Odpowiedzialność za przestępstwo skutkowe (art. 2)

Artykuł mówi o tym, kto podlega odpowiedzialności karnej za przestępstwo, które zostało popełnione przez zaniechanie.

Należy więc omówić o jakie przestępstwo chodzi i na kim ciąży obowiązek zapobiegnięcia skutkowi. 

Przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie polega na tym, iż zostało popełnione w związku z naruszeniem jakiegoś obowiązku, który spoczywa na danej osobie.

Artykuł wskazuje na to, że obowiązek nałożony na osobę, powinien mieć charakter prawny i szczególny.

Do starszego, chorującego emeryta została zatrudniona pielęgniarka, która miała się nim opiekować. Została poinformowana, że pacjent musi przyjmować lekarstwo o określonej godzinie. Pielęgniarka nie podała lekarstwa choremu, wskutek czego pacjent zmarł.

Czyn popełniony przez pielęgniarkę był czynem popełnionym z zaniechania, ponieważ pielęgniarka zaniechała wykonywania swoich czynności, do których była zobowiązana i to na niej spoczywał obowiązek zapobiegnięcia skutkowi.

Zobacz serwis: Prawo karne

Zaniechania nie należy zawsze utożsamiać z bezczynnością, lecz również z cechą człowieka, która ujawnia się w momencie braku jego aktywności, co do powierzonych mu obowiązków.

W tym momencie tylko na pielęgniarce spoczywał szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi, więc to ona będzie odpowiadać za następstwa związane z zaniechaniem obowiązku opieki nad chorym.

Typowym kodeksowym przestępstwem popełnionym z zaniechania jest przestępstwo stypizowane w Kodeksie karnym w art. 162. Mówi o odpowiedzialności za nieudzielanie pomocy osobie potrzebującej. Artykuł ten wskazuje że osobie, której życie narażone jest na utratę lub grozi jej ciężki uszczerbek na zdrowiu, nie udzielenie jej pomocy, wiąże się z karą pozbawienia wolności do lat 3.

Obowiązki zapobiegnięcia skutkowi nie wynikają tylko z kodeksu karnego. Jest to również szereg innych ustaw, które nakładają na określone osoby przyjęcie funkcji gwaranta. Samo pojęcie gwaranta wiąże się z podjęciem działania, które uchroni osobę, znajdującą się pod opieką gwaranta przed negatywnymi konsekwencjami.

Zobacz: Darmowe porady prawne

Nie można jednak wymagać od gwaranta aby podjął się działań, które wykraczają poza jego realne możliwości. Można jedynie żądać takich zachowań, które gwarant jest w stanie wykonać.

Lekarz przyjmuje pacjenta znajdującego się w stanie krytycznym, z licznymi ranami i złamaniami powstałymi z powodu uczestnictwa w wypadku samochodowym. Jeżeli stwierdzi, że nie jest w stanie mu pomóc i żaden zabieg nie rokuje na pozostanie pacjenta przy życiu, nie będzie zobowiązany do przeprowadzenia takiego zabiegu. Nie zostanie, więc pociągnięty do odpowiedzialności za zaniechanie swoich obowiązków.

Podstawa prawna: Art. 2 Kodeksu karnego