oznaczonej przestrzeni, ustanawianego jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji. Wrocławski Dworzec Świebodzki pokazuje, że stawką nie jest wyłącznie porządek w księgach wieczystych, lecz możliwość stworzenia całej nowej dzielnicy i nowego źródła finansowania transportu publicznego.

Masz orzeczenie o niepełnosprawności? To jeszcze nie oznacza, że możesz otrzymać kartę parkingową. Znaczenie ma przede wszystkim to, co zostało wpisane do orzeczenia. Sprawdź, kto może dostać kartę, jakie symbole mają znaczenie, jakie uprawnienia daje dokument i co może się zmienić w związku z nowymi przepisami.

Rząd zajmie się dzisiaj pakietem istotnych zmian dotyczących ochrony powietrza, gospodarki leśnej oraz cyfrowych usług publicznych. Wśród propozycji znalazły się przepisy ułatwiające zaskarżanie programów ochrony powietrza i planów urządzenia lasu, a także rozszerzenie katalogu danych dostępnych w aplikacji mObywatel.

W połowie ubiegłego roku weszły w życie nowe zasady przyznawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na czas określony. Czy zmiany wpływają też na orzeczenia wydawane na stałe? Kto może dostać orzeczenie w 2026 roku? Co oznacza lista 208 rzadkich chorób? Odpowiadamy na często zadawane pytania!

W Sejmie trwają prace nad nowelizacją ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, która zakłada zmianę limitu transakcji gotówkowych pomiędzy przedsiębiorcami. Jak wynika z uzasadnienia projektu poselskiego autorstwa grupy posłów Klubu Parlamentarnego Centrum – celem nowelizacji jest „przywrócenie konstytucyjnego stanu równowagi i proporcjonalności, w którym obciążenia administracyjne, ograniczenia w swobodzie dysponowania własnym mieniem oraz ryzyko drastycznych sankcji podatkowych (takich jak utrata prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu) są adekwatne do zakładanego celu publicznego, jakim jest walka z wyłudzeniami skarbowymi”.

Rząd pracuje nad zmianami w ustawie o świadczeniu wspierającym według wcześniej przygotowanych rekomendacji z dokonanego przeglądu. Wprawdzie nie wiemy jeszcze co konkretnie mogłoby się zmienić, jednak ministerstwo rodziny poinformowało o ważnej kwestii, która reformie nie będzie podlegała.

Sejm zajmie się projektem, który może zmienić sposób liczenia minimalnego wynagrodzenia. Zmiany obejmą nie tylko zasady wypłaty pensji, ale też wyższe kary dla pracodawców. Składniki wynagrodzenia, takie jak premie czy dodatki funkcyjne, będą wyłączane z jej zakresu - a to oznacza zmianę w wysokości podstawy wynagrodzenia dla wielu pracowników.

Zmiany w ZFŚS weszły w życie 27 stycznia 2026 r. Czego dotyczą nowe przepisy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych? Chodzi o reprezentację pracowników.

Wprowadzenie JPK_KR_PD (potocznie JPK CIT) budzi wśród firm a w szczególności w środowisku księgowych sporo emocji. Dla jednych to kolejny obowiązek raportowy. Dla innych to realna zmiana, która zdecydowanie ujednolici od strony technicznej rozliczanie podatków. Prawda, jak zwykle, leży pośrodku - pisze Anna Bujarska – Dyrektor Finansowy i Główna Księgowa grupy ADN.

Czym jest odpowiedź na pozew o zachowek i jakie ma znaczenie procesowe? Co powinno zawierać takie pismo? W jakim terminie trzeba je złożyć? Prezentujemy najważniejsze informacje i aktualne przepisy.

Limit dochodów uprawniający rodziców jedynaka do ulgi prorodzinnej wynosi 112 tys. zł i nie zmienił się od 2013 roku. Minimalne wynagrodzenie wzrosło w tym czasie niemal trzykrotnie. Coraz więcej rodzin traci prawo do odliczenia — nie dlatego, że się wzbogaciły, lecz dlatego, że gospodarka poszła do przodu, a przepisy stały w miejscu. Rzecznik Praw Obywatelskich pyta Ministerstwo Finansów, co zamierza z tym zrobić.

Od stycznia 2026 r. regulacje dotyczące nagród jubileuszowych dla nauczycieli zostały znowelizowane. Przewidziano nową nagrodę za 45 lat pracy i zmieniono stawkę za osiągnięcie stażu 40 lat. Dlaczego więc wokół tych zmian na lepsze jest tyle negatywnych emocji?

Jeszcze do niedawna, nawet jeśli ktoś odziedziczył po babci mieszkanie albo po ojcu działkę, zanim mógł ją sprzedać czy obciążyć hipoteką, musiał wyruszyć w małą urzędową pielgrzymkę. Kluczowym przystankiem był urząd skarbowy. To tam trzeba było zdobyć zaświadczenie, że podatek od spadków i darowizn został zapłacony, nie jest należny lub uległ przedawnieniu. Bez tego dokumentu notariusz nie mógł ruszyć dalej, choćby wszystko inne było dopięte na ostatni guzik.

Najnowsze zmiany w prawie pracy zostały podpisane przez prezydenta Karola Nawrockiego jeszcze w listopadzie 2025 r. Dotyczą układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych. Kto może być objęty układem zbiorowym pracy? Nie tylko etatowcy, a nawet emeryci i renciści.

Parlament zakończył prace nad ustawą dotyczącą układów zbiorowych. Będzie łatwiej zawrzeć układ, a więc i ustanowić przepisy bardziej korzystne dla pracowników, np. dodatkowe dni urlopu czy systematyczne podwyżki wynagrodzeń. Oto 7 najważniejszych zmian w ustawie.

Ci, którzy całymi latami pracowali na umowach cywilnoprawnych czy samozatrudnieni byli w pewnym sensie obywatelami drugiej kategorii, jeśli chodzi o prawa pracownicze. Teraz ich doświadczenie zawodowe wreszcie zacznie się liczyć. Do kodeksu pracy od nowego roku wchodzi prawdziwa rewolucja. Po nowelizacji do stażu pracy będą wliczane nie tylko umowy o pracę, ale także okresy przepracowane na zleceniu, we własnej firmie czy za granicą. A to oznacza realne korzyści. Dłuższy urlop, dodatki stażowe i jubileuszówki dla milionów Polaków, którzy dotąd byli poza systemem.