Trybunał Konstytucyjny, Opłata

Nocna interwencja prezydenta Karola Nawrockiego, fizyczne przepychanki przed budynkiem przy alei Szucha i policja zabezpieczająca teren – tak wygląda przełom października i listopada 2026 roku w Warszawie. Po tym, jak sędzia Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła przejęcie władzy w Trybunale Konstytucyjnym i zawiesiła dotychczasowe kierownictwo, głos zabrała Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Eksperci wprost punktują wątpliwe działania nowej „kierującej”, ostrzegają przed niebezpiecznym precedensem, który może na lata sparaliżować Polskę, i wskazują radykalny plan, który jako jedyny może zakończyć trwający od 2015 roku paraliż.

W niedzielę 1 listopada oficjalnie weszły w życie rewolucyjne przepisy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Nowa danina ma przynieść budżetowi państwa aż 5,2 miliarda złotych, jednak gigantyczne wpływy to dopiero początek całej operacji. Choć prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, jego niespodziewany ruch w stronę Trybunału Konstytucyjnego wywołał ogromne poruszenie na rynku. Największe emocje budzi jednak to, jak urzędnicy zamierzają zagospodarować te środki i co to oznacza dla portfeli milionów Polaków na stacjach benzynowych.

WSA w Bydgoszczy, w wyroku z dnia 4 marca 2026 r., unieważnił zarządzenie Prezydenta Miasta Torunia, z którego wynikał cennik opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych (w tym m.in. opłat za wjazd na teren cmentarza oraz postawienie nagrobka), stwierdzając istotne naruszenie prawa. Nie tylko w Toruniu cmentarze nie mogą pobierać określonych opłat, które wynikają z aktów prawa miejscowego (takich jak wspomniane zarządzenie), a osoby, które zostały nimi obciążone – mogą dochodzić zwrotu pieniędzy. Ci, którzy niebawem udadzą się na cmentarze (w związku ze zbliżającym się 1 listopada – Wszystkich Świętych) powinni natomiast być świadomi, jakich opłat cmentarz nie ma prawa się od nich domagać.

Projekt ustawy autorstwa resortów finansów i zdrowia przewiduje korzyści dla budżetu na poziomie 740,6 mln złotych. Opłata od tzw. małpek miałaby wzrosnąć z 25 do 100 zł za litr alkoholu i być w pełni przekazywana Narodowemu Funduszowi Zdrowia

Kto po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. ma szansę na wyższą emeryturę i wyrównanie? Na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

Choć nie tak dawno pisaliśmy o tym, że zdaniem Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych rozszerzenie zwolnienia z opłaty miejscowej na wszystkie osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów prawnych nie wydaje się uzasadnione, to dziś możemy przekazać dobrą wiadomość. Zakres zwolnienia opłat miejscowej i uzdrowiskowej się zmienił.

Na Stały Komitet Rady Ministrów, w dniu 10 września 2026 r., trafił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który ustanawia nowe kryteria poboru oraz podwyższenia maksymalnej stawki tzw. opłaty miejscowej, uniezależniając je od konieczności spełnienia przez miejscowość kryterium korzystnych właściwości klimatycznych oraz od celu pobytu osoby, którą obciąża opłata. W konsekwencji – danina będzie mogła być pobierana przez miasta, które dotychczas pobierać jej nie mogły, takie jak np. Kraków, zwiększając tym samym dochód budżetu gminy.

Bardzo częstym zjawiskiem jest obciążanie rodziców, przez szkoły, kosztami przygotowania posiłków w stołówce szkolnej, dla dzieci uczęszczających do szkół podstawowych (a w przypadku, gdy szkoła korzysta z usług firmy cateringowej – również kosztami ich dowozu). Jest to praktyka, która nie w każdym przypadku jest jednak zgodna z przepisami ustawy – Prawo oświatowe, a dodatkowo orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (w związku z najnowszym wyrokiem z dnia 6 marca 2026 r. jest w tej kwestii nie do końca jednolite). Jak zatem jest z tymi obiadami w szkołach (i przedszkolach), kto i w jakim zakresie ponosi ich koszt oraz którym uczniom przysługuje całkowite zwolnienie z opłat za posiłki w roku szkolnym 2026/2027?

