Kategorie

Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać? [cz. 4 – nakłady na majątek wspólny]

Roszczeniem, którego istnienie oraz konieczność zgłoszenia w sprawie o podział majątku należy rozważyć jest roszczenie o dokonanie rozliczenia poczynionych przez małżonków nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny./Fot. Shutterstock
Roszczeniem, którego istnienie oraz konieczność zgłoszenia w sprawie o podział majątku należy rozważyć jest roszczenie o dokonanie rozliczenia poczynionych przez małżonków nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny./Fot. Shutterstock
Niektóre z roszczeń mogą być zgłoszone tylko do czasu zakończenia postępowania o podział majątku – później nie można ich już dochodzić w innych postępowaniach. O jakich roszczeniach pamiętać, by nie utracić prawa do ich dochodzenia?

Wprowadzenie do tematu prekluzji w sprawach o podział majątku oraz pierwsza część wpisu „Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać? [spłata długów]” znajduje się tutaj, drugą część wpisu „Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać? [posiadanie rzeczy należących do majątku wspólnego]” można przeczytać tutaj, a trzecią „Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać?

[pobrane pożytki i dochody z rzeczy] tutaj.

Rozliczenie poczynionych nakładów na majątek wspólny

Roszczeniem, którego istnienie oraz konieczność zgłoszenia w sprawie o podział majątku należy rozważyć jest roszczenie o dokonanie rozliczenia poczynionych przez małżonków nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny. Także i to roszczenie objęte jest prekluzją, tj. po zakończeniu sprawy o podział majątku nie będzie możliwe już jego dochodzenie w innym postępowaniu.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Jakiego okresu dotyczy rozliczenie?

Rozliczeniu w sprawach o podział majątku, na podstawie art. 45 k.r.o., podlegają nakłady poczynione w czasie trwania wspólności ustawowej. Wspólność istnieje do czasu wprowadzenia (w drodze umowy lub orzeczenia sądu) ustroju rozdzielności majątkowej lub do czasu uprawomocnienia się orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód.

Rozliczeniu na podstawie tego przepisu nie podlegają nakłady, wydatki i długi zaspokojone w okresie od ustania wspólności majątkowej do chwili podziału majątku. Mogą one jednak zostać rozliczone w oparciu o inną podstawę prawną – np. art. 207 k.c. lub 415 k.c.

Czym są wydatki i nakłady na rzecz?

Niestety brak jest definicji ustawowej pojęć wydatki i nakłady, jednak przyjmuje się, że:

  • wydatki to koszty związane z nabyciem rzeczy
  • nakłady to koszty związane z ulepszeniem, naprawą, modernizacją lub konserwacją rzeczy

Jakie wydatki i nakłady na majątek wspólny nie podlegają rozliczeniu?

Rozliczeniu nie podlegają wydatki i nakłady zużyte w celu zaspokajania rodziny. Problematyczne pozostaje jednak ustalenie, które z wydatków i nakładów służą zaspokajaniu potrzeb rodziny. Dla przykładu - wykonanie kuchni we wspólnym mieszkaniu, której do tej pory nie było i będzie z niej korzystała cała rodzina może być uznane za nakład w celu zaspokajania potrzeb rodziny. Inna ocena tegoż samego remontu będzie możliwa do poczynienia, w sytuacji gdy zaraz po remoncie małżeństwo się rozstało i z nakładu „korzystało” tylko to drugie – wtedy trudno mówić o zużyciu nakładu na potrzeby rodziny. Sytuacja jeszcze bardziej się jednak skomplikuje, gdy z kuchni korzystać będzie jeden małżonek i wspólne dzieci… Dokonanie oceny w tym zakresie zawsze będzie zależało od konkretnego stanu faktycznego danej sprawy.

Wyjątkowo nawet i takie nakłady i wydatki, które zużyte zostały w celu zaspokajania potrzeb rodziny mogą być rozliczone, ale tylko w sytuacji gdy zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności majątkowej.

Jak ustalić wysokość poczynionych nakładów i wydatków?

