Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy możemy za darmo korzystać z cudzej twórczości?

Kiedy możemy za darmo korzystać z cudzej twórczości? /fot. Fotolia
Kiedy możemy za darmo korzystać z cudzej twórczości? /fot. Fotolia
W dobie Internetu mamy swobodny dostęp do obszernych zasobów utworów kulturalnych czy naukowych. Użytkowanie twórczości innych osób budzi jednak wiele kontrowersji ze względu na prawa autorskie. Kiedy możemy za darmo korzystać z cudzej twórczości?

Co to jest dozwolony użytek?

Pojęcie dozwolonego użytku funkcjonuje w prawie własności intelektualnej. Regulację prawną w tej kwestii możemy odnaleźć w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 ze zm., art. 23-35). Poprzez sformułowanie „dozwolony użytek” rozumie się ograniczenie monopolu właściciela praw autorskich lub patentowych polegające na zezwoleniu na korzystanie bez konieczności uzyskiwania jego zgody z już rozpowszechnionego utworu, czyli każdego przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze, pod ściśle określonymi warunkami i w ściśle określonych sytuacjach.

Dozwolony użytek nie może naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy.

Zadaj pytanie na FORUM

Bezpieczne korzystanie z efektów cudzej pracy twórczej, wymaga spełnienia kilku przesłanek, które muszą wystąpić łącznie:

  • utwór musi być już rozpowszechniony (udostępniony za zezwoleniem twórcy),
  • nie możemy pobierać pożytków z tytułu wykorzystywanego utworu (korzystanie w celach niekomercyjnych),
  • korzystanie z danego utworu musi być nieodpłatne (dostęp do utworu musi być swobodny, nieobarczony dodatkowymi opłatami),
  • utwór powinien być wykorzystywany dla użytku osobistego.

Dozwolony użytek prywatny

Dozwolony użytek prywatny to taki, kiedy dla własnych potrzeb (ewentualnie potrzeb osób pozostających w związku osobistym, tj. pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego) bez zezwolenia twórcy korzystamy nieodpłatnie z rozpowszechnionego pojedynczego egzemplarzu utworu. (art. 23)

Dozwolony użytek publiczny

Obok dozwolonego użytku osobistego funkcjonuje dozwolony użytek publiczny, który zezwala na nieodpłatne korzystanie z rozpowszechnionego już utworu, w sposób umożliwiający udostępnienie go nieograniczonej publiczności. Dozwolony użytek publiczny obejmuje: działalność naukową i dydaktyczną, działalność bibliotek, szkół, archiwów, cytaty, prawo przedruku, architektura, pomniki i wystawy.

Przykładem dozwolonego użytku publicznego może być przytoczenie fragmentu cudzej książki, biblioteka wypożyczająca książki, projekcja filmu na lekcji w szkole.

Ochrona praw autorskich w Internecie

Pobieranie plików z Internetu na własny użytek

Pobieranie plików z Internetu (z wyłączeniem programów i gier komputerowych) nie jest przestępstwem, udostępnianie ich jest jednak karalne. Zgodnie z art. 79 ustawy o prawie autorskim, osobie rozpowszechniającej utwory chronione prawem autorskim grozi przede wszystkim kara finansowa.

Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C‑435/12 oprócz twórcy czy producenta decyzja o zwielokrotnieniu utworu lub przedmiotu objętego ochroną prawa autorskiego i praw pokrewnych sporządzonych z legalnych źródeł może zostać podjęta przez użytkownika w celu użytku osobistego.

„Pewne prawa zastrzeżone” czyli licencje dla kreatywnych

Kompromisem pomiędzy pełną ochroną praw autorskich a dzieleniem się twórczością z innymi może być licencja. Obok standardowych licencji, twórca może się posłużyć którymś z mniej restrykcyjnych wariantów licencji Creative Commons. Jest to system licencji, dzięki którym właściciel praw autorskich upoważnia użytkownika do korzystania z jego utworu pod pewnymi warunkami.

Swobodne kopiowanie, rozprowadzanie, zmiany i remiksy objętego prawem autorskim utworu mogą być dozwolone pod warunkiem podania imienia i nazwiska autora utworu pierwotnego oraz źródła pochodzenia utworu.

Twórca korzystając z tego typu licencji może zastrzec „pewne prawa”. Może ustanowić jako warunek swobodnego korzystania i zmieniania utworu, pod warunkiem udostępnienia zmodyfikowanego utworu na warunkach licencji na której utwór był pierwotnie. Plusem takiej licencji jest fakt, że autor może wyrazić zgodę na komercyjne wykorzystanie zmienionego utworu. Autor może również udostępnić swój utwór, ale bez możliwości przekształcania go – umożliwia eksploatowanie go w oryginalnej postaci.