W piątki i soboty rolnicy i ich domownicy mogą korzystać ze szczególnych ułatwień w prowadzeniu handlu. Jednym z nich jest zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty targowej. Jednak nie zawsze znajduje ono zastosowanie. Dlaczego?

Zwykłe foliówki wrzucone do brązowego pojemnika to poważny błąd, który utrudnia recykling i generuje ogromne koszty. Gmina Kartuzy przypomina mieszkańcom o bezwzględnym zakazie używania plastikowych reklamówek do gromadzenia bioodpadów i przychodzi z konkretną pomocą. Samorząd udostępnia bezpłatne, certyfikowane worki kompostowalne w Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). Zobacz, gdzie odbierzesz darmowe pakiety i sprawdź, dlaczego niewłaściwa segregacja może skasować Twój domowy budżet.

Prawidłowa klasyfikacja budżetowa opłat z posiłki pobiera od rodziców/opiekunów prawnych w szkołach oraz przedszkolach od lat stanowi duży problem i jest przedmiotem wielu pism stanowisk oraz opinii wydawanych przez regionalne izby obrachunkowe oraz Ministerstwo Finansów. W artykule przedstawiono w jaki sposób należy klasyfikować te opłaty uwzględniając zapisy nowej klasyfikacji budżetowej.

Prezydent Karol Nawrocki zaskarżył do TK kluczowe przepisy ustawy o bezpieczeństwie ruchu drogowego, która obecnie karze za nielegalne wyścigi, drift, jazdę na kole i zloty motoryzacyjne niezgłoszone w gminie. A RPO się przyłączył do sprawy. Czy przepisy, które miały zwiększyć bezpieczeństwo na drogach, są bublem prawnym? Sprawdzamy, czy rzeczywiście są powody do ich uchylenia.

Choć każdy sprzedawca prowadzi działania mające na celu zainteresowanie potencjalnych klientów oferowanym przez nich towarem, to jednak działania te mogą przynieść niespodziewane skutki. Niestety o wymiarze finansowym.

Na opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej składa się wiele czynników. Jednym z jej istotnych elementów są obciążenia podatkowe. I choć każdy przedsiębiorca bierze je pod uwagę, to często zdarza się, że jest zaskakiwany koniecznością uiszczenia tej opłaty. Często chodzi o niemałe pieniądze.

Co w sytuacji, gdy organizator konferencji wymaga wcześniejszej wpłaty opłaty konferencyjnej? Czy państwowa jednostka budżetowa może wykonać przelew jeszcze przed wykonaniem usługi i otrzymaniem faktury?

Od kwietnia 2026 r. odbiorcy energii muszą płacić co miesiąc za odczyt licznika. To rozwiązanie ma zarówno plusy, jak i minusy. Do tych drugich należą oczywiście zwiększone obciążenia finansowe będące ceną zautomatyzowania działań.

Mowa nawet o kilkudziesięciu tysiącach złotych. RPO skierował skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego w sprawie zasad przeliczania emerytur dla osób, które skorzystały z prawa do wcześniejszego przejścia na emeryturę przed 2013 rokiem. W wielu przypadkach nowo ustalona emerytura okazała się niższa od dotychczas pobieranej. Wyrok w tej sprawie może otworzyć drogę dla dziesiątek tysięcy emerytów do ubiegania się o rekompensatę za zaniżone świadczenia – korzystniejszą niż ta przewidziana w rządowej specustawie przeliczeniowej.

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało również opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ale jednym z warunków była rezygnacja przez nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 25 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższą przesłanką za niegodną z Konstytucją, w związku z czym – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. I o ww. wznowienie (i wypłatę świadczenia) mogą starać się nie tylko rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, ale również – opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Na wystąpienie z wnioskiem jest jednak niewiele czasu.

