Kategorie

Przestępstwo fałszerstwa dzieła sztuki w świetle ustawy o prawie autorskim

Elżbieta Chojnowska
Przestępstwo fałszerstwa dzieła sztuki w świetle ustawy o prawie autorskim /Fot. Fotolia
Przestępstwo fałszerstwa dzieła sztuki w świetle ustawy o prawie autorskim /Fot. Fotolia
Fotolia
Definicja dzieła sztuki nie jest określona w polskim prawodawstwie dotyczących ochrony dóbr kultury. Według słownika języka polskiego określamy tak przedmiot o wartości artystycznej, np. obraz, rzeźba. W polskim ustawodawstwie możemy znaleźć definicje zabytku oraz utworu, które w życiu codziennym często traktujemy jako synonimy dzieła sztuki.

Definicja utworu zawarta w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych została skonstruowana bardzo szeroko i zapewne zmieści się w niej słownikowe jak i zwyczajowe rozumienie dzieła sztuki. Według art. 1 tej ustawy utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Natomiast fałszerstwo utworu w ustawie o prawie autorskim jest nazwane plagiatem. Co tak naprawdę kryje się pod tym słowem i jakie są aspekty prawnokarne tego zagadnienia?

Zobacz serwis: Sprawy karne

Plagiat

Plagiatem według art. 115 ustawy o prawie autorskim jest przypisanie sobie autorstwa cudzego utworu bądź wprowadzenie w błąd osoby trzeciej co do rzeczywistego autorstwa utworu lub artystycznego wykonania. Wyróżniamy plagiat jawny i ukryty. Pierwszy polega na bezpośrednim przypisaniu sobie autorstwa utworu, np. poprzez podpisanie się własnym imieniem i nazwiskiem pod cudzym utworem. Natomiast plagiat ukryty jest to włącznie cudzego utworu do dzieła własnego autorstwa. Wprowadzając w błąd co do autorstwa sprawca wywołuje w sferze intelektualnej osoby trzeciej fałszywe mniemanie o tym kto jest autorem danego utworu. Sam czyn może być dokonany przez działanie bądź zaniechanie i polega na przedstawieniu danej osoby jako rzekomego autora cudzego utworu lub niepoinformowaniu o prawdziwym autorze, na skutek czego inne osoba zostanie uznana za autora cudzego utworu. „Plagiator” czyli sprawca czynu musi działać świadomie i celowo.

Plagiat ukryty jest często spotykany w pracach dyplomowych. W tym wypadku polega na parafrazowaniu w rozprawach cudzych myśli, poglądów oraz wniosków bez oznaczenia źródła. 

Wyrok SN z dnia 10 maja 1963 r., II CR 128/63 „Jeżeli twórczość autora została tylko podbudowana przez cudze dzieło, lecz autor nie przyjmuje do swego utworu ani treści, ani formy dzieła cudzego, to ma się wtedy do czynienia z twórczością samodzielną.” W tym wypadku mowa o utworach stworzonych na skutek inspiracji cudzym dziełem. Tak powstały utwór jest samoistny i podlega samodzielnej ochronie.

Przestępstwem jest także rozpowszechnianie utworów w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania bez podania oznaczenia autora bądź publiczne zniekształcanie utworów. Za czyn z art. 115 ust 1 i 2 ustawy o prawie autorskim sprawcy grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 3. Na podstawie art. 121 ustawy o prawie autorskim sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa i może orzec przepadek przedmiotów służących do popełnienia plagiatu.

Naruszenie praw autorskich

Art. 115 ustawy w ust. 3 określa również karę dla osoby, która narusza prawa autorskie osobiste (np. prawo do nienaruszalności treści i formy utworu) oraz  majątkowe (np. prawo do wyłącznego korzystania z utworu i rozporządzania nim). Naruszenie może również przyjąć postać nie wywiązywania się z obowiązku względem artysty (np. obowiązek sprzedawcy do ujawnienia tożsamości osoby trzeciej, którą reprezentuje). Celem sprawcy takiego czynu musi być zamiar uzyskania korzyści majątkowej na skutek naruszenia praw twórcy w inny sposób niż poprzez dopuszczenie się plagiatu. Podlega on karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Zobacz serwis: Prawo autorskie

Prawa autorskie a ZAiKS

Każdy twórca ma prawo do ochrony swoich praw autorskich. Dużym ułatwieniem jest członkostwo w stowarzyszeniu zrzeszającym twórców ZAiKS. Organizacja ta, powołana na podstawie ustawy o prawie autorskim, reprezentuje swoich członków w procesach sądowych przeciwko „plagiatorom” i zajmuje się udzielaniem licencji na korzystanie z utworu.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 2016, poz. 666)
Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.