Odzież ochronna i odzież robocza. Kto powinien ją zapewnić pracownikowi?

• Odzież ochronna - czy to obowiązek pracodawcy? 
• Odzież ochronna a odzież i obuwie robocze
• Środki ochrony indywidualnej
• Odzież i obuwie robocze
• Inne obowiązki pracodawcy

Odzież ochronna - czy to obowiązek pracodawcy? 

Pracodawca ma obowiązek nieodpłatnie dostarczyć pracownikowi środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy, w tym także obuwie i odzież roboczą, jeżeli tego wymagają warunki pracy. 

Według Kodeksu Pracy, pracodawca musi zapewnić odzież i obuwie wtedy, gdy odzież własna pracownika może ulec zabrudzeniu bądź zniszczeniu. To nie wszystko – pracodawca musi zapewnić ponadto odzież, jeśli takie są wymagania technologiczne i sanitarne. Jest ona koniecznością także w sytuacji, gdy tego nakazuje bezpieczeństwo i higiena pracy. Ze względu na to, że przepisy nie podają określonych stanowisk, podstawą jest stworzenie wewnątrzzakładowego regulaminu – w nim można zawrzeć wszelkie kwestie dotyczące pracy w konkretnej firmie i na danym stanowisku. Obowiązkiem każdego pracownika przed rozpoczęciem pracy jest zapoznanie się z takim regulaminem. Pracodawca zaś musi taki regulamin pracownikowi udostępnić. 

Odzież ochronna a odzież i obuwie robocze

Odzież ochronna, zwana środkami ochrony indywidualnej ma chronić pracownika przez działaniem niebezpiecznych i szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy. Natomiast odzież i obuwie robocze mają zapewnić ochronę pracownika bądź ochronę osobistej odzieży pracownika przed zabrudzeniem lub zniszczeniem w związku z wykonywaną pracą. Odrębnie należy traktować odzież służącą jedynie renomie, wizerunkowi firmy – w praktyce stosuje się jednak połączenie tych funkcji. 

Środki ochrony indywidualnej

Należy je obowiązkowo stosować, gdy nie można uniknąć zagrożeń bądź też wystarczająco ich ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej (m.in. poprzez stosowanie wentylacji, barier ochronnych) lub odpowiedniej organizacji pracy.

Środki ochrony indywidualnej, w które pracodawca wyposaża pracowników, muszą charakteryzować się wymaganiami dotyczącymi oceny zgodności, co potwierdza znak CE. Środki ochrony indywidualnej powinny: 

• być odpowiednio dobrane do istniejącego zagrożenia (rodzaju i natężenia lub stężenia czynników szkodliwych i niebezpiecznych); 
• uwzględniać wymagania ergonomii i stan zdrowia pracownika;
• uwzględniać warunki istniejące w miejscu pracy; 
• być dopasowane do pracownika po niezbędnej regulacji; 
• dać się dopasować względem siebie bez zmniejszenia właściwości ochronnych, gdy występuje konieczność jednoczesnego stosowania kilku środków.

Pracodawca określa warunki stosowania środków ochrony indywidualnej, zwłaszcza mowa tutaj o czasie i przypadkach, w których powinny być używane, oraz informuje pracowników o sposobach posługiwania się nimi. Gdy zajdzie taka potrzeba pracodawca powinien ponadto zorganizować pokazy używania tych środków. 

Odzież i obuwie robocze

Jak była mowa powyżej, rolą pracodawcy jest dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymogi określone w polskich normach. Możliwe jest używanie przez pracowników własnej odzieży lub obuwia roboczego, jednak tylko po spełnieniu określonych warunków – pracodawca musi ustalić wykaz stanowisk, gdzie jest to dopuszczalne, uzyskać na takie rozwiązanie zgodę pracownika, a odzież i obuwie pracowników będą spełniały wymagania bhp. Pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny. 

Są wyjątki, gdzie możliwość korzystania pracowników z własnej odzieży i obuwia roboczego jest niedopuszczalna – dotyczy to stanowisk, na których są wykonywane prace związane z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych oraz powodujące intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi bądź promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi. 

Inne obowiązki pracodawcy

Po konsultacji z pracownikami bądź ich przedstawicielami, pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach pracy jest niezbędne. Określone zostają także przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego – dla środków ochrony indywidualnej nie określa się okresów używalności, ponieważ mogą być używane do czasu utraty cech ochronnych. Na tej podstawie sporządza się tabele norm przydziału środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego. W przypadku, gdy w firmie obowiązuje regulamin pracy, tabele norm przydziału powinny stać się jego częścią.

Jako podaje serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy, pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez koniecznych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy. Powinien także kontrolować przestrzeganie przez pracowników obowiązku ich używania zgodnie z przeznaczeniem.

Pracodawca jest obowiązany do prania, konserwacji, naprawy, odpylania i odkażania środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego przydzielonych pracownikom. W sytuacji, gdy nie może zapewnić prania odzieży roboczej, czynności te mogą być wykonywane przez pracownika, któremu przysługuje ekwiwalent pieniężny za pranie odzieży we własnym zakresie.

Niedopuszczalne jest powierzanie pracownikowi prania, konserwacji, odpylania i odkażania odzieży i obuwia roboczego, które uległy skażeniu środkami chemicznymi, promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi. W takim przypadku muszą być przechowywane wyłącznie w miejscu do tego przeznaczonym. Za zorganizowanie takiego miejsca odpowiada pracodawca.

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Inforu