Zmiany w prawie konsumenckim

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83 ze zm.).

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C‑435/12.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Czas pracy 2022
Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • wbb
    2022-01-07 14:11:49
    Dzień dobry Państwu. Generalnie bardzo dobry artykuł, ale trochę zbyt ogólnikowy. Dlatego pozwolę sobie zadać to szczegółowe pytanie. Na jakich warunkach można prowadzić - zarówno w celach zarobkowych, jak i non-profit - blog-analizatornię twórczości literackiej, oraz filmów, seriali, itp. (cytowanie, parafrazowanie, podawanie danych twórców oryginału i tłumaczy na polski, itp.)? Przykładowo chodzi mi o analizowanie postępowania jakiejś postaci z powieści z powieści.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wniosek o „żłobkowe” do 31 maja 2022 r. - czy warto złożyć?
31 maja 2022 r. upływa ważny termin dla rodziców wnioskujących o tzw. świadczenie żłobkowe. Czy warto się spieszyć?
Bilet z drugiej ręki - jak uniknąć problemów?
O czym pamiętać kupując bilet z drugiej ręki? Na jakie przepisy dotyczące odsprzedaży biletów warto zwrócić uwagę?
Kredyt sędziego a sprawa "frankowa" - uchwała SN
Sędzia, który zawarł z bankiem będącym stroną postępowania umowę kredytu frankowego nie jest z tej przyczyny wyłączony z mocy ustawy ze sprawy dotyczącej roszczeń wynikających z umowy zawartej przez ten bank z innym podmiotem - wynika z uchwały Sądu Najwyższego.
Koniec stanu epidemii w Polsce od poniedziałku 16 maja
Koniec stanu epidemii w Polsce następuje z dniem 16 maja. Zostaje zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego - wynika z rozporządzenie ministra zdrowia w tej sprawie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Co się zmienia?
Krajowy Plan Odbudowy. Ustawa o SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE
KPO dla Polski. Czekamy na formalną akceptację kolegium unijnych komisarzy, to jest kwestia kilku, kilkunastu dni - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller pytany o Krajowy Plan Odbudowy. Podkreślił, że projekt dotyczący likwidacji Izby Dyscyplinarnej SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE.
Zmiany w Polskim Ładzie od lipca 2022 - wątpliwości konstytucyjne wobec ustawy
Zmiany w Polskim Ładzie. Koalicja Obywatelska wstrzymała się w Sejmie od głosu w głosowaniu nad nowelą ustawy, która obniża dolną stawkę PIT z 17 na 12 procent, bo nie zostały przyjęte poprawki zgłoszone przez nasz klub - mówi poseł Jarosław Urbaniak. Jak ponadto ocenił, nowela ustawa może być sprzeczna z konstytucją.
MS: sądy znacznie przyspieszyły
Średni czas postępowań w 2022 r. skrócił się o prawie dwa miesiące - informuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Co wpływa na przyspieszenie pracy sądów?
Dodatkowy termin na pierwsze przesłanie prądu z OZE do sieci [Sejm]
Sejm uchwalił nowelizację ustawy Prawo ochrony środowiska z poprawką, która wydłuża do 16 lipca 2024 r. termin pierwszego wprowadzenia energii do sieci przez nowych wytwórców prądu z OZE.
Frankowicze - SN uwzględnił skargi nadzwyczajne Prokuratora Generalnego
Sąd Najwyższy uwzględnił 2 z 15 dotychczas skierowanych przez Prokuratora Generalnego skarg nadzwyczajnych w obronie frankowiczów i uchylił w całości zaskarżone nakazy zapłaty Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
KE proponuje nowe przepisy chroniące dzieci przed wykorzystaniem seksualnym
Komisja Europejska uważa, że obecny system oparty na dobrowolnym wykrywaniu i zgłaszaniu takich przypadków przez przedsiębiorstwa okazał się niewystarczający, aby zapewnić dzieciom dostateczną ochronę.
Pandemia już nie chroni przed eksmisją - powrót eksmisji lokatorów
Od kiedy obowiązuje zniesienie zakazu eksmisji? Co to oznacza dla właścicieli i lokatorów? Jakie są najczęstsze powody postępowania eksmisyjnego?
Wadliwie zwołane zebranie wspólnoty mieszkaniowej. Czy uchwała jest ważna?
Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że błędy w zakresie zwołania i przeprowadzenia zebrania wspólnoty mieszkaniowej są istotne, jeśli miały one wpływ na wynik głosowania oraz przyjęte uchwały. Osoba zainteresowana podważeniem uchwał powinna np. wykazać, że wadliwe zwołanie zebrania wspólnoty miało związek z wynikiem późniejszego głosowania. Trzeba pamiętać, że oprócz uchylenia uchwały na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali, możliwe jest też złożenie pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały (z wykorzystaniem art. 189 kodeksu postępowania cywilnego).