Można powiedzieć, że w urzędach gminnych atmosfera gęstnieje z każdym dniem. Koniec marca nie przynosi tym razem tylko zamknięcia kwartału, ale przede wszystkim ostateczny termin wykonania zadania, którego nie można pominąć. Po raz pierwszy samorządy muszą zmierzyć się z raportowaniem w systemie BDO w zupełnie nowych realiach, jakie narzuciło uruchomienie systemu kaucyjnego. Czego muszą pilnować urzędnicy i dlaczego te konkretnie dane są tak istotne?

Jak się okazało na przykładzie Szczecina, miasta ustanawiają opłaty dodatkowe za parkowanie bez podstawy prawnej. WSA w Szczecinie właśnie po latach procesu unieważnił przepisy regulaminu strefy płatnego parkowania: za opłacony parking i tak można było dostać karę. Wyrok może zmusić miasta do ponownej analizy regulaminów całej Polsce. Sprawdź, czy masz prawo do zwrotu pieniędzy również w Twoim mieście.

Karta Dużej Rodziny to obecnie obowiązujący program wsparcia, z którego mogą korzystać również seniorzy (bez względu na ich wiek i wysokość dochodów), ale wyłącznie ci, którzy – spełniają kryterium co do ilości dzieci, posiadanych w przeszłości na utrzymaniu. Z przysługujących w ramach ww. karty ulg i uprawnień nie skorzystają zatem seniorzy, którzy nie utrzymywali co najmniej trojga dzieci, a aktualnie prowadzą jednoosobowe gospodarstwo domowe, pomimo tego, że – „stanowią grupę szczególnie narażoną na skutki rosnących kosztów życia, wykluczenie społeczne oraz ograniczony dostęp do podstawowych usług.” W związku z powyższym, do Sejmu wpłynęła petycja obywatelska w sprawie wprowadzenia nowego ogólnopolskiego programu wsparcia skierowanego do samotnych seniorów – Karty Małej Rodziny.

W dniu 17 października 2025 r., do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – prawo wodne, który zakłada czasowe zwolnienie z opłaty legalizacyjnej za urządzenie wodne wykonane bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia wodnoprawnego oraz warunkowe zwolnienie z przewidzianych w ustawie kar pieniężnych. Oszacowano, że na rozwiązaniu przewidzianym w projekcie, może skorzystać nawet 40 tys. gospodarstw rolnych, jednak – nie tylko rolnicy będą mogli bezkosztowo zalegalizować swoje studnie. Ten aspekt wzbudził niemałe kontrowersje podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Nowy rok kalendarzowy zazwyczaj wiąże się z podwyżkami. Tak jest również w 2026 roku, który przywitał Polaków wzrostem stawek m.in. podatków i opłat lokalnych. Jednak podwyżki nie obejmą wszystkich. Dlaczego?

Polacy przyzwyczaili się już do powszechnej dostępności płatności kartą, niezależnie od wysokości należności. Jednak przedsiębiorcy coraz częściej mówią o wysokich kosztach jakie ponoszą w związku z udostępnianiem klientom tej formy płatności i próbują chociaż częściowo przerzucić je na konsumentów.

Od listopada 2025 roku wszyscy emeryci pobierający polską emeryturę (zarówno z ZUS, jak i z KRUS), którzy przebywają w Polsce, będą zobowiązani do uiszczania codziennej opłaty w wysokości 15 zł za każdy dzień pobytu w CZZ. Przepis ten wszedł w życie na mocy nowelizacji ustawy I będzie obowiązywał (bez przerw) także w styczniu, lutym 2026 r. jak i w kolejnych miesiącach i latach, dopóki nie zostanie zmieniony lub uchylony. Ile to może kosztować miesięcznie? W zależności od długości miesiąca oraz liczby dni faktycznie spędzonych za granicą, miesięczny koszt może się znacznie różnić: styczeń 2026 – 31 dni → maksymalnie 465 zł; luty 2026 – 28 dni (rok nieprzestępny) → maksymalnie 420 zł,; marzec 2026 – 31 dni → maksymalnie 465 zł itd.