Kategorie

Udzielanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego - 7 praktycznych wskazówek dla rodziców

Udzielanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego - 7 praktycznych wskazówek dla rodziców. Ile trwa, dokumenty, zasiłek macierzyński, luka między zwolnieniem lekarskim a porodem, ubezpieczenie,  / fot. Shutterstock
Udzielanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego - 7 praktycznych wskazówek dla rodziców. Ile trwa, dokumenty, zasiłek macierzyński, luka między zwolnieniem lekarskim a porodem, ubezpieczenie, / fot. Shutterstock
Udzielanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego rodzi wiele pytań i wątpliwości. Oto 7 praktycznych wskazówek dla rodziców dotyczących takich kwestii jak: wymiar urlopów, wykorzystywanie urlopów w częściach, wysokość zasiłku macierzyńskiego, dokumenty składane do pracodawcy, luka między ostatnim dniem zwolnienia lekarskiego a urodzeniem dziecka.

Udzielanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego – praktyczne wskazówki dla rodziców

Przyjście na świat dziecka jest często wydarzeniem zmieniającym diametralnie życie niejednego człowieka. W tych bardzo emocjonalnych dla każdego rodzica chwilach kwestie związane z formalnościami są często postrzegane przez pracowników zatrudnionych na umowę o pracę jako sprawa skomplikowana, zawiła, męcząca, jednakże konieczna w celu udzielenia przez pracodawcę właściwych urlopów i wypłacenia zasiłków.

Poniżej znajduje się kilka praktycznych wskazówek i odpowiedzi na najczęstsze pytania związane z kwestią urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, które mogą stanowić drogowskaz dla rodziców poszukujących takich informacji.

Polecamy: Świadczenia dla pracujących rodziców. Urlopy, zasiłki, ochrona

  1. Ile tygodni urlopu macierzyńskiego przysługuje w przypadku urodzenia jednego dziecka, a ile w przypadku bliźniaków?

Wymiar urlopu macierzyńskiego jest uzależniony od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i jest to (art. 180 § 1 Kodeksu pracy):

  • 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka;
  • 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci;
  • 33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci;
  • 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci;
  • 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci.

Co do zasady urlop macierzyński jest udzielany od dnia porodu, więc jeśli pracownica rodzi dziecko w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego, to dzień porodu stanowi pierwszy dzień urlopu macierzyńskiego i automatycznie anuluje pozostałą część zwolnienia od tej daty.

  1. Jaki jest wymiar urlopu rodzicielskiego i od czego zależy?

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego (art. 1821a § 1 Kodeksu pracy) w wymiarze, który również zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i wynosi:

  • 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka;
  • 34 tygodnie w przypadku urodzenia dwojga i więcej dzieci.

Zgodnie z art. 1821a § 2, 3 i 4 Kodeksu pracy urlop rodzicielski przysługuje obojgu rodzicom, co oznacza, że mogą oni korzystać z tego uprawnienia zarówno zamiennie, jak i równocześnie, nie przekraczając łącznie przysługującego wymiaru urlopu rodzicielskiego.

  1. Czy z urlopu rodzicielskiego można korzystać w częściach?

Tak, urlop rodzicielski może być wykorzystany w nie więcej niż 4 częściach, które przypadają bezpośrednio jedna po drugiej (art. 1821c § 2 Kodeksu pracy). Żadna z części urlopu rodzicielskiego nie może być krótsza niż 8 tygodni za wyjątkiem pierwszej części, która nie może być krótsza niż 6 tygodni oraz sytuacji, kiedy pozostała część urlopu rodzicielskiego jest krótsza niż 8 tygodni (art. 1821c § 4 Kodeksu pracy).

Dodatkowo istnieje możliwość wykorzystania nawet do 16 tygodni urlopu rodzicielskiego z przysługującego wymiaru, w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części urlopu rodzicielskiego (art. 1821c § 3 Kodeksu pracy). W takim wypadku należy pamiętać, o tym, że urlop ten może być wykorzystany nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia oraz obowiązują wyżej opisane zasady dotyczące długości poszczególnych części.

  1. Jakiej wysokości zasiłek otrzymam w okresie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego?

Wysokość zasiłku zależy od decyzji rodziców o sposobie wykorzystywania urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego oraz terminu złożenia wniosku. Jeżeli pracownica w ciągu 21 dni od porodu od razu zdecyduje się na wykorzystanie pełnego wymiaru urlopu macierzyńskiego (20 tygodni w przypadku jednego dziecka) i pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego przypadającego bezpośrednio po nim (32 tygodnie w przypadku jednego dziecka), to przez okres obu tych urlopów (52 tygodnie w przypadku jednego dziecka) będzie otrzymywała zasiłek macierzyński w wysokości 80%.

Jeżeli jednak zdecyduje się na opcję w częściach (niezależnie który rodzic, jakie części urlopu rodzicielskiego wykorzysta), to w takim wypadku przez pierwsze 26 tygodni (20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 6 tygodni urlopu rodzicielskiego) zasiłek macierzyński wyniesie 100%, a przez drugie 26 tygodni 60%.

  1. Jakie dokumenty i kiedy należy przedłożyć Pracodawcy w celu udzielenia urlopów macierzyńskiego i rodzicielskiego?

Kluczowym dokumentem w tym przypadku jest akt urodzenia dziecka, który uprawniona u pracodawcy osoba potwierdza za zgodność z oryginałem imienną pieczątką i datą.

Zdarza się, że w niektórych szpitalach pracownica może otrzymać zaświadczenie o porodzie. Wtedy taki dokument przekazuje w oryginale pracodawcy. Nie chodzi tu o kartę informacyjną ze szpitala, która zawiera poufne i wrażliwe dane o stanie zdrowia, a wyłącznie o zaświadczenie zawierające datę porodu. Jest to zaświadczenie opcjonalne, a nie wymagane, więc jeśli mama dziecka je otrzyma, należy przekazać je pracodawcy.

Niemniej ważnym dokumentem jest właściwy wniosek pracownicy o udzielenie urlopów – w zależności od jej decyzji – pełnego wymiaru urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, wyłącznie urlopu macierzyńskiego czy dodatkowo wybranych części urlopu rodzicielskiego. 

Jeżeli mama dziecka zdecyduje się na skorzystanie z pełnego wymiaru urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego powinna to zrobić nie później niż 21 dni od dnia porodu (art. 1791 § 1 Kodeksu pracy).

Należy pamiętać, że w przypadku korzystania z urlopu rodzicielskiego w częściach pisemny wniosek pracownika o każdą z części powinien zostać złożony u pracodawcy w terminie nie krótszym niż 21 dni przed jej rozpoczęciem (art. 1821d § 1 Kodeksu pracy). O ile wcześniej nie dostarczaliśmy pracodawcy aktu urodzenia dziecka, do takiego wniosku także należy go przedłożyć.

  1. Co zrobić, jeżeli istnieje luka między ostatnim dniem zwolnienia lekarskiego a urodzeniem dziecka?

Art. 180 § 2 Kodeksu pracy wskazuje, że pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. To oznacza, że jeśli np. zwolnienie lekarskie trwało do 21.10.2019, a dziecko urodziło się 25.10.2019, to matka powinna zawnioskować do pracodawcy o udzielenie urlopu macierzyńskiego od dnia 22.10.2019.

Innym rozwiązaniem dla pracownicy jest jednak uzyskanie kontynuacji zwolnienia lekarskiego na brakujący okres (które może być wystawione np. przez lekarza prowadzącego czy przez szpital) – w powyższym przykładzie od 22.10.2019 do dnia poprzedzającego dzień porodu, czyli 24.10.2019.

  1. O czym jeszcze warto pamiętać po urodzeniu dziecka?

Jeżeli pracownik jest dodatkowo ubezpieczony (np. opłaca ubezpieczenie grupowe) warto zweryfikować, czy w posiadanym wariancie ubezpieczenia uwzględnione jest świadczenie związane z urodzeniem dziecka lub pobytem w szpitalu związanym z porodem. Im szybciej zgłosimy ten fakt w wymagany sposób do towarzystwa ubezpieczeniowego (w zależności od ubezpieczyciela może być konieczne złożenie papierowych dokumentów lub wystarczy zgłoszenie telefoniczne), tym szybciej otrzymamy kwotę wynikającą z ubezpieczenia.

Dodatkowo należy pamiętać o zgłoszeniu dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego przez jednego z rodziców. Mimo że pracodawca posiada dane dziecka, tylko na wniosek pracownika może je zgłosić do ubezpieczenia. W takiej prośbie trzeba zawrzeć poza podstawowymi danymi pracownika zgłaszającego, także wszystkie niezbędne dane dziecka (a w szczególności: imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL, adres zamieszkania, informację, czy dziecko pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ewentualne informacje o niepełnosprawności dziecka).

Uprawnienia rodzicielskie są w aktualnym stanie prawnym bardzo rozbudowane i umożliwiają rodzicom wykorzystywanie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w sposób najbardziej dopasowany do ich sytuacji zawodowo-rodzinnej.

W zależności od opcji, którą rodzice wybiorą, zawsze warto skonsultować się z właściwym pracownikiem HR u swojego pracodawcy, który zweryfikuje dostępne możliwości, poprawność wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego czy wymagane dokumenty. Dzięki temu unikniemy niepotrzebnego stresu związanego z ewentualnymi błędami (np. w danych, w datach) i koniecznością ich poprawiania.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?