Zawieszenie władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska to ściśle z nią związane prawa i obowiązki związane z wychowaniem dziecka. Wymaga ona czynnego działania rodziców a więc prawo powinno reagować na wszystkie przerwy w jej czynnym wykonywaniu. 

Istota zawieszenia władzy rodzicielskiej polega na tym, że wynikające z niej prawa i obowiązki rodziców nie przestają wprawdzie istnieć, jednakże przez pewien czas nie mogą być wykonywane. 

Przesłanką zawieszenia władzy rodzicielskiej jest przemijająca przeszkoda w jej wykonywaniu. Chodzi tu o takie przeszkody, które ze względu na swój charakter zazwyczaj ustają i można się spodziewać podjęcia przez rodziców, którym poza tym nie brak ku temu kwalifikacji, dalszego wykonywania tej władzy.

Nawet czasowa przerwa w wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie powoduje automatycznego zawieszenia władzy rodzicielskiej. W zasadzie decyzja, czy zawieszenie jest potrzebne, zależy od uznania sądu, które oczywiście nie może być dowolne, lecz musi być podyktowane dobrem dziecka i wszechstronną oceną całokształtu okoliczności sprawy. Inaczej sprawa będzie się przedstawiać, gdy drugie z rodziców żyje i sprawuje należycie władzę rodzicielską, inaczej zaś gdy nie żyje lub jest pozbawione władzy rodzicielskiej. W pierwszym wypadku orzeczenie zawieszenia nie będzie celowe, w drugim z reguły konieczne.

Przykładowo zawieszenie nie będzie celowe także wówczas, gdy rodzice wyjechali za granicę, pozostawiając dziecko u dziadków godnych zaufania, a nie zachodzi pilna potrzeba załatwienia konkretnej sprawy dziecka 

Ocena, czy przeszkoda ma charakter przemijający, zależy od przewidywanego czasu jej trwania, który nie może być zbyt odległy. Jeżeli przeszkoda ma trwać wiele lat, np. skazanie na wieloletnią karę pozbawienia wolności, należy uznać, że ma ona trwały charakter. 

Mimo zawieszenia władzy rodzicielskiej władza ta - odmiennie niż w wypadku jej pozbawienia - nadal istnieje, z tym zastrzeżeniem, że rodzice są wyłączeni od jej sprawowania, co powoduje, że w razie zawieszenia władzy obojga rodziców ustanawia się dla dziecka opiekę.

Zobacz też: Wywiezienie dziecka z kraju

W razie ustania przyczyny zawieszenia władzy rodzicielskiej (art. 110 § 2) władza ta nie odżywa automatycznie, a skutek taki wywiera dopiero orzeczenie sądu o uchyleniu zawieszenia. Orzeczenie takie sąd jest obowiązany wydać i w postępowaniu tym nie może badać, czy uchylenie zawieszenia jest celowe, lecz-czy istotnie przyczyna zawieszenia ustała.

Przyczyna zawieszenia władzy rodzicielskiej odpada również wtedy, gdy okazuje się , że przeszkoda potraktowana jako przemijająca jest trwała. Wówczas - po uchyleniu zawieszenia - sąd rozważy możliwość pozbawienia władzy rodzicielskiej ( art. 111 § 1 ).

Zobacz też: Władza rodzicielska - poradnik