Wyrok: ponad 67 tys. zł od gminy dla właściciela mieszkania za brak lokalu socjalnego na eksmisję zadłużonego najemcy

• Rekord odszkodowania w Toruniu - co wiemy?
• Jaka jest podstawa prawna roszczeń właścicieli?
• Gminy płacą miliony i prędko się to nie zmieni?

Rekord odszkodowania w Toruniu - co wiemy?

Okoliczności sprawy z Torunia znamy dzięki doniesieniom lokalnego medium, a konkretniej „Nowości Dziennika Toruńskiego”. Bazując na tych doniesieniach można ustalić, iż chodzi o Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 14 października 2025 r. (sygnatura akt: X C 769/23 upr). To orzeczenie mówi, że cała sprawa jest spowodowana brakiem płatności czynszu przez rodzinę, wobec której sąd już w 2012 r. wydał wyrok eksmisyjny. Wykonanie wyroku zostało jednak wstrzymane do czasu dostarczenia przez gminę lokalu socjalnego (zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów). Wspomniany przepis mówi, że: „Orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu” - cytuje Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości.

Na podstawie uzasadnienia wyroku możemy wywnioskować, że gmina miejska Toruń lokalu socjalnego nie dostarczała przez lata i zdecydowała się na ugodę z ówczesnym właścicielem wynajmowanego mieszkania. Ugoda zakładała wypłatę odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w łącznej kwocie 12 000 zł (za okres od lipca 2014 r. do sierpnia 2017 r.). Kolejny właściciel mieszkania po pewnym czasie uznał, że kwota przyznawana co miesiąc przez miasto na mocy następnej ugody (577 zł) jest zbyt niska. Miasto Toruń nie było zainteresowane wypłatą znacznie wyższej sumy (1500 zł) niż dotychczas. „Sprawa trafiła więc na wokandę sądową i stała się przedmiotem analizy biegłego” - relacjonuje Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości.

Biegły stwierdził, że mieszkanie można by wynająć co najmniej za 1700 zł - 1800 zł miesięcznie. Było to argumentem dla sądu, który uznał, iż powództwo właściciela mieszkania (powoda) podlega uwzględnieniu w całości. Na rzecz powoda zasądzono kwotę 67 146 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 2 października 2025 r. do dnia zapłaty. Dodatkowo gmina miejska Toruń w ramach zwrotu kosztów procesu została zobowiązana do zapłaty 6651,34 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. „Samorząd ma ponieść wszystkie koszty procesu, gdyż przegrał spór w całości” - wyjaśnia Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości.

Jaka jest podstawa prawna roszczeń właścicieli?

Na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów: „Jeżeli osobie uprawnionej do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na mocy wyroku gmina nie dostarczyła lokalu, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny”.

Trzeba wiedzieć, że przepisy nie zwalniają dłużnika z obowiązku płacenia za mieszkanie. Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego (np. po wypowiedzeniu umowy najmu), powinny uiszczać odszkodowanie w wysokości czynszu rynkowego. Lokatorzy czekający na najem mieszkania socjalnego (już po wyroku eksmisyjnym), płacą natomiast właścicielowi zajmowanego mieszkania taki niski czynsz, jaki opłacaliby w lokalu socjalnym. Różnicę pomiędzy czynszem socjalnym i rynkowym powinna wyrównać gmina. „Tyle mówi teoria. W praktyce gminy bywają czasem niechętne do wypłacania odszkodowań o godziwej wysokości, co skutkuje sporami sądowymi” - zaznacza Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości.

Gminy płacą miliony i prędko się to nie zmieni?

Niektóre gminy sprawniej radzą sobie z zapewnianiem lokali eksmisyjnych, a niektóre nie radzą sobie wcale. Jak podaje NBP, w 2022 r. miasta wojewódzkie zapłaciły ponad 21,3 mln zł odszkodowań w związku z niezapewnieniem lokali uprawnionym gospodarstwom domowym zagrożonym eksmisją. Rok wcześniej kwota odszkodowań była podobna (22,1 mln zł). Nowsze dane GUS w tej materii niestety budzą wątpliwości. Można jednak przypuszczać, że sytuacja nie jest wiele lepsza. „Kolejka osób czekających na lokum w związku z eksmisją wprawdzie się nieco skraca, ale jednocześnie rynkowe czynsze, które chcą odzyskać właściciele mieszkań są wyższe niż 4 - 5 lat temu” - podsumowuje Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości.

Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości