Nowe zawody w szkołach i koniec niektórych kierunków. Ministerstwo Edukacji zmienia zasady od września

• Duże zmiany w szkolnictwie branżowym. Ministerstwo Edukacji zmienia listę zawodów i kwalifikacji
• Zmiany w branży mechaniki precyzyjnej i optoelektronice
• Kiedy znikną dotychczasowe zawody?
• Nowa organizacja zawodów ogrodniczych i florystycznych
• Wygaszanie dotychczasowych zawodów ogrodniczych
• Zmiany dotyczą także florystów
• Technik cyberbezpieczeństwa w klasyfikacji zawodów
• Zmiany w transporcie drogowym
• Wygaszanie dotychczasowych zawodów transportowych
• Nowe zasady dla zawodów lotniczych
• Wygaszanie dotychczasowego kształcenia lotniczego
• Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Duże zmiany w szkolnictwie branżowym. Ministerstwo Edukacji zmienia listę zawodów i kwalifikacji

Minister Edukacji wydał rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Dokument został opublikowany w Dzienniku Ustaw w 2026 r. pod poz. 404.

Rozporządzenie wprowadza zmiany w kilku branżach. Zmienione zostają m.in. zawody związane z mechaniką precyzyjną, optoelektroniką, ogrodnictwem, florystyką, cyberbezpieczeństwem, transportem drogowym oraz transportem lotniczym. Część dotychczasowych zawodów zostanie wygaszona, a w ich miejsce wprowadzone zostaną nowe zawody i kwalifikacje.

Zmiany w branży mechaniki precyzyjnej i optoelektronice

W branży mechaniki precyzyjnej (MEP) uchylone zostają pozycje dotyczące zawodów:

• „Mechanik precyzyjny” – symbol cyfrowy 731103,
• „Optyk-mechanik” – symbol cyfrowy 731104,
• „Technik optyk” – symbol cyfrowy 325302.

Przed pozycją dotyczącą zawodu „Zegarmistrz” o symbolu 731106 dodane zostają trzy nowe zawody. Pierwszym z nich jest „Monter optoelektroniki” – symbol 731108, poziom III, branża gospodarki. Zawód obejmuje kwalifikację MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych, o okresie kształcenia 3. Drugim nowym zawodem jest „Technik optoelektroniki” – symbol 311414, poziom V. W tym zawodzie wyodrębniono dwie kwalifikacje:

• MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych – 3,
• MEP.07. Projektowanie i diagnozowanie układów optoelektronicznych – 5.

Trzecim zawodem jest „Technik optyki okularowej” – symbol 325303, poziom V. Zawód obejmuje kwalifikację MEP.08. Projektowanie, wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych oraz wykonywanie pomiarów oftalmicznych, o okresie kształcenia 5.

Kiedy znikną dotychczasowe zawody?

Kształcenie w zawodzie „Mechanik precyzyjny” rozpoczęte przed 1 września 2028 r. w branżowej szkole I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia na dotychczasowych zasadach.

Od 1 września 2028 r. w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie będzie się rozpoczynać kształcenia w zawodzie „Mechanik precyzyjny”.

W przypadku „Optyka-mechanika” kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2026 r. będzie kontynuowane do zakończenia cyklu kształcenia. Od 1 września 2026 r. nie będzie już rozpoczynać się kształcenia w tym zawodzie w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym ani na kursie umiejętności zawodowych.

Także zawód „Technik optyk” zostanie wygaszony. Kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2026 r. w technikum i szkole policealnej będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia na dotychczasowych zasadach. Od 1 września 2026 r. nie będzie rozpoczynać się kształcenia w tym zawodzie w klasie I technikum i w semestrze pierwszym klasy I szkoły policealnej.

W przypadku kwalifikacji MEP.03. Wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2027 r. w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie kontynuowane do zakończenia cyklu. Od 1 września 2027 r. nie będzie się rozpoczynać takiego kształcenia w semestrze pierwszym klasy I branżowej szkoły II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych.

Kształcenie w zawodzie „Technik optoelektroniki” w branżowej szkole II stopnia rozpocznie się od roku szkolnego 2029/2030.

Natomiast kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym lub kursie umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach „Monter optoelektroniki”, „Technik optoelektroniki” oraz „Technik optyki okularowej” będzie prowadzone od roku szkolnego 2027/2028.

