REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sygnaliści a RODO. Zgłaszanie naruszeń prawa a obowiązki w zakresie ochrony danych osobowych

Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Sygnaliści a RODO. Zgłaszanie naruszeń prawa a obowiązki w zakresie ochrony danych osobowych
Sygnaliści a RODO. Zgłaszanie naruszeń prawa a obowiązki w zakresie ochrony danych osobowych

REKLAMA

REKLAMA

Problematyka wdrożenia przepisów chroniących osoby zgłaszające naruszenia prawa, czyli tzw. sygnalistów, jest zagadnieniem wielowątkowym, obejmującym zagadnienia z pogranicza prawa publicznego i prawa prywatnego. Jednym z aspektów ochrony sygnalistów jest obszar ochrony danych osobowych zarówno samych zgłaszających, jak i tych osób, których zgłoszenia dotyczą. Zarys problemów i wyzwań dla organizacji w tej materii był jednym z tematów konferencji „Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość RODO” organizowanej przez Kancelarię Lubasz i Wspólnicy z okazji czwartej rocznicy rozpoczęcia stosowania przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Patronem medialnym konferencji był portal infor.pl.

Sygnaliści a RODO - brak krajowych przepisów

Punktem wyjścia w rozważaniach dotyczących wdrożenia przepisów o ochronie sygnalistów jest… brak krajowych przepisów. Choć implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszania prawa Unii powinna nastąpić do 17 grudnia 2021 r., to do chwili obecnej stosowna ustawa nie została uchwalona. Najnowsza wersja projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa jest datowana na dzień 6 kwietnia 2022 r., przy czym nadal jest to dokument, który nie został skierowany do prac w Sejmie.
Choć Polska nie jest osamotniona w opóźnieniu we wdrażaniu przepisów o sygnalistach, to sam fakt przekroczenia wyznaczonego terminu, jak i ciągłe prace nad brzmieniem poszczególnych przepisów ustawy pozostawiają organizacje (zarówno z sektora publicznego, jak i sfery biznesu) w stanie zawieszenia i niepewności.
Pewnym ułatwieniem dla podmiotów, do których adresowane są obowiązki wynikające z ustawy, jest wydłużenie w aktualnej wersji projektu ustawy czasu na wdrożenie przewidzianych w ustawie rozwiązań i spełnienie wymagań – podmioty prywatne, na rzecz których pracuje minimum 250 osób, podmioty publiczne, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organy publiczne będą miały 3 miesiące od ogłoszenia ustawy na podjęcie odpowiednich działań. W przypadku podmiotów prywatnych, na rzecz których pracę wykonuje co najmniej 50 i mniej niż 250 osób wdrożenie ustawy (ustalenie procedury wewnętrznej) powinno nastąpić do 17 grudnia 2023 r.

REKLAMA

Dlaczego RODO ma zastosowanie do sygnalistów?

Nie ulega wątpliwości, że jedną z gwarancji skuteczności systemu zgłaszania naruszeń jest zapewnienie bezpieczeństwa danych sygnalisty przed dostępem osób nieuprawnionych. W związku z tym unijny prawodawca już w motywie 83 dyrektywy 2019/1937 poczynił zastrzeżenie, że przetwarzanie danych osobowych zgodnie z dyrektywą, w tym wymiana lub przekazywanie danych osobowych przez właściwe organy, powinno być dokonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO, ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych).
W związku z tym odesłaniem na potrzeby wdrożenia wszelkich rozwiązań dotyczących ochrony danych osobowych należy uwzględnić zwłaszcza zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych określone w art. 5 RODO oraz obowiązek uwzględniania ochrony danych w fazie projektowania i założenie domyślnej ochrony danych, wynikające z art. 25 RODO.