Makijaż permanentny lub tatuaż z odpowiednim tuszem - radzi GIS
Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, iż wymagania dla tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego zostały określone w rozporządzeniu Komisji Europejskiej.
Kiedy 14. emerytura w 2022 r.?
Kiedy zostanie wypłacona 14. emerytura w 2022 r.? Kto otrzyma świadczenie? Zasady dotyczące przyznawania czternastek emerytom i rencistom zawiera projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.
Kiedy obywatel Ukrainy powinien zgłosić w ZUS wyjazd z Polski?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o ważnych zasadach dotyczących obywateli Ukrainy, którzy otrzymają wsparcie w ramach programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego.
Taksa notarialna
Taksa notarialna to opłata pieniężna, którą notariusz pobiera za dokonanie czynności notarialnej.
Skala podatkowa
Skala podatkowa w ogólnym znaczeniu, to rodzaj zapisanego w przepisach podatkowych wzoru matematycznego, który wskazuje sposób obliczenia podatku. Ze skalą podatkową w przepisach podatkowych mamy do czynienia z reguły wtedy, gdy różne stawki podatku dotyczą określonych przedziałów wartości podstawy opodatkowania (np. dochodu). Ze skalą podatkową nierozerwalnie wiąże się też pojęcie „progów podatkowych”, a także pojęcie "kwoty wolnej (od podatku)". W polskich przepisach podatkowych mamy skalę podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych (skala podatkowa PIT) oraz skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn.
Spadek po osobie żyjącej - czy to możliwe?
Ministerstwo sprawiedliwości proponuje uchylenie jednego z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Czy u notariusza będzie można złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku po osobie żyjącej?
Wcześniejsza spłata lub nadpłata kredytu hipotecznego - postępowania UOKiK
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowania wyjaśniające wobec 17 banków w sprawie spłat kredytów hipotecznych. Co sprawdza urząd?
Konflikt z kontrolerami nie został całkiem zażegnany
Wznowienie protestu kontrolerów ruchu lotniczego mogłoby uderzyć w całą branżę turystyczną. Do kiedy obowiązuje porozumienie? Co z lotami w wakacje?
UE: embargo na ropę z Rosji. Trudne negocjacje, trwa szukanie kompromisu
Od kilku dni UE bezskutecznie próbuje uzgodnić szósty pakiet sankcji wobec Rosji za inwazję na Ukrainę, który zakłada unijne embargo na rosyjską ropę. Część krajów UE jest krytyczna wobec tej propozycji. „To rozbijanie solidarności unijnej” – powiedział PAP unijny dyplomata. Przyjęcie sankcji wymaga jednomyślności państw Wspólnoty, tymczasem na razie na całkowite embargo na rosyjską ropę gotowych jest zgodzić się tylko około 20 krajów członkowskich
Paszportowe problemy. MSWiA odpowiada RPO
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji odniosło się do sygnalizowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich trudności w uzyskaniu paszportów. Jakie rozwiązania zastosowały urzędy? Co z uruchomieniem Rejestru Dokumentów Paszportowych?
Senacki projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego
Senacki projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego dopuszcza w szczególnym przypadku wydłużenie terminu do wniesienia apelacji.
Eksmisje w 2022 roku. Zakaz eksmisji zniesiony - brakuje lokali socjalnych i tymczasowych
Zniesienie zakazu eksmisji oznacza powrót do rozwiązań funkcjonujących przed pandemią COVID-19. Jedyną różnicą będzie specyficzny status Ukraińców, którym użyczono mieszkań. W czasie pandemii utrzymał się spory niedobór mieszkań socjalnych i pomieszczeń tymczasowych, który teraz będzie spowalniał uwolnione eksmisje. Z powodu eksmisji w całym kraju na pomieszczenia tymczasowe i lokale socjalne czeka około 60 000 gospodarstw domowych.
Podwyżka stóp procentowych NBP to szansa dla frankowiczów. Dlaczego?
Wysokie stopy procentowe utrudniają zaciągnięcie kredytu i powodują wzrost rat. Zdecydowana większość kredytobiorców jest przejęta tym faktem. Paradoksalnie, jak się okazuje, jest grupa osób, która może na tym skorzystać - frankowicze. Jak to możliwe?