Nowa organizacja zawodów ogrodniczych i florystycznych

Całkowicie nowe brzmienie otrzymuje część dotycząca branży ogrodniczej (OGR). W klasyfikacji znalazły się następujące zawody:

• Agroogrodnik – 611313, poziom III, kwalifikacja OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych,
• Asystent florystyczny – 962909, poziom II, kwalifikacja OGR.07. Wykonywanie prostych prac florystycznych,
• Asystent ogrodniczy – 921404, poziom II, kwalifikacja OGR.08. Wykonywanie prostych prac ogrodniczych,
• Florysta – 343203, poziom III, kwalifikacja OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych,
• Ogrodnik terenów zieleni – 611306, poziom III, kwalifikacja OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni,
• Technik agroogrodnictwa – 314209, poziom IV, z kwalifikacjami OGR.06 oraz OGR.11. Prowadzenie i zarządzanie produkcją ogrodniczą,
• Technik aranżacji florystycznych – 343207, poziom IV, z kwalifikacjami OGR.09 oraz OGR.12. Aranżowanie wnętrz i otwartej przestrzeni kompozycjami florystycznymi,
• Technik architektury krajobrazu i arborystyki – 314210, poziom IV, z kwalifikacjami OGR.10 oraz OGR.13. Projektowanie terenów zieleni i realizacja prac związanych z budową i konserwacją obiektów architektury krajobrazu.

W przypadku zawodu „Asystent florystyczny” wskazano, że kształcenie jest przeznaczone wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Takie samo ograniczenie wskazano przy zawodzie „Asystent ogrodniczy”.

Wygaszanie dotychczasowych zawodów ogrodniczych

Kształcenie w zawodzie „Ogrodnik” rozpoczęte przed 1 września 2026 r. w branżowej szkole I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia według dotychczasowych przepisów. Od 1 września 2026 r. nie będzie rozpoczynać się kształcenia w tym zawodzie w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym ani na kursie umiejętności zawodowych.

Wygaszane są również zawody „Technik architektury krajobrazu” i „Technik ogrodnik”. Kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2026 r. w technikum będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia. Od 1 września 2026 r. w klasie I technikum nie będzie się rozpoczynać kształcenia w tych zawodach.

Kształcenie w zawodzie „Technik architektury krajobrazu” rozpoczęte przed 1 września 2026 r. na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i kursie umiejętności zawodowych będzie kontynuowane do zakończenia cyklu. Od 1 września 2026 r. nie będzie tam rozpoczynane nowe kształcenie w tym zawodzie.

W przypadku zawodu „Technik ogrodnik”, w zakresie kwalifikacji OGR.05. Planowanie i organizacja prac ogrodniczych, kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2027 r. w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie prowadzone do zakończenia cyklu. Od 1 września 2027 r. nie będzie się rozpoczynać takiego kształcenia w semestrze pierwszym klasy I branżowej szkoły II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym ani na kursie umiejętności zawodowych.

Zmiany dotyczą także florystów

Kształcenie w zawodzie „Florysta”, w którym wyodrębniono kwalifikację OGR.01. Wykonywanie kompozycji florystycznych, rozpoczęte przed 1 września 2026 r. w szkole policealnej, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia.

Od 1 września 2026 r. nie będzie rozpoczynać się kształcenia w tym zawodzie w semestrze pierwszym klasy I szkoły policealnej, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym ani na kursie umiejętności zawodowych.

Nowe zawody pojawią się w branżowej szkole II stopnia od roku szkolnego 2029/2030. Chodzi o „Technika aranżacji florystycznych” oraz „Technika architektury krajobrazu i arborystyki”.

Kształcenie w zawodzie „Technik agroogrodnictwa” w branżowej szkole II stopnia będzie prowadzone od roku szkolnego 2027/2028.

Od roku szkolnego 2027/2028 będzie również prowadzone kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach:

• „Agroogrodnik”,
• „Asystent florystyczny”,
• „Asystent ogrodniczy”,
• „Florysta” – w którym wyodrębniono kwalifikację OGR.09,
• „Ogrodnik terenów zieleni”,
• „Technik agroogrodnictwa”,
• „Technik aranżacji florystycznych”,
• „Technik architektury krajobrazu i arborystyki”.

Technik cyberbezpieczeństwa w klasyfikacji zawodów

W branży teleinformatycznej (INF) po zawodzie „Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych” o symbolu 742202 dodano nowy zawód: Technik cyberbezpieczeństwa – 351304, poziom V. W zawodzie wyodrębniono dwie kwalifikacje:

• INF.11. Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych – 4,
• INF.12. Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych – 5.

Kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym lub kursie umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie „Technik cyberbezpieczeństwa” będzie prowadzone od roku szkolnego 2027/2028.

Zmiany w transporcie drogowym

Nowe brzmienie otrzymuje również część dotycząca branży transportu drogowego (TDR). W zawodzie „Kierowca mechanik” – symbol 832201, poziom III – wyodrębniono kwalifikację TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego. Wskazano przy tym, że kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych jest prowadzone wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej.

Nowe zasady obejmują także zawód „Technik transportu drogowego” – symbol 311927, poziom IV. W tym zawodzie wyodrębniono:

• TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego – 3,
• TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy – 4.