Wartość nakładów może być wyliczona z uwzględnieniem ich nominalnej wartości (szczególnie przy rozliczaniu spłaty kredytów), a sąd może następnie dokonać waloryzacji świadczeń. Wartość ta może być także wyliczona poprzez porównanie wartości przedmiotu przed poczynieniem nakładu oraz po jego poczynieniu (chodzi o ustalenie o ile zwiększyła się wartość przedmiotu po dokonaniu nakładu).

Warto pamiętać, że zwiększenie wartości (zarówno co do zasady, jak i co do wysokości) będzie badane na chwilę ustania wspólności majątkowej. Szczególnego znaczenia nabierze ta zasada w sprawach, w których małżonkowie przez wiele lat pozostają w separacji faktycznej, ale łączy ich nadal wspólnota. Niemiłym zaskoczeniem dla małżonka czyniącego nakład może być ustalenie sądu, że z uwagi na upływ np. 20 lat nakład się zamortyzował i w ogóle nie będzie podlegał rozliczeniu lub będzie możliwe jego rozliczenie w niewielkim zakresie. Przemawia to oczywiście za formalizowaniem w odpowiednim czasie rozstania małżonków, ponieważ utrzymywanie nawet długoletniej separacji faktycznej będzie mogło znacząco wpływać na możliwość rozliczenia nakładów i wydatków.

Ustalenia małżonków wpływające na ogólne zasady dokonywania rozliczeń

To małżonkowie są dysponentami przysługujących im roszczeń i od nich tak naprawdę zależy, które wydatki i nakłady zostaną rozliczone oraz jaka zostanie przyjęta ich wartość. Sprawdzi się to jedynie w sprawach, w których małżonkowie są w stanie się porozumieć - mogą oni nawet wtedy zgodnie postanowić, że dany wydatek lub nakład jest zwolniony z obowiązku zwrotu czy rozliczenia.

Orzeczenie sądu

Oczywiście najwięcej kłopotów jest w sprawach, w których małżonkowie są tak silnie skonfliktowani, że zamierzają nawet rozliczać wydatki poczynione na pościel i kosz na pranie (a zdarzają się takie sprawy!). Wtedy decyzje podejmuje sąd rozpoznający sprawę – ustala jakie zostały poczynione nakłady i wydatki pomiędzy masami majątkowymi istniejącymi w małżeństwie, a następnie ustala ich wartość podlegającą rozliczeniu.

Ważne jednak jest to, że sąd nie podejmie sam działań z urzędu, rozliczenie nakładów i wydatków na majątek wspólny następuje jedynie na wniosek małżonków i to zgłoszony w pierwszej instancji! Co więcej, małżonek zainteresowany dokonaniem rozliczenia, we wniosku nie tylko musi zgłosić odpowiednie żądanie oraz dowody potwierdzające poczynienie nakładu na konkretny przedmiot należący do majątku wspólnego, ale także musi wskazać jakiej kwoty się domaga. Z tych względów, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie i przedstawienie dowodów i twierdzeń zgłaszanych już na etapie inicjowania postępowania, tj. składania wniosku o podział majątku.

Metody rozliczenia wydatków i nakładów

W zasadzie są dwie metody dokonywania rozliczeń przyjmowane przez sądy (przy czym rozliczenia są tożsame):

  • ustala się wartość majątku wspólnego, następnie odejmuje się wartość ustalonych nakładów, które przechodzą na rzecz czyniącego nakłady, zaś wartość netto (po odjęciu nakładów) majątku wspólnego dzielona jest pomiędzy uczestników według przysługujących im udziałów
  • ustala się wartość majątku wspólnego, która jest dzielona pomiędzy uczestników według przysługujących im udziałów, a następnie zasądza się na rzecz małżonka czyniącego nakład od tego drugiego wartość połowy poczynionego nakładu na majątek wspólny

Każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnej analizy istniejących roszczeń, możliwych twierdzeń i koniecznych dowodów na ich poparcie. Warto jednak poświęcić czas, aby zabezpieczyć swoje interesy na przyszłość.

Polecamy serwis: Podział majątku

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.