Zgłaszanie naruszeń prawa a obowiązki w obszarze ochrony danych osobowych

Stosowanie przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych rodzi po stronie podmiotu wdrażającego system zgłaszania naruszeń szereg obowiązków. Poza wspomnianymi wyżej zapewnieniem zgodności z zasadami przetwarzania oraz stosowaniem podejścia data protection by design/data protection by default administrator jest zobowiązany do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo przetwarzanych danych.
Ponadto, dla realizacji zasady rozliczalności, niezbędne jest prowadzenie odpowiedniej dokumentacji dotyczącej zaprojektowanych i stosowanych rozwiązań – począwszy od rejestru czynności przetwarzania (który musi uwzględniać proces przetwarzania danych w ramach whistleblowingu), przez dokumentowanie powierzeń i transferów danych osobowych do państw trzecich, aż po procedury wewnętrzne, polityki i upoważnienia związane z procesem zgłoszeń i przetwarzanych w jego ramach danych osobowych.

Podmioty zaangażowane w przetwarzanie danych sygnalistów

Projektowana ustawa dopuszcza możliwość obsługi sytemu zgłaszania naruszeń przez podmiot zewnętrzny. W takim wypadku usługodawca będzie uprawiony do obsługi przyjmowanych zgłoszeń, potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia przekazania informacji zwrotnej czy zapewnienia informacji dotyczących procedury wewnętrznej. W kontekście przepisów RODO skorzystanie z tej możliwości przez organizację będzie wiązało się z powierzeniem przetwarzania danych osobowych. Z tego faktu wynika szereg obowiązków – weryfikacja dostawcy (podmiotu przetwarzającego), zawarcie umowy powierzenia przetwarzania, analiza potencjalnych transferów danych poza Europejski Obszar Gospodarczy czy uwzględnienie procesora w prowadzonych rejestrach i analizie ryzyka. W pewnych wypadkach, szczegółowo opisanych w projektowanym art. 28 ustawy, w grę wchodzi także kwalifikacja podmiotów zaangażowanych w obsługę systemu zgłoszeń jako współadministratorów.

Obowiązkowa ocena skutków przetwarzania dla ochrony danych

Systemy służące do zgłaszania nieprawidłowości (w szczególności gdy przetwarzane są w nim dane pracowników) zostały uwzględnione w Komunikacie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 17 czerwca 2019 r. w sprawie wykazu rodzajów operacji przetwarzania danych osobowych wymagających oceny skutków przetwarzania dla ich ochrony wpisane na listę operacji wymagających oceny skutków przetwarzania. W efekcie przeprowadzenie poszerzonej analizy ryzyka, uwzględniającej ochronę praw i wolności osób, których dane dotyczą, jest obligatoryjną czynnością po stronie administratora. Ocenę skutków dla ochrony danych należy wykonać przed wdrożeniem systemu zgłaszania naruszeń, a także gdy jest dokonywana jakakolwiek modyfikacja systemu. Należy podkreślić, że ocena skutków nie jest procesem jednorazowym – wymaga ona regularnego przeglądu i powtarzania w razie zmieniających się warunków. Powinna być także udokumentowana, aby móc wykazać przestrzeganie przepisów RODO. Prawidłowo przeprowadzona ocena zawiera co najmniej:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • systematyczny opis planowanych operacji przetwarzania i celów przetwarzania, w tym, gdy ma to zastosowanie – prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora;
  • ocenę, czy operacje przetwarzania są niezbędne oraz proporcjonalne w stosunku do celów;
  • ocenę ryzyka naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą
  • oraz środki planowane w celu zaradzenia ryzyku, w tym zabezpieczenia oraz środki i mechanizmy bezpieczeństwa mające zapewnić ochronę danych osobowych i wykazać przestrzeganie RODO, z uwzględnieniem praw i prawnie uzasadnionych interesów osób, których dane dotyczą, i innych osób, których sprawa dotyczy.

Podsumowanie

Wdrożenie regulacji dotyczącej zgłaszania naruszeń jest bez wątpienia znaczącym wyzwaniem organizacyjnym, logistycznym, technicznym czy dokumentacyjnym dla wszystkich adresatów ustawy. Ta uwaga dotyczy przy tym nie tylko opracowania samej procedury zgłaszania i jej technicznych aspektów, ale obejmuje również zagadnienia bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych przetwarzanych w tym procesie. Dla wielu organizacji może jest to dobra okazja do dokonania przeglądu podjętych dotychczas działań i odpowiedniego ich dostosowania do wymogów RODO.

