Kategorie

Nowe wzory pouczeń w postępowaniu karnym w 2020 r.

Wioleta Matela-Marszałek
5 października 2020 r. wejdą w życie przepisy nowych rozporządzeń z wzorami pouczeń dla świadka, podejrzanego i pokrzywdzonego w postępowaniu karnym./Fot. Shutterstock
W Dzienniku Ustaw zostały opublikowane rozporządzenia określające wzory pouczeń dla świadka, podejrzanego i pokrzywdzonego w postępowaniu karnym. Nowe akty prawne wejdą w życie 5 października 2020 r.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach świadka w postępowaniu karnym >>>

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego w postępowaniu karnym >>>

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym >>>

Wzory pouczeń dla podejrzanego, pokrzywdzonego i świadka

Opracowanie nowych wzorów pouczeń wynika ze zmian wprowadzonych nowelizacją Kodeksu postępowania karnego z dnia 19 lipca 2019 r.

Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym pouczenie powinno być sporządzone w prostym i przystępnym języku.

W 2019 r. na niezrozumiałą formę i hermetyczny język pierwszych projektów pouczeń zwracał uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich.

Reklama

W czerwcu 2020 r. rzecznik otrzymał do zaopiniowania nowe wzory, które jego zdaniem uległy wyraźnej modyfikacji w porównaniu do poprzednich. „Choć obecna treść wzorów pouczeń nie stanowi już prostej parafrazy przepisów Kodeksu postępowania karnego, to konieczne jest dokonanie kilku istotnych poprawek” – pisał RPO.

Rzecznik zwracał uwagę m.in. na to, iż nowy wzór pouczenia dla pokrzywdzonego nie wskazuje „w jaki sposób i na jakich warunkach” pokrzywdzony może uzyskać określoną ochronę prawną czy też skorzystać z przysługujących mu uprawnień. W przypadku podejrzanego – zdaniem RPO – brakuje informacji o prawie korzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego już od najwcześniejszych etapów postępowania karnego, a w szczególności przed pierwszym przesłuchaniem. W projektowanych pouczeniach dla świadków zabrakło wskazania zwrotu jakich konkretnie kosztów może on dochodzić (podróży, noclegu, utrzymania, utraconego zarobku lub dochodu).

W odpowiedzi na te uwagi Ministerstwo Sprawiedliwości wskazywało głownie na potrzebę zachowania zwięzłości pouczenia przy jednoczesnym zachowaniu delegacji ustawowej. Zdaniem ministerstwa przyjęcie odmiennej zasady skutkowałoby znaczą obszernością przygotowanych pouczeń. Ponadto we wzorach wskazano, że jeżeli przedstawione pouczenie będzie w ocenie uczestnika procesu niejasne lub niepełne może żądać od prowadzącego postępowanie dodatkowych, szczegółowych informacji o swoich uprawnieniach i obowiązkach.

O czym poucza się świadków, podejrzanych i pokrzywdzonych?

Uprawnienia i obowiązki, o których należy pouczyć podejrzanego, świadka i pokrzywdzonego zawiera art. 300 Kodeksu postępowania karnego.

Reklama

Podejrzanego należy pouczyć o jego uprawnieniach m.in. do odmowy składania wyjaśnień czy do korzystania z pomocy obrońcy. Podejrzany jest również pouczany o obowiązkach takich jak przykładowo obowiązek informowania o zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu.

Świadek powinien zostać pouczony o swoich uprawnieniach i obowiązkach oraz o dostępnych środkach pomocy. Przykładowo świadek ma obowiązek stawić się w sądzie i złożyć zeznania. Jeśli jest osobą najbliższą dla oskarżonego, może odmówić zeznań. Uprawnienia i obowiązki świadka zostały określone w art. 177–192a k.p.k., zaś dostępne środki ochrony i pomocy w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka. Ustawę tę stosuje się, jeżeli istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia świadka lub osób mu najbliższych. Wówczas świadek ma prawo do ochrony na czas czynności procesowej, ochrony osobistej czy pomocy w zakresie zmiany miejsca pobytu.

Pokrzywdzonego należy pouczyć o posiadaniu statusu strony procesowej oraz o wynikających z tego uprawnieniach na przykład do korzystania z pomocy pełnomocnika. Pouczenie zawiera też m.in. informację o możliwości naprawienia szkody przez oskarżonego. Podobnie jak świadek, pokrzywdzony również może korzystać ze wsparcia określonego w ustawie o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka.

Polecamy serwis: Prawo karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    7 maja 2021
    Zakres dat:

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?

    Internet popularny w komunikacji z administracją publiczną

    Internet na Mazowszu ma coraz większe znaczenie jako kanał komunikacji z administracją publiczną. Jakie są statystyki?

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.