Kształcenie w szkole prowadzone jest wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej. W przypadku kwalifikacyjnych kursów zawodowych i kursów umiejętności zawodowych również przewidziano kształcenie wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej.

Kształcenie w zakresie kwalifikacji TDR.04 na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych jest przeznaczone wyłącznie dla osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E.

Wygaszanie dotychczasowych zawodów transportowych

Kształcenie w zawodzie „Kierowca mechanik”, w którym wyodrębniono kwalifikację TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego, rozpoczęte przed 1 września 2026 r. będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia na dotychczasowych zasadach.

Od 1 września 2026 r. nie będzie rozpoczynać się kształcenia w tym zawodzie w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym ani na kursie umiejętności zawodowych.

Kształcenie w zawodzie „Kierowca mechanik” z kwalifikacją TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i kursie umiejętności zawodowych będzie prowadzone od roku szkolnego 2027/2028.

Wygaszany jest również dotychczasowy model kształcenia w zawodzie „Technik transportu drogowego”, w którym wyodrębniono kwalifikacje TDR.01 i TDR.02.

Kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2026 r. w technikum będzie prowadzone do zakończenia cyklu. Od 1 września 2026 r. w klasie I technikum nie będzie rozpoczynać się kształcenia w tym zawodzie w dotychczasowym zakresie.

W zakresie kwalifikacji TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego, kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2027 r. w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie kontynuowane do zakończenia cyklu.

Od 1 września 2027 r. nie będzie rozpoczynać się takiego kształcenia w semestrze pierwszym klasy I branżowej szkoły II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym ani na kursie umiejętności zawodowych.

Nowe kształcenie w zawodzie „Technik transportu drogowego”, w którym wyodrębniono kwalifikacje TDR.03 i TDR.04, w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych będzie prowadzone od roku szkolnego 2027/2028.

Nowe zasady dla zawodów lotniczych

Nowe brzmienie otrzymuje również branża transportu lotniczego (TLO). W klasyfikacji znalazły się:

• Technik awionik – 315316, poziom V, kwalifikacja TLO.04. Obsługa techniczna systemów awionicznych i instalacji elektrycznych statków powietrznych – 5,
• Technik lotniskowych służb operacyjnych – 315406, poziom V, kwalifikacje TLO.05. Obsługa naziemna statków powietrznych w porcie lotniczym – 5 oraz TLO.06. Planowanie i koordynacja operacyjna w porcie lotniczym oraz ochrona lotnictwa cywilnego – 5,
• Technik mechanik lotniczy – 315317, poziom V, kwalifikacja TLO.07. Obsługa techniczna statku powietrznego i jego instalacji oraz zespołu napędowego – 5.

W przypadku tych kwalifikacji wskazano wymagane wykształcenie średnie lub średnie branżowe.

Wygaszanie dotychczasowego kształcenia lotniczego

Kształcenie rozpoczęte przed 1 września 2026 r. w zawodzie „Technik awionik” z kwalifikacją TLO.01. Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych, w zawodzie „Technik lotniskowych służb operacyjnych” z kwalifikacją TLO.02. Obsługa operacyjna portu lotniczego i współpraca ze służbami żeglugi powietrznej oraz w zawodzie „Technik mechanik lotniczy” z kwalifikacją TLO.03. Wykonywanie obsługi technicznej płatowca i jego instalacji oraz zespołu napędowego statków powietrznych będzie prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia na dotychczasowych zasadach.

Od 1 września 2026 r. w klasie I technikum, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie będzie rozpoczynać się kształcenia w tych zawodach w dotychczasowym zakresie. Jednocześnie od roku szkolnego 2027/2028 będzie prowadzone kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i kursie umiejętności zawodowych w nowych zakresach. Dotyczy to:

• zawodu „Technik awionik” z kwalifikacją TLO.04,
• zawodu „Technik lotniskowych służb operacyjnych” z kwalifikacjami TLO.05 i TLO.06,
• zawodu „Technik mechanik lotniczy” z kwalifikacją TLO.07.

Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Rozporządzenie co do zasady wchodzi w życie 1 września 2026 r. Wyjątkiem jest § 1 pkt 1 lit. a w zakresie pozycji dotyczącej zawodu „Mechanik precyzyjny”. Ta część zacznie obowiązywać dopiero 1 września 2028 r. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Dokument podpisała Minister Edukacji Barbara Nowacka.

Zmiany oznaczają jednocześnie wygaszanie części dotychczasowych zawodów oraz wprowadzanie nowych kierunków i kwalifikacji. W wielu przypadkach przepisy przewidują okres przejściowy, dzięki któremu osoby, które rozpoczęły już kształcenie, będą mogły ukończyć je zgodnie z przepisami obowiązującymi przed wejściem w życie rozporządzenia.