Adam Szkurłat – adwokat, lider specjalizacji Ochrona danych osobowych, Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
2300 zł dla rodziców najmłodszych dzieci. Już od 1 października 2024 r. Sprawdź, jak dostać świadczenia.

2300 zł dla rodziców najmłodszych dzieci już od 1 października 2024 r. Rząd pracuje nad nowym programem. Przy uwzględnieniu 800 plus, zapewni on 2300 zł wsparcia co miesiąc.

Opłata za psy i inne zwierzęta domowe wzrośnie o połowę. Jest projekt rozporządzenia

Zwiększą się koszty utrzymania zwierząt domowych. Właściciele, którzy chcą podróżować ze swoimi pupilami, będą musieli uiścić wyższą opłatę.

Od 1 czerwca 2024 r. wyższe limity dorabiania do niektórych emerytur i rent

Od 1 czerwca 2024 r. zmienią się tzw. progi graniczne, o których powinni pamiętać pracujący seniorzy. W przeciwnym razie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiesi lub zmniejszy świadczenie. Limity nie dotyczą jednak wszystkich emerytów i rencistów.

Urlop proporcjonalny a zmiana pracy. Co mówią przepisy?

Kiedy stosuje się urlop proporcjonalny? Co w przypadku zmiany pracy? Prezentujemy najważniejsze zasady.

REKLAMA

5000,00 zł na wakacje dla dzieci w wieku szkolnym. Tym razem nie tylko dla dzieci rolników. Sprawdź, kto skorzysta.

5000,00 zł na wakacje dla dzieci w wieku szkolnym. Sprawdź, kto skorzysta z wakacyjnej AktywAKCJI. Tym razem nie jest to program skierowany jedynie do dzieci rolników.

Zdolność kredytowa Polaków w maju 2024 r. Kto ile może pożyczyć na mieszkanie? Co dalej w latach 2024-2026? Będą podwyżki i tańsze kredyty?

Zdolność kredytowa w przypadku kredytów hipotecznych (mieszkaniowych) jest w maju 2024 r. wyższa niż pod koniec 2021 roku, czyli przed serią podwyżek stóp procentowych. Jest tak mimo, iż aktualne oprocentowanie kredytów jest 2-3 razy wyższe niż niecałe 3 lata temu. Tak wynika z danych zebranych przez HREIT. Tak pozytywna sytuacja dla potencjalnych kredytobiorców wynika przede wszystkim ze wzrostu wynagrodzeń.

Aktywnie w żłobku - dla kogo nowe świadczenie? 1500 lub 1900 zł miesięcznie na dziecko

Aktywnie w żłobku - dla kogo? To nowe świadczenie w wysokości 1500 lub 1900 zł miesięcznie na dziecko ma przysługiwać na dofinansowanie kosztów objęcia dziecka opieką w żłobku, klubie dziecięcym albo sprawowaną przez dziennego opiekuna. Na jakich warunkach będzie przyznawane?

Co ukrywał w domu Zbigniew Ziobro? Ruszy śledztwo

Krzysztof Kopania, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Łodzi, ogłosił, że prokuratura rozpoczyna śledztwo w związku z ukryciem akt nadzoru wytworzonych w byłej Prokuraturze Generalnej. Dokumenty te dotyczą nadzoru nad postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Ostrowcu Świętokrzyskim w sprawie narażenia ojca byłego ministra sprawiedliwości, Zbigniewa Ziobry, na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Za taki czyn grozi kara do 2 lat pozbawienia wolności.

REKLAMA

Umowa zlecenia wliczana do stażu pracy? Ważne zmiany w Kodeksie pracy

To będzie ważna nowelizacja. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce dodać do kodeksu pracy nowy przepis, zgodnie z którym do stażu pracy będzie się liczyły m.in. okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia i prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej. Projekt nowelizacji ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i wpłynąć do Sejmu w III kwartale 2024 r. 

Najwyższa emerytura w Polsce wynosi niemal 50 000 zł. Ile najniższa i od czego to zależy?

Najniższa emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynosi zaledwie 1 grosz. Wysokość emerytur i tzw. emerytury groszowe budzą sporo wątpliwości. Od czego zależy wysokość świadczeń?

REKLAMA