Renta socjalna w 2017 r.

Zobacz aktualne: Kto może otrzymać rentę socjalną - 2017/2018 r.

Zasady przyznawania renty socjalnej

Renta socjalna jest przyznawana osobom pełnoletnim, które są całkowicie niezdolne do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu.

Naruszenie sprawności organizmu powodujące całkowitą niezdolność do pracy musi powstać do 18. roku życia lub w trakcie nauki (przed ukończeniem 25 lat), studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Całkowitą niezdolność do pracy stwierdza lekarz orzecznik ZUS.

POLECAMY: E - wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 r. (sygn. akt I SA 1576/03). NSA stwierdził, że „lekki stopień niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych nie daje podstaw do uznania, że strona jest całkowicie niezdolna do pracy, tym samym nie spełnia przesłanek uzyskania renty socjalnej niezależnie od osiąganego przez nią dochodu”.

Także Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpatrując sprawę chorego na zapalenie wątroby typu C narkomana w swoim wyroku podkreślił, że „cel dla jakiego do polskiego porządku prawnego wprowadzona została ustawa o rencie socjalnej nie oznacza, że każda osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej i mająca ograniczone możliwości w zakresie zdobycia zatrudnienia, nabędzie prawo do wypłaty tego świadczenia. Możliwości uzyskania przez skarżącego innego niż renta socjalna świadczenia, które zabezpieczałoby podstawy egzystencji daje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje bowiem szereg świadczeń pieniężnych i niepieniężnych dla osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej” (wyrok SA w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt III AUa 175/15).

Zobacz: Pomoc społeczna

Renta socjalna może być:

- stała – jeśli osoba jest trwale całkowicie niezdolna do pracy,

- okresowa – jeśli osoba jest całkowicie niezdolna do pracy tylko przez jakiś okres czasu. Wtedy renta przysługuje jedynie przez ten okres. Wskazuje go w swojej decyzji ZUS.

Rentę socjalną przyznaje się nie wcześniej niż od miesiąca w którym złożono wniosek o to świadczenie, nawet jeżeli przesłanki uprawniające do świadczenia zostały spełnione wcześniej. Stosuje się tu bowiem odpowiednio art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt I UK 407/15).

Zobacz serwis: Praca

Komu przysługuje prawo do renty socjalnej?

Prawo do renty socjalnej mają:

1) polscy obywatele zamieszkujący na terytorium naszego kraju;

2) cudzoziemcy zamieszkujący na terytorium Polski na podstawie:

• zezwolenia na pobyt stały,
• zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
• zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego m.in. w związku z wykonywaniem pracy lub prowadzeniem działalności gospodarczej, podjęciem lub kontynuowaniem studiów albo szkolenia zawodowego lub innymi okolicznościami wskazanymi w art. 127 oraz art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach,

lub w związku z uzyskaniem w Polsce statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej;

3) cudzoziemcy posiadający kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”;

4) mający miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkowie ich rodzin posiadający prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Polski.

Prawo do renty socjalnej nie jest już uzależnione od przebywania na terytorium RP. Kryterium to Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z konstytucją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt P 11/12). Rentę socjalną mogą więc pobierać osoby mające miejsce zamieszkania w Polsce, ale czasowo przebywające za granicą.

Kto nie otrzyma renty socjalnej?

Renta socjalna nie przysługuje:

• osobie uprawnionej do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej lub pobierającej świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, renty strukturalnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego;
• osobie będącej właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej przekraczającej 5 ha przeliczeniowych.

Zobacz: Renty

Wysokość renty socjalnej

Zgodnie z art. 6 ustawy o rencie socjalnej wynosi ona 84% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ustalonej i podwyższonej zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Od 1 marca 2017 r. renta socjalna wynosi 840 zł.

Podwyższenie renty socjalnej następuje z urzędu, a jeżeli wypłata renty została wstrzymana - po jej wznowieniu. Podwyżki renty socjalnej dokonuje jednostka organizacyjna ZUS lub organ emerytalno-rentowy.

Jeżeli osoba pobierająca rentę socjalną lub ubiegająca się o nią pobiera jednocześnie rentę rodzinną ma obowiązek powiadomić o tym jednostkę organizacyjną ZUS przyjmującą wniosek bądź wypłacającą rentę socjalną. W takim przypadku kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekraczała 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Przy czym kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Renta socjalna nie przysługuje, jeżeli wysokość renty rodzinnej przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Podstawa prawna:

- ustawa o rencie socjalnej z dnia 27 czerwca 2003 r. (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.)

- ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz.U. nr 162, poz. 1118 z późń. zm.)

- wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt P 11/12

- wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt I UK 407/15

- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 1576/03

- wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt III AUa 175/15.

Zobacz: Wskaźniki i stawki