Kategorie

Przestępstwo fałszerstwa dzieła sztuki w świetle ustawy o prawie autorskim

Elżbieta Chojnowska
Przestępstwo fałszerstwa dzieła sztuki w świetle ustawy o prawie autorskim /Fot. Fotolia
Fotolia
Definicja dzieła sztuki nie jest określona w polskim prawodawstwie dotyczących ochrony dóbr kultury. Według słownika języka polskiego określamy tak przedmiot o wartości artystycznej, np. obraz, rzeźba. W polskim ustawodawstwie możemy znaleźć definicje zabytku oraz utworu, które w życiu codziennym często traktujemy jako synonimy dzieła sztuki.

Definicja utworu zawarta w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych została skonstruowana bardzo szeroko i zapewne zmieści się w niej słownikowe jak i zwyczajowe rozumienie dzieła sztuki. Według art. 1 tej ustawy utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Natomiast fałszerstwo utworu w ustawie o prawie autorskim jest nazwane plagiatem. Co tak naprawdę kryje się pod tym słowem i jakie są aspekty prawnokarne tego zagadnienia?

Zobacz serwis: Sprawy karne

Plagiat

Plagiatem według art. 115 ustawy o prawie autorskim jest przypisanie sobie autorstwa cudzego utworu bądź wprowadzenie w błąd osoby trzeciej co do rzeczywistego autorstwa utworu lub artystycznego wykonania. Wyróżniamy plagiat jawny i ukryty. Pierwszy polega na bezpośrednim przypisaniu sobie autorstwa utworu, np. poprzez podpisanie się własnym imieniem i nazwiskiem pod cudzym utworem. Natomiast plagiat ukryty jest to włącznie cudzego utworu do dzieła własnego autorstwa. Wprowadzając w błąd co do autorstwa sprawca wywołuje w sferze intelektualnej osoby trzeciej fałszywe mniemanie o tym kto jest autorem danego utworu. Sam czyn może być dokonany przez działanie bądź zaniechanie i polega na przedstawieniu danej osoby jako rzekomego autora cudzego utworu lub niepoinformowaniu o prawdziwym autorze, na skutek czego inne osoba zostanie uznana za autora cudzego utworu. „Plagiator” czyli sprawca czynu musi działać świadomie i celowo.

Plagiat ukryty jest często spotykany w pracach dyplomowych. W tym wypadku polega na parafrazowaniu w rozprawach cudzych myśli, poglądów oraz wniosków bez oznaczenia źródła. 

Reklama

Wyrok SN z dnia 10 maja 1963 r., II CR 128/63 „Jeżeli twórczość autora została tylko podbudowana przez cudze dzieło, lecz autor nie przyjmuje do swego utworu ani treści, ani formy dzieła cudzego, to ma się wtedy do czynienia z twórczością samodzielną.” W tym wypadku mowa o utworach stworzonych na skutek inspiracji cudzym dziełem. Tak powstały utwór jest samoistny i podlega samodzielnej ochronie.

Przestępstwem jest także rozpowszechnianie utworów w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania bez podania oznaczenia autora bądź publiczne zniekształcanie utworów. Za czyn z art. 115 ust 1 i 2 ustawy o prawie autorskim sprawcy grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 3. Na podstawie art. 121 ustawy o prawie autorskim sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa i może orzec przepadek przedmiotów służących do popełnienia plagiatu.

Naruszenie praw autorskich

Art. 115 ustawy w ust. 3 określa również karę dla osoby, która narusza prawa autorskie osobiste (np. prawo do nienaruszalności treści i formy utworu) oraz  majątkowe (np. prawo do wyłącznego korzystania z utworu i rozporządzania nim). Naruszenie może również przyjąć postać nie wywiązywania się z obowiązku względem artysty (np. obowiązek sprzedawcy do ujawnienia tożsamości osoby trzeciej, którą reprezentuje). Celem sprawcy takiego czynu musi być zamiar uzyskania korzyści majątkowej na skutek naruszenia praw twórcy w inny sposób niż poprzez dopuszczenie się plagiatu. Podlega on karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Zobacz serwis: Prawo autorskie

Prawa autorskie a ZAiKS

Każdy twórca ma prawo do ochrony swoich praw autorskich. Dużym ułatwieniem jest członkostwo w stowarzyszeniu zrzeszającym twórców ZAiKS. Organizacja ta, powołana na podstawie ustawy o prawie autorskim, reprezentuje swoich członków w procesach sądowych przeciwko „plagiatorom” i zajmuje się udzielaniem licencji na korzystanie z utworu.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 2016, poz. 666)
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Kapitał rodzicielski - od kiedy?

    Ustawa w sprawie kapitału rodzicielskiego ma wejść w życie od stycznia 2022 r. O szczegółach mówiła minister rodziny Marlena Maląg.

    Wniosek o dowód osobisty online jeszcze tylko przez 50 dni

    To ostatnie 50 dni na złożenie wniosku o nowy dowód osobisty przez internet. Ministerstwo Cyfryzacji przypomina o ważnych zmianach, które wejdą w życie w sierpniu.

    Postępowanie egzekucyjne w administracji 2021 - zmiany od lipca

    Nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która wejdzie w życie 1 lipca 2021 r. choć obejmuje zaledwie kilka artykułów, to bez wątpienia ma znamiona rewolucyjne.

    Światowy Dzień Świadomości Znęcania się nad Osobami Starszymi

    15 czerwca 2021 r. przypada Dzień Świadomości Znęcania się nad Osobami Starszymi. Przemoc jest problemem, który dotyka seniorów na całym świecie.

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.