Co grozi za udzielanie, ułatwianie, nakłanianie do użycia narkotyków?

Zagadnienia wstępne

Przedmiot ochrony omawianego przestępstwa to życie i zdrowie publiczne. Potwierdził to Sąd Najwyższy w Uchwale z dnia 27 października 2005 r., stwierdzając, że Przedmiotem ochrony przepisu art. 45 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. Nr 75, poz. 468, w brzmieniu przed nowelizacją ustawą z dnia 26 października 2000 r. Dz.U. Nr 103, poz. 1097) jest zdrowie społeczne (publiczne) w aspekcie zapobiegania zjawisku narkomanii (I KZP 32/05) .

Strona przedmiotowa przestępstwa. Typ kwalifikowany

Przestępcze zachowanie zgodnie ze wskazanym art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii polega na sprzecznym z ustawą:
1) udzielaniu innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej,
2) ułatwianiu albo
3) umożliwianiu ich użycia albo
4) nakłanianiu do użycia takiego środka lub substancji.

Opisane powyżej działania by mogły zostać uznane za przestępstwo muszą być podejmowane „wbrew przepisom ustawy”. Wskazane powyżej zachowanie nie będą nigdy przestępstwami jeżeli polegać będą na:

1) stosowaniu leczenia substancyjnego (zob. art. 4 pkt 7 oraz art. 28 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii);
2) obrocie detalicznym, na warunkach określonych w art. 41 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii;
3) stosowaniu w celach medycznych leczniczych produktów będących środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi (zob. art. 42 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).

Używanie zakazanych środków psychoaktywnych to zgodnie z art. 4 pkt 31 to wprowadzenie do organizmu człowieka środka odurzającego, substancji psychotropowej niezależnie od drogi podania.

Udzielenie zakazanych substancji to dostarczenie, danie konsumentowi środków odurzających substancji psychotropowych w celu ich użycia.

Umożliwienie użycia środka odurzającego lub substancji psychotropowej oznacza działanie, prowadzące do stworzenia dogodnych warunków innej osobie do użycia środka odurzającego lub substancji psychotropowej.

Nakłanianie do użycia środków psychoaktywnych to wszelkie działania, które mają zmierzać do wywołania u innej osoby chęci sięgnięcia po zakazane środki odurzające lub substancje psychotropowe. Omawiane przestępstwo w postaci nakłaniania jest przestępstwem formalnym. Gdyż dla jego bytu obojętnym jest, czy osoba nakłaniana finalnie użyje środka odurzającego lub substancji psychotropowej.

Istotnym jest, że udzielanie narkotyków będzie karane na podstawie opisywanego art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jedynie wtedy gdy było dokonywane nieodpłatnie. W innym przypadku sprawca będzie odpowiadał na podstawie surowszego art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Przedmiotowe przestępstwo kwalifikowane jest poprzez wystąpienie następujących znamion czasownikowych czynu zabronionego:

1. nakłanianie do użycia środka odurzającego lub substancji psychotropowej bądź udzielania takiego środka lub substancji małoletniemu. Małoletni zaś zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu karnego to osoba, która nie ukończyła 18 lat;
2. udzielanie środków odurzających lub substancji psychotropowych w znacznych ilościach.

Podmiot przestępstwa wprowadzania do obrotu

Omawiane przestępstwo ma charakter powszechny, z powyższego wynika, że popełnić może je każdy kto zgodnie z przepisami ogólnymi może ponosić odpowiedzialność karną.

Strona podmiotowa przestępstwa

Przestępstwo określone w art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii można popełnić jedynie umyślnie. Udzielenia środków psychoaktywnych jak również ułatwianie lub umożliwianie ich użycia można popełnić zarówno w zamiarze bezpośrednim jak i ewentualnym. Nakłanianie zaś do użycia środków odurzających lub substancji psychotropowych można popełnić jedynie w zamiarze bezpośrednim.

Zobacz serwis: Kodeks karny

Zagrożenie karą, zagadnienia procesowe

Przestępstwo z art. 58 ust. 1 (typ podstawowy omawianego czynu zabronionego) jest występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 3. Występek z art. 58 ust. 2 (typ kwalifikowany omawianego czynu zabronionego) zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Omawiane przestępstwo ścigane jest z oskarżenia publicznego z urzędu.

Zobacz serwis: Więziennictwo